បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សា និងវាយតម្លៃតម្រូវការចាំបាច់ (Needs Assessment) សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជំនាញជីវិតរបស់សិស្សបឋមសិក្សានៅសាលា Vithidham នៃសាកលវិទ្យាល័យ Sakon Nakhon Rajabhat។ វាក៏ផ្តោតលើការប្រៀបធៀបការរំពឹងទុក និងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នរវាងសិស្ស មាតាបិតា និងគ្រូបង្រៀនផងដែរ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃតម្រូវការដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកចូលរួមចំនួន ៣១២ នាក់ តាមរយៈកម្រងសំណួរ និងការសម្ភាសន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Modified Priority Needs Index (PNImodified) សន្ទស្សន៍តម្រូវការចាំបាច់ដែលបានកែសម្រួល |
ជួយកំណត់អាទិភាពបានច្បាស់លាស់ដោយប្រៀបធៀបគម្លាតរវាងស្ថានភាពដែលរំពឹងទុក និងស្ថានភាពជាក់ស្តែង។ វាគ្រប់គ្រងទំហំនៃទិន្នន័យមិនឱ្យទូលាយពេក។ | ទាមទារទិន្នន័យមូលដ្ឋាន (Baseline) ដែលមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់ និងផ្អែកលើការវាយតម្លៃដោយខ្លួនឯង (Self-reported) ដែលអាចមានភាពលម្អៀង។ | បានរកឃើញថាការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងភាពតានតឹង គឺជាតម្រូវការអាទិភាពទី១ (PNI=0.17) សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ។ |
| One-Way ANOVA ការវិភាគវ៉ារ្យង់ឯកទិស |
មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមឯករាជ្យច្រើនជាងពីរ (សិស្ស មាតាបិតា និងគ្រូ) ដើម្បីស្វែងរកភាពខុសគ្នា។ | បង្ហាញត្រឹមតែថាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងហោចណាស់មួយគូ ប៉ុន្តែមិនប្រាប់ច្បាស់ថាក្រុមណាខុសគ្នានឹងក្រុមណាឡើយ លុះត្រាតែធ្វើតេស្តបន្ត (Post-hoc)។ | បានបង្ហាញថាការរំពឹងទុករវាងក្រុមទាំង៣ មានភាពខុសគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើផ្នែកការយល់ដឹងពីខ្លួនឯង និងជំនាញទំនាក់ទំនង។ |
| Content Analysis ការវិភាគខ្លឹមសារ |
អាចទាញយកទិន្នន័យគុណវិស័យស៊ីជម្រៅពីបទពិសោធន៍របស់អ្នកជំនាញ ដើម្បីបង្កើតជាគោលការណ៍ណែនាំជាក់ស្តែង។ | អាចមានភាពលម្អៀងអាស្រ័យលើការបកស្រាយរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវ និងចំណាយពេលច្រើនក្នុងការបំប្លែងទិន្នន័យ។ | បានបង្កើតគោលការណ៍ណែនាំដូចជា ការរៀនសូត្រសកម្ម (Active Learning) និងវិធីសាស្ត្រគ្រូជាទីប្រឹក្សា (Coaching)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតអំពីការចំណាយធនធានហិរញ្ញវត្ថុនោះទេ ប៉ុន្តែផ្តោតសំខាន់លើការប្រើប្រាស់ធនធានមនុស្ស និងឧបករណ៍ប្រមូលទិន្នន័យសម្រាប់ការវាយតម្លៃ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាលាបឋមសិក្សាតែមួយគត់ (សាលា Vithidham) ដែលជាសាលាអនុវត្តរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Sakon Nakhon Rajabhat ក្នុងប្រទេសថៃ។ ដោយសារបរិបទសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងកម្មវិធីសិក្សានៅកម្ពុជាមានភាពខុសគ្នាពីប្រទេសថៃ អាទិភាពនៃជំនាញជីវិត (ឧទាហរណ៍៖ ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍) អាចនឹងមានភាពខុសប្លែក ដែលទាមទារការសិក្សាតាមបរិបទមូលដ្ឋានផ្ទាល់។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃតម្រូវការចាំបាច់ (Needs Assessment) នេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សានៅកម្ពុជា។
ជារួម ការយកគំរូវាយតម្លៃនេះទៅអនុវត្តនឹងជួយឱ្យស្ថាប័នអប់រំនៅកម្ពុជាអាចកំណត់អាទិភាពនៃការបង្រៀនជំនាញជីវិតបានត្រឹមត្រូវ ចំណេញធនធាន និងឆ្លើយតបចំតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់សិស្សានុសិស្ស។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Needs Assessment | ដំណើរការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យដើម្បីស្វែងរកគម្លាតរវាងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន (អ្វីដែលកំពុងមាន) និងស្ថានភាពដែលរំពឹងទុក (អ្វីដែលចង់បាន) ដើម្បីរៀបចំផែនការដោះស្រាយបញ្ហា ឬអភិវឌ្ឍឱ្យត្រូវគោលដៅ។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលថាតើផ្ទះរបស់យើងកំពុងខ្វះខាតអ្វីខ្លះ ធៀបនឹងផ្ទះគំរូដែលយើងចង់បាន ដើម្បីដឹងថាត្រូវទិញអ្វីមកបំពេញបន្ថែម។ |
| Modified Priority Needs Index (PNImodified) | រូបមន្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់គណនាដើម្បីកំណត់អាទិភាពនៃតម្រូវការ ដោយយកតម្លៃរំពឹងទុកដកនឹងតម្លៃជាក់ស្តែង រួចចែកនឹងតម្លៃជាក់ស្តែង ដើម្បីប្រាប់ថាតើបញ្ហាណា ឬជំនាញណាដែលគួរត្រូវបានដោះស្រាយ និងអភិវឌ្ឍមុនគេ។ | ដូចជាការដាក់ពិន្ទុវិញ្ញាសាដែលយើងខ្សោយជាងគេ ដើម្បីសម្រេចចិត្តថាត្រូវចំណាយពេលរៀនគួរវិជ្ជាណាខ្លាំងជាងគេមុនពេលប្រឡង។ |
| Formative Assessment | ការវាយតម្លៃជាប្រចាំកំឡុងពេលរៀន និងបង្រៀន ដើម្បីស្វែងរកចំណុចខ្វះខាតរបស់សិស្ស ហើយផ្តល់ការណែនាំកែលម្អភ្លាមៗ (Feedback) ជាជាងការរង់ចាំវាយតម្លៃយកពិន្ទុធ្លាក់ឬជាប់នៅចុងបញ្ចប់។ | ដូចជាចុងភៅដែលភ្លក់រសជាតិសម្លកំឡុងពេលកំពុងចម្អិន ដើម្បីអាចថែមថយគ្រឿងផ្សំបានទាន់ពេល មុននឹងដួសយកទៅឱ្យភ្ញៀវបរិភោគ។ |
| Discrepancy Model | ទ្រឹស្តីនៃការវាយតម្លៃដែលផ្តោតលើការប្រៀបធៀបរកភាពខុសគ្នា (គម្លាត) រវាងលទ្ធផលដែលចង់បានតាមស្តង់ដារ និងលទ្ធផលដែលសិស្សឬស្ថាប័នអាចធ្វើបានជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការយកកម្ពស់ជាក់ស្តែងរបស់ក្មេងម្នាក់ទៅប្រៀបធៀបនឹងកម្ពស់ស្តង់ដារដែលក្មេងវ័យនេះគួរតែមាន ដើម្បីដឹងថាគេខ្វះប៉ុន្មានសង់ទីម៉ែត្រ។ |
| Active Learning | វិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលតម្រូវឱ្យសិស្សចូលរួមធ្វើសកម្មភាពដោយផ្ទាល់ ដូចជាការពិភាក្សា ការដោះស្រាយបញ្ហា និងការអនុវត្តគម្រោង ជាជាងការអង្គុយស្តាប់គ្រូពន្យល់តែម្ខាង។ | ដូចជាការរៀនជិះកង់ដោយយកកង់ទៅធាក់ផ្ទាល់ខ្លួនឯង ជាជាងការអង្គុយអានសៀវភៅទ្រឹស្តីពីរបៀបជិះកង់។ |
| R-C-A Questioning | បច្ចេកទេសសួរសំណួរក្នុងការបង្រៀនជំនាញជីវិតដែលរួមមាន Reflect (ការឆ្លុះបញ្ចាំងអារម្មណ៍ខ្លួនឯង) Connect (ការភ្ជាប់ទៅនឹងបទពិសោធន៍ចាស់) និង Apply (ការយកទៅអនុវត្តក្នុងជីវិតពិតនាពេលអនាគត)។ | ដូចជាការឆ្លុះកញ្ចក់មើលខ្លួនឯងថ្ងៃនេះ (Reflect) ការនឹកឃើញរឿងកាលពីម្សិលមិញ (Connect) និងការប្តេជ្ញាចិត្តថានឹងរៀបចំខ្លួនបែបណានៅថ្ងៃស្អែក (Apply)។ |
| One-Way ANOVA | ការវិភាគវ៉ារ្យង់ឯកទិស ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមគំរូចាប់ពី ៣ ក្រុមឡើងទៅ ថាតើវាមានភាពខុសគ្នាឬអត់ (ក្នុងករណីនេះគឺការប្រៀបធៀបមតិរបស់ សិស្ស ឪពុកម្តាយ និងគ្រូ)។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែប៉ោមបីកន្ត្រកផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់ដឹងថាតើទម្ងន់ជាមធ្យមនៃកន្ត្រកទាំងបីនេះពិតជាមានភាពខុសគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ឬក៏ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
