បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតអ្នកថែរក្សាសុខភាពនៅស្ប៉ា (Spa therapists) ដែលមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈកម្រិតអន្តរជាតិ ជាពិសេសសមត្ថភាពក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាភាសាចិន និងជំនាញម៉ាស្សាចំចំណុច (Trigger-point therapy) ដើម្បីបំពេញតម្រូវការទីផ្សារទេសចរណ៍ដែលកំពុងកើនឡើង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តតាមទម្រង់នៃការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ (Research and Development) ដោយបែងចែកជា ៣ ដំណាក់កាលចម្បង។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Developed Non-Formal Education Program (Andragogy + Scaffolding) កម្មវិធីអប់រំក្រៅប្រព័ន្ធដែលបានអភិវឌ្ឍដោយផ្អែកលើទ្រឹស្តី Andragogy និង Scaffolding |
លើកទឹកចិត្តអ្នកសិក្សាឱ្យមានការចូលរួមសកម្ម មានការគាំទ្រនិងណែនាំជាជំហានៗ។ ជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងការរៀន និងបង្កើនទំនុកចិត្តក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែងតាមរយៈការសរសេរកំណត់ហេតុ និងការដើរតួ។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការរៀបចំកម្មវិធី និងត្រូវមានគ្រូបង្វឹកឬជំនួយការ (Facilitators) ដែលមានជំនាញច្បាស់លាស់ដើម្បីតាមដាននិងជួយអ្នកសិក្សាជាប្រចាំកិតជិត។ | ពិន្ទុក្រោយការធ្វើតេស្តលើចំណេះដឹងភាសាចិន និងការម៉ាស្សាចំចំណុចមានការកើនឡើងខ្ពស់ជាងមុនយ៉ាងច្បាស់លាស់ (p < .05) រួមទាំងមានអាកប្បកិរិយាវិជ្ជមានខ្ពស់ចំពោះការប្រើប្រាស់ភាសាចិនក្នុងការងារ។ |
| Traditional Training Method (Lecture and Self-study) វិធីសាស្ត្របណ្តុះបណ្តាលបែបប្រពៃណី (ការបង្រៀនជាទ្រឹស្តី និងស្វ័យសិក្សា) |
ចំណាយធនធានតិច និងអាចបង្រៀនសិក្ខាកាមបានចំនួនច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។ ស័ក្តិសមសម្រាប់ការផ្តល់ចំណេះដឹងមូលដ្ឋានទូទៅ។ | ខ្វះការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងអន្តរកម្មរវាងគ្រូនិងសិស្ស ធ្វើឱ្យអ្នកសិក្សាងាយនឹងបាត់បង់ចំណាប់អារម្មណ៍ និងខ្វះទំនុកចិត្តក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយផ្ទាល់។ | ពិន្ទុផ្នែកចំណេះដឹងផ្នែកភាសាចិនមិនមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះទេ ប៉ុន្តែជំនាញម៉ាស្សាមូលដ្ឋាននៅតែអាចអនុវត្តបានក្នុងកម្រិតប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងក្រុមពិសោធន៍ ព្រោះមានបទពិសោធន៍ស្រាប់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីអប់រំក្រៅប្រព័ន្ធនេះទាមទារការរៀបចំបរិយាកាសសិក្សាជាក់ស្តែង និងសម្ភារៈគាំទ្រការរៀនសូត្រជាច្រើន ដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាពនៃការបង្រៀនបែបជំហានៗ (Scaffolding)។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតទៅលើអ្នកព្យាបាលស្ប៉ាចំនួន ៤៤ នាក់ នៅស្រុកសាន់ប៉ាតង (San Pa Tong) និងស្រុកហាងដុង (Hang Dong) ខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ ដែលភាគច្រើនជាស្ត្រីអាយុចន្លោះពី ៤០ ទៅ ៦៥ ឆ្នាំ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទវប្បធម៌ និងតម្រូវការទេសចរណ៍នៅតំបន់ភាគខាងជើងនៃប្រទេសថៃ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះកម្ពុជាក៏មានកំណើនភ្ញៀវទេសចរចិនខ្ពស់ ហើយកម្លាំងពលកម្មក្នុងវិស័យស្ប៉ាភាគច្រើនជាស្ត្រីវ័យកណ្តាល ដែលត្រូវការការបណ្តុះបណ្តាលបំប៉នសមត្ថភាព (Up-skilling) ស្រដៀងគ្នានេះ។
ទម្រង់នៃការអប់រំក្រៅប្រព័ន្ធនេះពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ និងអាចយកមកប្រែសម្រួលអនុវត្តបាននៅក្នុងវិស័យអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) នៅកម្ពុជា។
ជារួម ការបញ្ជ្រាបវិធីសាស្ត្ររៀនដោយមានការគាំទ្រយឺតយោង (Scaffolding) និងការឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈការសរសេរកំណត់ហេតុ នឹងជួយឱ្យអ្នកសិក្សាជាមនុស្សពេញវ័យនៅកម្ពុជាអាចចាប់យកជំនាញវិជ្ជាជីវៈថ្មីៗបានលឿន និងមានទំនុកចិត្តខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Andragogy | ទ្រឹស្ដីនៃការអប់រំមនុស្សពេញវ័យ ដែលផ្តោតលើការរៀនសូត្រដោយមានការតម្រង់ទិសដោយខ្លួនឯង ដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងតម្រូវការជាក់ស្តែងក្នុងជីវិត ឬការងារ។ វាខុសពីការបង្រៀនកុមារដែលគ្រូជាអ្នកបញ្ជាទាំងស្រុង។ | ដូចជាការបង្រៀនអ្នកធ្វើការឱ្យចេះបើកបរឡានដោយខ្លួនឯង ដោយផ្តោតលើអ្វីដែលពួកគេត្រូវប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ ជាជាងការបង្រៀនទ្រឹស្តីទូទៅ។ |
| Scaffolding | វិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលគ្រូផ្តល់ការគាំទ្រ និងណែនាំជាជំហានៗដល់សិស្ស ដើម្បីជួយពួកគេក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា ឬរៀនជំនាញថ្មី ហើយការគាំទ្រនោះនឹងត្រូវកាត់បន្ថយបន្តិចម្តងៗនៅពេលដែលសិស្សអាចធ្វើវាបានដោយខ្លួនឯង។ | ប្រៀបដូចជាការប្រើកង់ជំនួយ (កង់តូចៗសងខាង) ពេលរៀនជិះកង់ដំបូង ហើយដោះវាចេញនៅពេលយើងចេះទប់លំនឹងខ្លួនឯងបាន។ |
| Non-Formal Education | ការអប់រំក្រៅប្រព័ន្ធដែលរៀបចំឡើងក្រៅក្របខណ្ឌសាលារៀនទូទៅ មានភាពបត់បែនខ្ពស់ ឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់អ្នករៀន ដើម្បីអភិវឌ្ឍជំនាញវិជ្ជាជីវៈ ឬចំណេះដឹងសម្រាប់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ | ដូចជាការចូលរៀនវគ្គខ្លីៗផ្នែកកាត់ដេរ ឬជួសជុលម៉ូតូនៅចុងសប្តាហ៍ ដើម្បីយកទៅប្រកបមុខរបរ ជាជាងការរៀនយកសញ្ញាបត្រនៅសាលា។ |
| Career Competency | សមត្ថភាពរួមបញ្ចូលគ្នានូវចំណេះដឹង ជំនាញ និងអាកប្បកិរិយាដែលចាំបាច់សម្រាប់ការអនុវត្តការងារ ឬវិជ្ជាជីវៈណាមួយឱ្យបានជោគជ័យ និងស្របតាមស្តង់ដារ។ | ដូចជាចុងភៅដ៏ពូកែម្នាក់ដែលមិនត្រឹមតែស្គាល់រូបមន្តម្ហូប (ចំណេះដឹង) ប៉ុន្តែថែមទាំងចេះចម្អិនឆ្ងាញ់ (ជំនាញ) និងមានអនាម័យខ្ពស់ (អាកប្បកិរិយា)។ |
| Zone of Proximal Development (ZPD) | គម្លាតរវាងអ្វីដែលអ្នកសិក្សាអាចធ្វើបានដោយខ្លួនឯង និងអ្វីដែលពួកគេអាចធ្វើបាននៅពេលមានការជួយណែនាំពីអ្នកដែលមានសមត្ថភាពជាង ដូចជាគ្រូ ឬមិត្តភក្តិ។ ការបង្រៀនគួរតែផ្តោតលើតំបន់នេះ។ | ប្រៀបដូចជាចម្ងាយដែលអ្នកអាចលោតបានឆ្ងាយបំផុតដោយខ្លួនឯង ធៀបនឹងចម្ងាយដែលអ្នកអាចលោតដល់នៅពេលមានអ្នកជួយទាញដៃពីមុខ។ |
| Communicative Approach | វិធីសាស្ត្រនៃការបង្រៀនភាសាដែលផ្តោតជាចម្បងលើសមត្ថភាពក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងយល់អត្ថន័យក្នុងស្ថានភាពជាក់ស្តែង ជាជាងការផ្តោតលើច្បាប់វេយ្យាករណ៍យ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ | ដូចជាការរៀននិយាយភាសាអង់គ្លេសតាមរយៈការចុះទៅទិញឥវ៉ាន់នៅផ្សារពិតៗ ជាជាងការអង្គុយទន្ទេញច្បាប់វេយ្យាករណ៍នៅក្នុងថ្នាក់។ |
| Trigger-point therapy | វិធីសាស្ត្រព្យាបាលដោយការម៉ាស្សាចុចលើចំណុចដែលតានតឹង ឬកន្ត្រាក់នៃសាច់ដុំ (Trigger points) ដើម្បីបំបាត់ការឈឺចាប់ និងធ្វើឱ្យសាច់ដុំសម្រាក ជួយសម្រួលដល់ចរន្តឈាម។ | ដូចជាការចុចស្រាយចំណងខ្សែដែលចងរឹតតឹង ដើម្បីឱ្យខ្សែនោះរលា និងអាចទាញបានធម្មតាវិញ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
