បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃអំពីកម្រិតនៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធព័ត៌មានគ្រប់គ្រង (MIS) ដើម្បីគាំទ្រដល់ការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តលើការរៀបចំផែនការរយៈពេលវែង រយៈពេលខ្លី និងការបែងចែកថវិកានៅតាមសាកលវិទ្យាល័យនានា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្ទង់មតិបែបពណ៌នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីបុគ្គលិកសិក្សាធិការ និងរដ្ឋបាលជាន់ខ្ពស់ចំនួន ៦០០ នាក់ តាមរយៈកម្រងសំណួរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Federal Universities (MIS Implementation) សាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធ (ការអនុវត្ត MIS) |
ទទួលបានការផ្តល់មូលនិធិល្អជាង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការបំពាក់ឧបករណ៍និងប្រព័ន្ធទិន្នន័យ MIS បានប្រសើរជាង។ ការប្រើប្រាស់ MIS សម្រាប់ការរៀបចំថវិកាមានភាពជាក់លាក់ជាង។ | ទោះបីជាមានធនធានច្រើនជាងក៏ដោយ ក៏ការប្រើប្រាស់ MIS សម្រាប់ការធ្វើផែនការរយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលវែងនៅតែមិនទាន់បានពេញលេញនិងស្ថិតក្នុងកម្រិតទាបនៅឡើយ។ | មានពិន្ទុមធ្យមនៃការប្រើប្រាស់ MIS សម្រាប់ធ្វើការសម្រេចចិត្តលើការរៀបចំថវិកាខ្ពស់ជាង (២២.៨៥)។ |
| State Universities (MIS Implementation) សាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋប្រចាំតំបន់ (ការអនុវត្ត MIS) |
អាចធ្វើប្រតិបត្តិការប្រកបដោយស្តង់ដារប្រហាក់ប្រហែលគ្នាក្នុងការរៀបចំផែនការទូទៅ បើធៀបនឹងសាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធ។ | ប្រឈមនឹងកង្វះខាតថវិកា និងសម្ភារៈឧបករណ៍ MIS ដែលធ្វើឱ្យការសម្រេចចិត្តពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យ ជាពិសេសលើផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាព។ | មានពិន្ទុមធ្យមនៃការប្រើប្រាស់ MIS សម្រាប់ធ្វើការសម្រេចចិត្តលើការរៀបចំថវិកាទាបជាង (២១.៩១)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះបានបញ្ជាក់ពីភាពចាំបាច់ក្នុងការផ្តល់មូលនិធិឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ដល់អង្គភាព MIS ដើម្បីធានាឱ្យមានលំហូរព័ត៌មានល្អ ក៏ដូចជាទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសមត្ថភាពបុគ្គលិក។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាកលវិទ្យាល័យចំនួន ៤ ស្ថិតនៅតំបន់ភាគនិរតីនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីបុគ្គលិករដ្ឋបាលចំនួន ៦០០ នាក់។ ទោះបីជាបរិបទភូមិសាស្ត្រខុសគ្នាក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារប្រព័ន្ធអប់រំនៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ទាំងពីរនេះតែងប្រឈមនឹងបញ្ហាស្រដៀងគ្នា ដូចជាកង្វះខាតថវិកា និងបញ្ហាចំណេះដឹងបច្ចេកវិទ្យាក្នុងចំណោមបុគ្គលិកចាស់ៗ។
វិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃលើការប្រើប្រាស់ MIS នេះគឺមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ពង្រឹងការគ្រប់គ្រងស្ថាប័នឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការជំរុញឱ្យអ្នកគ្រប់គ្រងសាកលវិទ្យាល័យនៅកម្ពុជាសម្រេចចិត្តដោយផ្អែកលើទិន្នន័យ (Data-driven decision making) តាមរយៈប្រព័ន្ធ MIS នឹងជួយកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយធនធាន និងបង្កើនគុណភាពអប់រំបានយ៉ាងច្រើន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Management Information Systems (MIS) (ប្រព័ន្ធព័ត៌មានគ្រប់គ្រង) | ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ និងនីតិវិធីដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រមូល ដំណើរការ រក្សាទុក និងចែកចាយព័ត៌មាន ដើម្បីជួយដល់អ្នកគ្រប់គ្រងក្នុងការសម្រេចចិត្តរៀបចំផែនការ និងត្រួតពិនិត្យប្រតិបត្តិការក្នុងស្ថាប័ន។ | ដូចជាខួរក្បាលកណ្តាលរបស់សាលារៀនដែលចងចាំរាល់ទិន្នន័យសិស្ស និងហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីប្រាប់នាយកសាលាថាត្រូវធ្វើអ្វីបន្តទៀត។ |
| Stratified random sampling (ការជ្រើសរើសសំណាកដោយចៃដន្យជាស្រទាប់) | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលគេបែងចែកប្រជាជនគោលដៅជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) ទៅតាមលក្ខណៈជាក់លាក់ (ឧ. សាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ និងសហព័ន្ធ) មុននឹងជ្រើសរើសសំណាកដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗនោះ។ | ដូចជាការភ្លក់សម្លដោយដួសយកសាច់ខ្លះ បន្លែខ្លះ និងទឹកខ្លះ ដើម្បីធានាថាបានភ្លក់គ្រប់រសជាតិពិតប្រាកដ។ |
| t-test statistics (ស្ថិតិតេស្តប្រភេទ t) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមនៃក្រុមចំនួនពីរ ដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើក្រុមទាំងពីរនោះពិតជាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់តាមលក្ខណៈស្ថិតិ ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែប៉ោមពីរថង់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់ដឹងថាតើថង់មួយពិតជាធ្ងន់ជាងថង់មួយទៀតមែនឬអត់។ |
| Full-time equivalent (FTE) (សមមូលពេញម៉ោង) | រង្វាស់ដែលប្រើដើម្បីបំប្លែងបន្ទុកការងាររបស់បុគ្គលិក ឬម៉ោងសិក្សារបស់និស្សិតក្រៅម៉ោង ទៅជាចំនួនស្មើគ្នានឹងអ្នកដែលធ្វើការ ឬសិក្សាពេញម៉ោង ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការគណនាអត្រាគ្រូធៀបនឹងសិស្ស។ | ដូចជាការរាប់អ្នកធ្វើការកន្លះថ្ងៃចំនួន២នាក់ ថានឹងស្មើនឹងអ្នកធ្វើការពេញមួយថ្ងៃចំនួន១នាក់។ |
| Long-term planning (ការរៀបចំផែនការរយៈពេលវែង) | ដំណើរការនៃការកំណត់គោលដៅ និងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ស្ថាប័នសម្រាប់រយៈពេលច្រើនឆ្នាំទៅមុខ ដូចជាការសាងសង់អគារថ្មី ការបើកមហាវិទ្យាល័យថ្មី ឬការប៉ាន់ស្មានចំនួននិស្សិតនាពេលអនាគត។ | ដូចជាការគូសប្លង់សាងសង់ផ្ទះមួយខ្នង ដោយគិតទុកមុនថានឹងត្រូវការពង្រីកបន្ទប់បន្ថែមនៅ១០ឆ្នាំក្រោយ។ |
| Conditioned viewing (ការសង្កេតដោយមានលក្ខខណ្ឌ) | ការបើកចំហរទទួលយកព័ត៌មានដែលផ្តោតលើប្រធានបទ ឬវិស័យជាក់លាក់ណាមួយ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការស្វែងរកយ៉ាងសកម្មដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាក់លាក់ណាមួយនៅឡើយទេ។ | ដូចជាពេលយើងដើរមើលទូរស័ព្ទក្នុងហាងដោយដឹងថាចង់បានម៉ាកអ្វី ប៉ុន្តែមិនទាន់សម្រេចចិត្តថានឹងទិញម៉ូដែលណាមួយនៅឡើយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
