បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃលទ្ធផលសិក្សាមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យាទាបរបស់សិស្សថ្នាក់ទី៦ នៅកម្ពុជា ដោយស្វែងយល់ពីកត្តាលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់គ្រូបង្រៀនដែលធ្វើឱ្យសាលារៀនមានលទ្ធផលខ្ពស់ (HPS) មានភាពខុសគ្នាពីសាលារៀនដែលមានលទ្ធផលទាប (LPS)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវចម្រុះ ដោយរួមបញ្ចូលការវិភាគទិន្នន័យបរិមាណ និងការសម្ភាសន៍ប្រមូលទិន្នន័យគុណវិស័យ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Formative Assessment ការវាយតម្លៃដើម្បីកែលម្អ |
ផ្តល់ព័ត៌មានត្រឡប់ភ្លាមៗ ជួយកែលម្អវិធីសាស្ត្របង្រៀន និងអនុញ្ញាតឱ្យគ្រូពង្រឹងសិស្សខ្សោយបានទាន់ពេលវេលា។ ជំរុញឱ្យមានការចូលរួមសកម្មពីសិស្សតាមរយៈការងារក្រុម និងលំហាត់ក្នុងថ្នាក់។ | ទាមទារការតាមដានជាប្រចាំពីគ្រូបង្រៀន និងប្រើប្រាស់ពេលវេលាច្រើនក្នុងម៉ោងសិក្សាដើម្បីអនុវត្ត។ | ត្រូវបានប្រើប្រាស់ញឹកញាប់បំផុតក្នុងទម្រង់ជាលំហាត់ក្នុងថ្នាក់ (២៤ ដង) និងការងារក្រុម (១៣ ដង) ដើម្បីជំរុញការរៀនសូត្រឱ្យស៊ីជម្រៅ។ |
| Summative Assessment ការវាយតម្លៃសរុប |
ជួយវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពសិស្សសរុបនៅចុងបញ្ចប់នៃមេរៀនឬឆមាស និងងាយស្រួលក្នុងការកំណត់លទ្ធភាពឡើងថ្នាក់របស់សិស្ស។ | មិនសូវផ្តល់ឱកាសក្នុងការកែលម្អការសិក្សារបស់សិស្សក្នុងអំឡុងពេលកំពុងរៀននោះទេ ព្រោះវាគ្រាន់តែជាការផ្តល់ពិន្ទុនៅដំណាក់កាលចុងក្រោយ។ | ការប្រឡងប្រចាំខែ (២៤ ដង) និងការប្រឡងប្រចាំឆមាស (២១ ដង) គឺជាវិធីសាស្ត្រចម្បងដែលត្រូវបានអនុវត្តសម្រាប់វាស់ស្ទង់សមត្ថភាព។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារទិន្នន័យពីការវាយតម្លៃថ្នាក់ជាតិ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគទិន្នន័យបរិមាណនិងគុណវិស័យ។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យ NLA ឆ្នាំ២០២១ ដែលស្ថិតក្នុងបរិបទនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទម្លាប់នៃការរៀននិងបង្រៀនពិតប្រាកដ។ ម្យ៉ាងទៀត ការវិភាគគុណវិស័យបានធ្វើឡើងតែទៅលើសាលាដែលមានលទ្ធផលខ្ពស់ចំនួន ៤ ប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនមានទិន្នន័យសម្ភាសន៍ប្រៀបធៀបពីសាលាលទ្ធផលទាបឡើយ។ នេះជារឿងសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះការយល់ពីឧបសគ្គជាក់ស្តែងរបស់សាលាខ្សោយ គឺចាំបាច់សម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយកែលម្អចំគោលដៅ។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់កែលម្អប្រព័ន្ធអប់រំបឋមសិក្សានៅកម្ពុជា។
ការយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តតាមអនុសាសន៍ទាំងនេះ នឹងជួយកាត់បន្ថយគម្លាតលទ្ធផលសិក្សារវាងសាលារៀន និងលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំគណិតវិទ្យានៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Crosstabulation (ការវិភាគតារាងខ្វែង) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីវិភាគទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរឬច្រើន ដោយបង្ហាញទិន្នន័យជាទម្រង់តារាងខ្វែងជួរឈរនិងជួរដេក ដើម្បីងាយស្រួលប្រៀបធៀប និងស្វែងរកភាពខុសគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ ប្រៀបធៀបអាយុគ្រូ រវាងសាលាលទ្ធផលខ្ពស់ និងសាលាលទ្ធផលទាប)។ | ដូចជាការបែងចែកសិស្សក្នុងថ្នាក់ជាក្រុមតាមភេទ និងចំណូលចិត្តកីឡាដាក់ក្នុងតារាង ដើម្បីងាយមើលថាតើសិស្សប្រុសនិងស្រីចូលចិត្តកីឡាខុសគ្នាឬអត់។ |
| Chi-Square Test of Independence (តេស្តឯករាជ្យភាព Chi-Square) | ការធ្វើតេស្តស្ថិតិដើម្បីបញ្ជាក់ថាតើអថេរជាក្រុមពីរ (ឧទាហរណ៍៖ ភេទរបស់គ្រូបង្រៀន និងកម្រិតលទ្ធផលសាលារៀន) មានទំនាក់ទំនងគ្នាពិតប្រាកដតាមលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ | ដូចជាការប្រើម៉ាស៊ីនដើម្បីបញ្ជាក់វិភាគថា ការដែលមេឃងងឹតមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងភ្លៀងធ្លាក់ពិតមែន ឬមួយវាគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ |
| Cramer's V (មេគុណ Cramer's V) | រង្វាស់ស្ថិតិមួយដែលប្រើដើម្បីវាស់ទំហំ ឬកម្រិតនៃភាពខ្លាំងនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ បន្ទាប់ពីតេស្ត Chi-Square បានបង្ហាញថាពួកវាមានទំនាក់ទំនងគ្នារួចមក។ | បើ Chi-Square ប្រាប់ថាអ្នកនិងមិត្តភក្តិមាននិស្ស័យនឹងគ្នា នោះ Cramer's V គឺជារង្វាស់ប្រាប់ថាអ្នកទាំងពីរជិតស្និទ្ធគ្នាកម្រិតណា (ត្រឹមស្គាល់គ្នាធម្មតា ឬជាមិត្តសម្លាញ់)។ |
| Formative assessment (ការវាយតម្លៃដើម្បីកែលម្អ) | ការវាយតម្លៃជាប្រចាំកំឡុងពេលរៀននិងបង្រៀន តាមរយៈការសួរផ្ទាល់មាត់ ធ្វើលំហាត់ ឬការងារក្រុម ដើម្បីដឹងពីកម្រិតយល់ដឹងរបស់សិស្ស និងអនុញ្ញាតឱ្យគ្រូកែលម្អវិធីសាស្ត្របង្រៀនបានទាន់ពេលវេលា។ | ដូចជាចុងភៅភ្លក់ស៊ុបពេលកំពុងចម្អិន ដើម្បីថែមថយគ្រឿងឱ្យត្រូវមាត់ មុននឹងដួសយកទៅឱ្យភ្ញៀវញ៉ាំ។ |
| Summative assessment (ការវាយតម្លៃសរុប) | ការវាយតម្លៃនៅចុងបញ្ចប់នៃមេរៀន ឆមាស ឬឆ្នាំសិក្សា (ដូចជាការប្រឡងប្រចាំខែ ឬប្រឡងឡើងថ្នាក់) ដើម្បីវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពសរុបរបស់សិស្ស និងផ្តល់ពិន្ទុសម្រេចលទ្ធផល។ | ដូចជាអតិថិជនញ៉ាំស៊ុបរួចហើយឱ្យពិន្ទុវាយតម្លៃថាឆ្ងាញ់ឬមិនឆ្ងាញ់ ដែលមិនអាចកែប្រែរសជាតិស៊ុបនោះបានទៀតទេ។ |
| In-service training (ការបណ្តុះបណ្តាលបន្ត ឬការបំប៉នសមត្ថភាព) | ការផ្តល់វគ្គសិក្សាខ្លីៗ ឬការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបន្ថែមដល់គ្រូបង្រៀនដែលកំពុងបំពេញការងារបច្ចុប្បន្ន ដើម្បីឱ្យពួកគាត់ទទួលបានចំណេះដឹង និងវិធីសាស្ត្រគរុកោសល្យថ្មីៗ។ | ដូចជាជាងជួសជុលឡានដែលចេះធ្វើឡានសាំងហើយ ត្រូវទៅរៀនវគ្គខ្លីបន្ថែមពីរបៀបជួសជុលឡានអគ្គិសនីស៊េរីថ្មី។ |
| Thematic analysis (ការវិភាគតាមប្រធានបទ) | វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យគុណវិស័យ (ដូចជាចម្លើយពីការសម្ភាសន៍) ដោយអានទិន្នន័យ ស្វែងរកអត្ថន័យរួម កំណត់ជាកូដ និងចងក្រងជាប្រធានបទសំខាន់ៗដែលលេចធ្លោជាងគេនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ។ | ដូចជាការស្តាប់ចម្រៀង១០០បទ រួចចាត់ថ្នាក់ពួកវាជាក្រុមៗ (បទសប្បាយ បទកម្សត់ បទញាក់) ដោយផ្អែកលើអត្ថន័យនិងសាច់ភ្លេងដែលច្រៀងដដែលៗ។ |
| School Effectiveness (ប្រសិទ្ធភាពសាលារៀន) | សមត្ថភាពរបស់សាលារៀនក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធាន (ដូចជាគ្រូបង្រៀន បរិក្ខារ និងការគ្រប់គ្រង) ដើម្បីជួយសិស្សគ្រប់រូបឱ្យទទួលបានលទ្ធផលសិក្សាខ្ពស់ និងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពរបស់ពួកគេលើសពីកម្រិតរំពឹងទុក។ | ដូចជារោងចក្រដែលពូកែច្នៃវត្ថុធាតុដើមធម្មតាៗ ឱ្យក្លាយជាផលិតផលដែលមានគុណភាពខ្ពស់ផ្តាច់គេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
