បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃអាកប្បកិរិយា និងការយល់ដឹងរបស់គរុនិស្សិត (គ្រូបង្រៀនមុនពេលបម្រើការងារ) ផ្នែកអប់រំពិសេស ចំពោះការផ្តល់សេវាអន្តរាគមន៍កុមារតូច (Early Intervention) ដែលមានពិការភាព ដោយយកគ្រួសារជាគោល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការសរសេរអត្ថបទតែងសេចក្តីរបស់និស្សិតមុននិងក្រោយការសិក្សាវគ្គណែនាំ និងបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិភាគគុណភាពដើម្បីប្រៀបធៀបការវិវត្តនៃការយល់ដឹងរបស់ពួកគេ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pre-Course Understanding (Initial Beliefs) ការយល់ដឹងមុនពេលចូលរៀនវគ្គណែនាំ |
ទទួលស្គាល់សារៈសំខាន់ជាមូលដ្ឋាននៃការចូលរួមរបស់គ្រួសារ និងយល់ថាគ្រួសារគួរតែទទួលបានចំណេះដឹងពីអ្នកជំនាញ។ | ការយល់ដឹងនៅមានកម្រិត ផ្តោតតែលើទំហំនៃការចូលរួម និងឱ្យគ្រួសារធ្វើតាមការណែនាំរបស់អ្នកជំនាញជាធំដោយមិនមានការសម្រេចចិត្តរួមគ្នាពិតប្រាកដ។ | និស្សិតផ្តោតលើអ្វីដែលអ្នកជំនាញគួរធ្វើដើម្បីទាញយកការចូលរួមពីគ្រួសារឱ្យបានច្រើនបំផុត (Professionals-dominant focus)។ |
| Post-Course Understanding (After Intervention/Fieldwork) ការយល់ដឹងក្រោយពេលបញ្ចប់វគ្គសិក្សានិងចុះកម្មសិក្សា |
យល់ស៊ីជម្រៅពីតួនាទីជាក់ស្តែងរបស់គ្រួសារ និងភាពជាដៃគូស្មើភាពគ្នា ព្រមទាំងចេះស្វែងយល់ពីបញ្ហាប្រឈមនិងកង្វះខាតរបស់គ្រួសារនីមួយៗ។ | ទោះបីជាការយល់ដឹងមានភាពប្រសើរឡើង ក៏នៅតែទាមទារការអនុវត្តជាក់ស្តែងបន្ថែមទៀតដើម្បីប្រែក្លាយទ្រឹស្តីទៅជាជំនាញទំនាក់ទំនងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | និស្សិតផ្លាស់ប្តូរការគិតដោយចាត់ទុកអ្នកជំនាញជាអ្នកសម្របសម្រួល/ផ្តល់ធនធាន ហើយគ្រួសារជាអ្នកផ្តល់ព័ត៌មាននិងទីប្រឹក្សាសំខាន់បំផុតសម្រាប់កុមារ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្របណ្តុះបណ្តាលនេះតម្រូវឱ្យមានការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សាច្បាស់លាស់ និងការផ្តល់ឱកាសឱ្យនិស្សិតបានចុះអនុវត្តផ្ទាល់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងទៅលើគរុនិស្សិតចំនួន ៨៧ នាក់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Bloomsburg សហរដ្ឋអាមេរិក។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទដែលសំបូរធនធាន និងមានច្បាប់គាំទ្រជនពិការច្បាស់លាស់ (IDEA)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអនុវត្តនេះត្រូវធ្វើការកែតម្រូវឱ្យស្របតាមកម្រិតធនធានគ្រួសារដែលនៅមានកម្រិត កង្វះអ្នកជំនាញអប់រំពិសេស និងបញ្ហាជីវភាពដែលធ្វើឱ្យមាតាបិតាមិនសូវមានពេលចូលរួមពេញលេញ។
វិធីសាស្ត្រនៃការបណ្តុះបណ្តាលគរុនិស្សិតដោយយកគ្រួសារជាគោលនេះ មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ក្នុងការកសាងមូលដ្ឋានគ្រឹះវិស័យអប់រំពិសេសនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតគ្រូបង្រៀនពីការ "ធ្វើជាអ្នកគ្រប់គ្រង" ទៅជា "អ្នកសម្របសម្រួល" ជាមួយគ្រួសារ នឹងជួយឱ្យអន្តរាគមន៍កុមារតូចនៅកម្ពុជាមាននិរន្តរភាព និងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ទោះក្នុងស្ថានភាពខ្វះខាតធនធានសាលារៀនក៏ដោយ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Early Intervention (អន្តរាគមន៍កុមារតូច / អន្តរាគមន៍ទាន់ពេលវេលា) | សេវាកម្មនិងការគាំទ្រជាប្រព័ន្ធដែលផ្តល់ជូនទារកនិងកុមារតូចៗ (អាយុក្រោម ៣ ឆ្នាំ) ដែលមានពិការភាព ឬប្រឈមនឹងការវិវត្តយឺតយ៉ាវ ដើម្បីជួយពន្លឿនការលូតលាស់របស់ពួកគេទាំងផ្នែករាងកាយ បញ្ញា និងស្មារតី។ | ដូចជាការស្រោចទឹក និងដាក់ជីបន្ថែមដល់កូនរុក្ខជាតិដែលក្រិន ដើម្បីឱ្យវាអាចដុះលូតលាស់ទាន់ដើមផ្សេងៗទៀត។ |
| Family-Centered Practices (ការអនុវត្តដោយយកគ្រួសារជាគោល) | វិធីសាស្ត្រនៃការផ្តល់សេវាអន្តរាគមន៍ដែលចាត់ទុកគ្រួសារជាដៃគូស្មើភាពគ្នាជាមួយអ្នកជំនាញ ដោយផ្តោតលើការផ្តល់អំណាច ការចូលរួមសម្រេចចិត្ត និងការគាំទ្រដល់គ្រួសារទាំងមូល មិនមែនព្យាបាលឬបង្រៀនតែលើកុមារនោះទេ។ | ដូចជាគ្រូពេទ្យដែលមិនត្រឹមតែចេញវេជ្ជបញ្ជាឱ្យអ្នកជំងឺប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្រៀន និងពិភាក្សាជាមួយសមាជិកគ្រួសារពីរបៀបថែទាំអ្នកជំងឺនៅផ្ទះយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ |
| Preservice Teachers (គរុនិស្សិត / គ្រូបង្រៀនមុនពេលបម្រើការងារ) | និស្សិតដែលកំពុងសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ ឬវិទ្យាស្ថានគរុកោសល្យ ដើម្បីទទួលការបណ្តុះបណ្តាល និងត្រៀមខ្លួនក្លាយជាគ្រូបង្រៀនពេញសិទ្ធិនាពេលអនាគត។ | ដូចជាពេទ្យកម្មសិក្សាដែលកំពុងរៀនទ្រឹស្តី និងចុះអនុវត្តផ្ទាល់នៅមន្ទីរពេទ្យ មុនពេលក្លាយជាគ្រូពេទ្យពេញសិទ្ធិ។ |
| Individualized Family Service Plan (IFSP) (ផែនការសេវាកម្មគ្រួសារឯកត្តជន) | ឯកសារផែនការជាលាយលក្ខណ៍អក្សរតាមផ្លូវច្បាប់ ដែលរៀបរាប់លម្អិតពីសេវាកម្មអន្តរាគមន៍កុមារតូច ដែលកុមារមានពិការភាពនិងគ្រួសាររបស់ពួកគេត្រូវទទួលបាន ដោយផ្អែកលើតម្រូវការនិងស្ថានភាពជាក់ស្តែងរបស់គ្រួសារនីមួយៗ។ | ដូចជាប្លង់សាងសង់ផ្ទះមួយដែលត្រូវបានគូសឡើងយ៉ាងពិសេស តម្រូវតាមទំហំដី និងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ម្ចាស់ផ្ទះម្នាក់ៗ។ |
| Inductive Content Analysis (ការវិភាគខ្លឹមសារបែបវិចារណញាណ / បែបកេវលានុម័ត) | វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យគុណភាព ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវអានទិន្នន័យ (ដូចជាអត្ថបទតែងសេចក្តី) ច្រើនដង ដើម្បីទាញយកប្រធានបទ ឬគំរូដែលលេចឡើងដោយខ្លួនឯងចេញពីទិន្នន័យនោះផ្ទាល់ ដោយមិនពឹងផ្អែកលើទ្រឹស្តីដែលគេមានស្រាប់នោះទេ។ | ដូចជាការតម្រៀបបំណែករូបភាពផ្គុំ (Jigsaw puzzle) រហូតទាល់តែលេចចេញជារូបរាងរួមមួយ ដោយមិនបានមើលរូបគំរូនៅលើប្រអប់ជាមុន។ |
| Grounded Theory (ទ្រឹស្តីផ្អែកលើទិន្នន័យ / ទ្រឹស្តីចាក់ឫស) | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របង្កើតទ្រឹស្តី ឬការសន្និដ្ឋានថ្មីៗ ដោយផ្អែកទាំងស្រុងលើទិន្នន័យដែលពួកគេបានប្រមូលពីអ្នកចូលរួម ជាជាងការយកទ្រឹស្តីចាស់មកធ្វើតេស្តបញ្ជាក់។ | ដូចជាចុងភៅដែលបង្កើតរូបមន្តម្ហូបថ្មីមួយដោយភ្លក់គ្រឿងផ្សំជាក់ស្តែងដែលមាននៅចំពោះមុខ ជាជាងធ្វើតាមសៀវភៅបង្រៀនធ្វើម្ហូប។ |
| Ecological Systems Theory (ទ្រឹស្តីប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី) | ទ្រឹស្តីផ្នែកចិត្តសាស្ត្រដែលពន្យល់ពីការអភិវឌ្ឍរបស់កុមារថា ទទួលរងឥទ្ធិពលពីប្រព័ន្ធបរិស្ថានជុំវិញខ្លួនក្នុងកម្រិតផ្សេងៗគ្នា ចាប់ពីកម្រិតជិតស្និទ្ធបំផុត (គ្រួសារ សាលារៀន) រហូតដល់កម្រិតទូលំទូលាយ (វប្បធម៌ និងសង្គមជាតិទាំងមូល)។ | ដូចជាការលូតលាស់របស់ត្រីមួយក្បាល ដែលអាស្រ័យលើគុណភាពទឹក ចំណី និងសីតុណ្ហភាពនៃបឹងទាំងមូលដែលវារស់នៅ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
