បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស៊ើបអង្កេតពីបញ្ហាប្រឈមផ្នែកគរុកោសល្យ និងយុទ្ធសាស្ត្រដែលប្រើប្រាស់ដោយគ្រូបង្រៀនបឋមសិក្សានៅប្រទេសហ្វីជី ដែលត្រូវគ្រប់គ្រងការបង្រៀនថ្នាក់ចម្រុះដោយគ្មានការបណ្តុះបណ្តាលឯកទេស និងខ្វះខាតធនធាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវករណីសិក្សាគុណវិស័យ (Qualitative case study) នៅសាលាបឋមសិក្សាតំបន់ជនបទមួយ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីគ្រូបង្រៀនចំនួន ៤ នាក់ និងសិស្សចំនួន ១១០ នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Teacher-centered / Transmissive Approach (Chalk and Talk) វិធីសាស្ត្រយកគ្រូជាធំ ឬការបញ្ជូនចំណេះដឹង (សរសេរនិងនិយាយ) |
មានភាពងាយស្រួលសម្រាប់គ្រូដែលមិនមានការបណ្តុះបណ្តាលឯកទេស និងអាចអនុវត្តបានទោះបីជាខ្វះខាតធនធានសិក្សាក៏ដោយ។ | មិនជំរុញការរៀនសូត្រសកម្មរបស់សិស្ស ធ្វើឱ្យសិស្សក្លាយជាអ្នកស្តាប់អសកម្ម និងកាត់បន្ថយពេលវេលាដែលគ្រូអាចយកចិត្តទុកដាក់លើថ្នាក់នីមួយៗក្នុងបន្ទប់តែមួយ។ | ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយបំផុត ដោយការសង្កេតរកឃើញថា ៧០% នៃម៉ោងបង្រៀនចាប់ផ្តើមដោយគ្រូឈរនិយាយពន្យល់តែម្នាក់ឯង។ |
| Student-centered Approaches (Group work, Peer tutoring, Independent study) វិធីសាស្ត្រយកសិស្សជាធំ (ការធ្វើការជាក្រុម ការបង្រៀនដោយមិត្តភក្តិ ការសិក្សាឯករាជ្យ) |
ជួយឱ្យសិស្សរៀនសូត្របានកាន់តែប្រសើរ ទទួលបានបទពិសោធន៍ជាក់ស្តែង និងធ្វើឱ្យដំណើរការនៃការរៀនសូត្រមានអត្ថន័យ និងរីករាយជាងមុន។ | ទាមទារឱ្យគ្រូមានការបណ្តុះបណ្តាលច្បាស់លាស់ ត្រូវការសម្ភារៈឧបទេសច្រើន ក៏ដូចជាចំណាយពេលច្រើនក្នុងការរៀបចំផែនការបង្រៀន។ | ស្ទើរតែមិនត្រូវបានប្រើប្រាស់ទាល់តែសោះនៅក្នុងសាលាដែលបានសិក្សា ដោយសារគ្រូខ្វះជំនាញ និងមិនមានសម្ភារៈគ្រប់គ្រាន់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្របង្រៀនថ្នាក់ចម្រុះប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពទាមទារការបណ្តុះបណ្តាល និងធនធានសិក្សាសមស្របជាច្រើនដើម្បីគាំទ្រដល់ការរៀនដោយខ្លួនឯងរបស់សិស្ស។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាលាបឋមសិក្សាតែមួយគត់នៅតំបន់ Western Education Division នៃប្រទេសហ្វីជី ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យពីគ្រូបង្រៀនត្រឹមតែ ៤ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះមានកម្រិតដោយសារទំហំគំរូតូច និងផ្តោតលើបរិបទសាលាគ្រប់គ្រងដោយសមាគមសាសនាជាក់លាក់មួយ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការសិក្សានេះនៅតែមានសារៈសំខាន់ពីព្រោះថ្វីត្បិតតែបរិបទវប្បធម៌ខុសគ្នា ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមនៃសាលាជនបទដែលមានគ្រូមិនគ្រប់គ្រាន់ និងបង្រៀនថ្នាក់ចម្រុះ គឺជាបញ្ហាស្រដៀងគ្នាដែលទាមទារដំណោះស្រាយជាបន្ទាន់។
ការរកឃើញពីការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការកែលម្អប្រព័ន្ធអប់រំបឋមសិក្សានៅតំបន់ជនបទ និងដាច់ស្រយាលនៃប្រទេសកម្ពុជា។
ការផ្តល់ការគាំទ្រនិងការបណ្តុះបណ្តាលត្រឹមត្រូវ ដើម្បីប្តូរពីវិធីសាស្ត្រយកគ្រូជាធំ ទៅជាវិធីសាស្ត្រយកសិស្សជាធំនៅក្នុងថ្នាក់ចម្រុះ នឹងជួយលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំមូលដ្ឋាននៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាប្រកបដោយបរិយាបន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Multi-class teaching (ការបង្រៀនថ្នាក់ចម្រុះ) | ជាស្ថានភាពដែលគ្រូបង្រៀនម្នាក់ត្រូវទទួលខុសត្រូវបង្រៀនសិស្សចាប់ពីពីរថ្នាក់ឡើងទៅ (ឧទាហរណ៍៖ សិស្សថ្នាក់ទី១ និងទី២) នៅក្នុងបន្ទប់រៀនតែមួយ និងក្នុងពេលតែមួយ។ | ដូចជាឪពុកម្តាយម្នាក់ដែលត្រូវមើលថែ និងបង្រៀនកូនពីរនាក់ដែលមានអាយុ និងកម្រិតចំណេះដឹងខុសគ្នា នៅក្នុងបន្ទប់តែមួយព្រមគ្នា។ |
| Pedagogical Practices (ការអនុវត្តគរុកោសល្យ / វិធីសាស្ត្របង្រៀន) | ជានីតិវិធី ឬយុទ្ធសាស្ត្រជាក់លាក់នានា ដែលគ្រូបង្រៀនជ្រើសរើសយកមកប្រើប្រាស់ដើម្បីរៀបចំការបង្រៀន និងផ្ទេរចំណេះដឹងទៅកាន់សិស្ស ដូចជាការបែងចែកក្រុម ការពន្យល់ ឬការឱ្យសិស្សអនុវត្តផ្ទាល់។ | ប្រៀបដូចជាសិល្បៈនៃការធ្វើម្ហូប ដែលចុងភៅមានរូបមន្តនិងរបៀបចម្អិនផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យអ្នកញ៉ាំទទួលបានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងមានជីវជាតិ។ |
| Transmissive approaches (វិធីសាស្ត្របញ្ជូនចំណេះដឹង / យកគ្រូជាធំ) | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនបែបប្រពៃណី ដែលគ្រូជាអ្នកឈរនិយាយពន្យល់ ឬសរសេរលើក្តារខៀនតែម្នាក់ឯង (Chalk-and-talk) ចំណែកសិស្សគ្រាន់តែអង្គុយស្តាប់ និងកត់ត្រាដោយអសកម្ម។ | ដូចជាការចាក់ទឹកចូលក្នុងកែវទទេ ដែលគ្រូជាអ្នកចាក់ទឹក(ចំណេះដឹង) ហើយសិស្សគ្រាន់តែរង់ចាំទទួលទឹកនោះដោយមិនបាច់ធ្វើអ្វីផ្សេង។ |
| Purposive sampling (ការជ្រើសរើសគំរូតាមគោលបំណង) | ជាបច្ចេកទេសក្នុងរបៀបវារៈស្រាវជ្រាវ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមដោយផ្អែកលើការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួនផ្ទាល់ ថាតើអ្នកណា (ឬទីតាំងណា) ដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានដើម្បីឆ្លើយតបនឹងគោលបំណងនៃការសិក្សា។ | ដូចជាការរើសយកតែផ្លែស្វាយទុំល្អៗពីក្នុងកន្ត្រកដើម្បីយកមកធ្វើបង្អែម ព្រោះយើងដឹងច្បាស់ថាវាស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់គោលបំណងរបស់យើង។ |
| Non-participant observation (ការសង្កេតដោយមិនចូលរួម) | ជាវិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យដែលអ្នកស្រាវជ្រាវគ្រាន់តែអង្គុយមើល និងកត់ត្រាពីសកម្មភាពដែលកំពុងកើតឡើង (ឧទាហរណ៍៖ សកម្មភាពបង្រៀនក្នុងថ្នាក់) ដោយមិនធ្វើអន្តរាគមន៍ ឬមិនចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនោះឡើយ។ | ប្រៀបដូចជាអ្នកទស្សនាការប្រកួតកីឡានៅលើកៅអី ដែលបានត្រឹមតែមើលនិងតាមដានសកម្មភាពកីឡាករ តែមិនអាចចុះទៅលេងជាមួយគេបាន។ |
| Peer tutoring (ការបង្រៀនដោយមិត្តភក្តិ) | ជាយុទ្ធសាស្ត្រសិក្សាដែលសិស្សមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ឬរៀនថ្នាក់ខ្ពស់ជាង ជួយបង្រៀន ពន្យល់ និងដឹកនាំមេរៀនទៅកាន់សិស្សផ្សេងទៀតនៅក្នុងថ្នាក់។ វាត្រូវបានគេណែនាំឱ្យប្រើប្រាស់ច្រើនក្នុងថ្នាក់ចម្រុះ។ | ដូចជាបងប្រុសជួយពន្យល់ និងបង្រៀនធ្វើលំហាត់ប្អូនស្រីនៅផ្ទះ នៅពេលដែលឪពុកម្តាយរវល់មិនមានពេលបង្រៀន។ |
| Analytic induction (ការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានបែបវិភាគ) | ជានីតិវិធីវិភាគទិន្នន័យគុណវិស័យ ដោយការអានទិន្នន័យដែលប្រមូលបាន (ដូចជាកំណត់ហេតុសង្កេត និងបទសម្ភាសន៍) រួចស្វែងរកអត្ថន័យ ដាក់ស្លាកសម្គាល់ និងចងក្រងជាសេចក្តីសន្និដ្ឋានរួមមួយ។ | ដូចជាការយកបំណែករូបផ្គុំ (Jigsaw puzzle) នីមួយៗមកពិនិត្យមើល រួចផ្គុំបញ្ចូលគ្នាដើម្បីមើលឃើញរូបភាពធំទាំងមូល។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
