បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះវិភាគពីរបៀបដែលសាកលវិទ្យាល័យនៅភាគខាងជើងប្រទេសស៊ីបឆ្លើយតបនឹងបណ្តឹងរបស់និស្សិត និងឥទ្ធិពលនៃការឆ្លើយតបទាំងនោះទៅលើការពេញចិត្ត ចេតនាលាឈប់ និងការនិយាយរិះគន់ប្រាប់អ្នកដទៃ (Negative WOM)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណតាមរយៈការប្រមូលទិន្នន័យពីនិស្សិតចំនួន ៣១៨ នាក់ ដែលធ្លាប់បានរាយការណ៍ពីបញ្ហានានាទៅកាន់សាកលវិទ្យាល័យរបស់ពួកគេ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Confirmatory Factor Analysis (CFA) ការវិភាគកត្តាអះអាង |
ជួយបញ្ជាក់ពីសុពលភាព (Validity) និងភាពជឿជាក់បាន (Reliability) នៃរង្វាស់រង្វាល់ដែលបានប្រើប្រាស់ក្នុងការសិក្សា ដោយធានាថាសំណួរនីមួយៗពិតជាវាស់វែងកត្តាដែលចង់វាស់វែងមែន។ | ទាមទារទំហំគំរូធំ (Sample size) និងសន្មតថាទិន្នន័យមានរបាយធម្មតា (Multivariate normality) ដែលអាចជាបញ្ហាសម្រាប់ទិន្នន័យជាក់ស្តែងមួយចំនួន។ | ម៉ូដែលកត្តាទាំង ៦ ស៊ីគ្នាល្អជាមួយទិន្នន័យ ដោយមានសន្ទស្សន៍ល្អ (Chi-square/df=3.45, GFI=0.88, CFI=0.92, RMSEA=0.008)។ |
| Path Analysis (via LISREL) ការវិភាគផ្លូវ (តាមរយៈកម្មវិធី LISREL) |
អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវធ្វើតេស្តទំនាក់ទំនងស្មុគស្មាញជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ដូចជាឥទ្ធិពលនៃយុត្តិធម៌ទាំង៣ ទៅលើការពេញចិត្ត និងការលាឈប់ពីសាលា។ | មិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផលដោយដាច់ខាតនោះទេ ហើយលទ្ធផលគឺពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើការកំណត់ម៉ូដែលទ្រឹស្តីតាំងពីដើម។ | វិមាត្រយុត្តិធម៌ទាំង៣ ពន្យល់បាន ៤៥.៦% នៃអថេរនៃការពេញចិត្ត ហើយការពេញចិត្តនេះជួយពន្យល់ ៧១.៣% នៃចេតនាលាឈប់ពីសាលា។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈកម្រងសំណួរ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យចំនួន ៥ ក្នុងតំបន់ភាគខាងជើងប្រទេសស៊ីប ដោយយកគំរូតែលើនិស្សិតដែលមានសញ្ជាតិទួរគីប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាកម្រិតកំណត់មួយ ដោយសារវប្បធម៌ទួរគីអាចមានទស្សនៈខុសគ្នាទាក់ទងនឹងយុត្តិធម៌ និងអំណាច។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ចំណុចនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះនិស្សិតកម្ពុជាអាចមានការរំពឹងទុកលើ "យុត្តិធម៌" និងទម្លាប់នៃការតវ៉ាខុសពីនិស្សិតទួរគី ដែលតម្រូវឱ្យមានការសាកល្បងម៉ូដែលនេះឡើងវិញក្នុងបរិបទវប្បធម៌ខ្មែរ។
ទោះបីជាមានភាពខុសគ្នាខាងវប្បធម៌ក៏ដោយ ក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្តីនៃការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ស្ថាប័នឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជាក្នុងការកែលម្អគុណភាពសេវាកម្ម។
តាមរយៈការអនុវត្តនីតិវិធីដោះស្រាយបណ្តឹងប្រកបដោយយុត្តិធម៌និងយកចិត្តទុកដាក់ សាកលវិទ្យាល័យនៅកម្ពុជាអាចបង្កើនការពេញចិត្តរបស់និស្សិត ដែលជាកត្តាជំរុញភាពប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងទីផ្សារអប់រំដែលកំពុងរីកចម្រើន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Perceived justice (យុត្តិធម៌ដែលបានយល់ឃើញ) | ការវាយតម្លៃរបស់អតិថិជន (ឬនិស្សិត) ថាតើស្ថាប័នមួយបានប្រព្រឹត្តចំពោះពួកគេប្រកបដោយភាពត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌កម្រិតណា នៅពេលដែលស្ថាប័ននោះកំពុងដោះស្រាយបញ្ហាឬបណ្តឹងរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាអារម្មណ៍របស់យើងដែលគិតថា គ្រូកាត់ក្តីឱ្យយើងបានត្រឹមត្រូវឬអត់ ពេលយើងមានជម្លោះជាមួយមិត្តភក្តិ។ |
| Procedural justice (យុត្តិធម៌នីតិវិធី) | ការវាយតម្លៃលើភាពយុត្តិធម៌ និងតម្លាភាពនៃគោលការណ៍ ច្បាប់ទម្លាប់ ឬដំណើរការជាប្រព័ន្ធ ដែលស្ថាប័នប្រើប្រាស់ដើម្បីដោះស្រាយពាក្យបណ្តឹង។ | ដូចជាច្បាប់នៃការប្រកួតកីឡាមួយ ដែលត្រូវបានចែងយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងអនុវត្តស្មើៗគ្នាសម្រាប់គ្រប់កីឡាករទាំងអស់ ដោយគ្មានការលម្អៀង។ |
| Interactional justice (យុត្តិធម៌អន្តរកម្ម) | អារម្មណ៍របស់អតិថិជនចំពោះរបៀបដែលបុគ្គលិកតំណាងស្ថាប័នប្រើប្រាស់សម្តី អាកប្បកិរិយា ការគោរព ការយកចិត្តទុកដាក់ និងការយោគយល់ ក្នុងអំឡុងពេលប្រាស្រ័យទាក់ទងដោះស្រាយបញ្ហា។ | ដូចជារបៀបដែលអ្នកលក់ប្រញាប់និយាយសុំទោសដោយស្មោះត្រង់ និងញញឹមរាក់ទាក់ដាក់យើង ពេលគាត់ប្រគល់ទំនិញឱ្យយើងខុស។ |
| Distributive justice (យុត្តិធម៌ការបែងចែក) | ការពេញចិត្តទៅលើលទ្ធផលចុងក្រោយ ការសម្រេចចិត្ត ឬសំណងដែលទទួលបានពីស្ថាប័ន ថាតើវាស័ក្តិសមទៅនឹងការខាតបង់ដែលបានកើតឡើងលើអតិថិជនឬទេ (ឧទាហរណ៍៖ ការសងប្រាក់ ឬការផ្តល់ការបញ្ចុះតម្លៃ)។ | ដូចជាការដែលយើងទទួលបានប្រាក់សងវិញពេញលេញ ឬប្តូររបស់ថ្មីភ្លាមៗ ពេលយើងទិញប៉ះចំទូរស័ព្ទខូចពីហាង។ |
| Service recovery (ការស្តារសេវាកម្ម) | សកម្មភាព និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងអស់ដែលក្រុមហ៊ុន ឬស្ថាប័នធ្វើឡើង ដើម្បីកែប្រែស្ថានភាពអាក្រក់ (ពេលមានកំហុសសេវាកម្ម) ឱ្យត្រលប់មកល្អវិញ ដើម្បីរក្សាអតិថិជនឱ្យនៅបន្តពេញចិត្ត។ | ដូចជាការដែលហាងបោកអ៊ុតយកសម្លៀកបំពាក់ទៅបោកអ៊ុតឡើងវិញឱ្យអតិថិជនដោយមិនគិតប្រាក់ ពេលសិប្បកម្មរបស់ខ្លួនធ្វើឱ្យប្រឡាក់។ |
| Negative word of mouth (NWOM) (ការនិយាយរិះគន់ប្រាប់អ្នកដទៃ) | សកម្មភាពដែលអតិថិជនមិនពេញចិត្ត យកបទពិសោធន៍អាក្រក់របស់ខ្លួនទៅប្រាប់បន្តដល់មិត្តភក្តិ គ្រួសារ ឬបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះស្ថាប័ន។ | ដូចជាយើងទៅញ៉ាំអីនៅហាងមួយមិនឆ្ងាញ់ រួចយើងប្រាប់មិត្តភក្តិទាំងអស់កុំឱ្យទៅញ៉ាំហាងនោះជាដាច់ខាត។ |
| Confirmatory factor analysis (CFA) (ការវិភាគកត្តាអះអាង) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីធ្វើតេស្តផ្ទៀងផ្ទាត់ថាតើសំណួរនីមួយៗក្នុងកម្រងសំណួរ ពិតជាបានវាស់វែងអថេរ ឬកត្តាដែលអ្នកស្រាវជ្រាវចង់វាស់វែងពិតប្រាកដមែនឬអត់ ផ្អែកលើទ្រឹស្តីដែលមានស្រាប់។ | ដូចជាការយកជញ្ជីងទៅថ្លឹងតេស្តជាមួយដុំដែកស្តង់ដារ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាវាពិតជាថ្លឹងគីឡូបានត្រឹមត្រូវមែន មុននឹងយកវាទៅថ្លឹងលក់ទំនិញពិតប្រាកដ។ |
| Path analysis (ការវិភាគផ្លូវ) | បច្ចេកទេសស្ថិតិមួយប្រភេទដែលប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃ និងបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផលបន្តបន្ទាប់គ្នា រវាងអថេរជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។ | ដូចជាការគូសផែនទីបង្ហាញផ្លូវទឹកហូរ ដើម្បីមើលថាបើបិទទ្វារទឹកទី១ តើវាប៉ះពាល់ដល់លំហូរទឹកនៅទ្វារទី២ និងទី៣ ក្នុងទំហំប៉ុណ្ណា។ |
| Exit intention (ចេតនាលាឈប់) | កម្រិតនៃប្រូបាប៊ីលីតេ ឬការគិតទុកជាមុនរបស់អតិថិជន (ឬនិស្សិត) ក្នុងការសម្រេចចិត្តបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់សេវាកម្មពីស្ថាប័នបច្ចុប្បន្ន ហើយប្តូរទៅរកស្ថាប័នផ្សេង។ | ដូចជាគំនិតដែលយើងលួចគិតក្នុងចិត្តថា "ឆ្នាំក្រោយ ខ្ញុំនឹងដូរទៅរៀននៅសាលាផ្សេងហើយ!" បន្ទាប់ពីមានរឿងមិនសប្បាយចិត្តជាមួយសាលាបច្ចុប្បន្ន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
