បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះឆ្លើយតបទៅនឹងកង្វះខាតនៃការស្រាវជ្រាវប្រកបដោយគុណភាពស្តីពីការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈសម្រាប់គ្រូបង្រៀន ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចអនុវត្តវិធីសាស្រ្តសមាហរណកម្ម និងអន្តរវិស័យក្នុងការអប់រំ STEM ទោះបីជាមានការជំរុញជាសកលក៏ដោយ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ នេះគឺជាអត្ថបទវិចារណកថាដែលពិនិត្យ និងសង្ខេបអត្ថបទស្រាវជ្រាវចំនួន ១១ ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសយ៉ាងសម្រិតសម្រាំងពីការដាក់ជូនចំនួន ៤៨ ពាក់ព័ន្ធនឹងការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀន STEM។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Peer Coaching (So et al.) ការបង្វឹកមិត្តរួមការងារ (Peer Coaching) |
ជួយគ្រូបង្រៀនឱ្យសហការគ្នារៀបចំផែនការ និងដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងការបង្រៀនសិស្សដែលមានតម្រូវការពិសេស។ | ទាមទារពេលវេលាសម្រាប់ការសហការ និងអាចមានការលំបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងគម្លាតសមត្ថភាពរវាងគ្រូនិងគ្រូ។ | បង្កើនសមត្ថភាពគ្រូក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីគាំទ្រសិស្សពិការក្នុងការរៀន STEM ។ |
| Video-based Reflection (Ng & Park) ការឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈវីដេអូ (Video-based Reflection) |
អនុញ្ញាតឱ្យគ្រូកត់សម្គាល់ពីសកម្មភាពជាក់ស្តែងរបស់សិស្ស និងដំណើរការនៃការគិតគណិតវិទ្យា ជាជាងមើលតែលើចម្លើយចុងក្រោយ។ | ត្រូវការឧបករណ៍ថត និងជំនាញក្នុងការវិភាគវីដេអូ ដើម្បីចាប់យកចំណុចសំខាន់ៗ។ | គ្រូគរុនិស្សិតមានការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីការបង្រៀនគណិតវិទ្យាដែលប្រើបច្ចេកវិទ្យាជាជំនួយ។ |
| TPACK Personalized Learning System (Chaipidech et al.) ប្រព័ន្ធរៀនតាមតម្រូវការបុគ្គលផ្អែកលើ TPACK |
អនុវត្តទ្រឹស្តីនៃការរៀនរបស់មនុស្សពេញវ័យ (Andragogy) ដោយផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលស្របតាមតម្រូវការ និងបទពិសោធន៍របស់គ្រូ។ | ត្រូវការការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញ និងការតភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិតដែលមានស្ថេរភាព។ | បង្កើនសមត្ថភាព TPACK និងការលើកទឹកចិត្តខាងក្នុង (Internal Motivation) របស់គ្រូបង្រៀន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍វិជ្ជាជីវៈដែលមានប្រសិទ្ធភាព ទាមទារធនធានចម្បងលើពេលវេលា និងការគាំទ្រពីអ្នកជំនាញ។
ការសិក្សាទាំងនេះភាគច្រើនធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍ដូចជា ហុងកុង អូស្ត្រាលី សហរដ្ឋអាមេរិក និងតៃវ៉ាន់ ដែលមានធនធានសាលារៀនសម្បូរបែប។ សម្រាប់កម្ពុជា ការអនុវត្តអាចជួបប្រទះបញ្ហាកង្វះឧបករណ៍ពិសោធន៍ និងកម្រិតភាសាបច្ចេកទេសរបស់គ្រូនៅតាមជនបទ។
វិធីសាស្រ្តទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងបរិបទដែលក្រសួងកំពុងជំរុញការអប់រំ STEM និងសាលារៀនជំនាន់ថ្មី។
ការផ្លាស់ប្តូរពីការបង្រៀនតាមមុខវិជ្ជាដាច់ដោយឡែក ទៅជាការបង្រៀនបែបសមាហរណកម្ម STEM ទាមទារឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបៀបបណ្តុះបណ្តាលគ្រូនៅកម្ពុជាជាចាំបាច់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Integrated STEM education | ការអប់រំដែលមិនបំបែកមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យាដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ប៉ុន្តែយកវាមកបញ្ចូលគ្នាជាប្រព័ន្ធដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងនៅក្នុងពិភពលោក។ | ដូចការចម្អិនម្ហូបមួយមុខដែលត្រូវប្រើគ្រឿងផ្សំច្រើនមុខចូលគ្នា (អំបិល ស្ករ ត្រី បន្លែ) ដើម្បីឱ្យចេញជារសជាតិឆ្ងាញ់ មិនមែនញ៉ាំគ្រឿងផ្សំម្តងមួយមុខដាច់ដោយឡែកនោះទេ។ |
| TPACK (Technological Pedagogical Content Knowledge) | ក្របខ័ណ្ឌចំណេះដឹងសំខាន់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន ដែលទាមទារឱ្យចេះបូកបញ្ចូលគ្នានូវចំណេះដឹងបីយ៉ាង៖ ចំណេះដឹងបច្ចេកវិទ្យា ចំណេះដឹងគរុកោសល្យ (វិធីសាស្រ្តបង្រៀន) និងចំណេះដឹងលើខ្លឹមសារមេរៀន។ | ដូចជាជាងម្នាក់ដែលមិនត្រឹមតែស្គាល់ឈ្មោះឧបករណ៍ (បច្ចេកវិទ្យា) និងរបៀបប្រើវា (គរុកោសល្យ) ប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងដឹងថាត្រូវប្រើវានៅពេលណាដើម្បីជួសជុលម៉ាស៊ីនជាក់លាក់មួយ (ខ្លឹមសារ)។ |
| Design Thinking | វិធីសាស្រ្តដោះស្រាយបញ្ហាដែលផ្តោតលើមនុស្សជាសំខាន់ ដោយចាប់ផ្តើមពីការយល់ចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់ ការបង្កើតគំនិត ការបង្កើតគំរូសាកល្បង និងការកែលម្អជាបន្តបន្ទាប់។ | ដូចជាស្ថាបត្យករដែលសួរម្ចាស់ផ្ទះពីតម្រូវការ និងចំណង់ចំណូលចិត្តជាមុនសិន មុននឹងចាប់ផ្តើមគូរប្លង់ និងសាងសង់ផ្ទះ។ |
| Computational Thinking (CT) | ដំណើរការនៃការគិតដោះស្រាយបញ្ហាដោយបំបែកបញ្ហាធំទៅជាផ្នែកតូចៗ (Decomposition) និងបង្កើតជាជំហានៗ (Algorithm) ដើម្បីឱ្យមនុស្ស ឬកុំព្យូទ័រអាចអនុវត្តបាន។ | ដូចជាការសរសេររូបមន្តធ្វើនំ ដែលត្រូវប្រាប់ជាជំហានៗច្បាស់លាស់ (ជំហានទី១, ទី២) ដើម្បីឱ្យនរណាក៏អាចធ្វើតាមបានដោយមិនខុស។ |
| Andragogy | សិល្បៈនិងវិទ្យាសាស្ត្រនៃការជួយមនុស្សពេញវ័យឱ្យរៀនសូត្រ (ផ្ទុយពី Pedagogy សម្រាប់កុមារ) ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើបទពិសោធន៍ដែលមានស្រាប់ និងការរៀនដោយខ្លួនឯង។ | ដូចជាការរៀននៅក្នុងកន្លែងធ្វើការដែលបុគ្គលិកផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍គ្នាទៅវិញទៅមក ខុសពីសិស្សសាលាដែលអង្គុយចាំស្តាប់គ្រូពន្យល់គ្រប់យ៉ាង។ |
| Peer Coaching | យុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍វិជ្ជាជីវៈដែលគ្រូបង្រៀនធ្វើការជាមួយគ្នាជាដៃគូ ដើម្បីសង្កេតមើលការបង្រៀន ផ្តល់យោបល់ និងជួយគ្នាកែលម្អបច្ចេកទេសបង្រៀន។ | ដូចកីឡាករពីរនាក់ដែលហ្វឹកហាត់ជាមួយគ្នា ហើយប្រាប់គ្នាទៅវិញទៅមកថាគួរកែសម្រួលកាយវិការត្រង់ណាដើម្បីលេងឱ្យកាន់តែល្អ។ |
| Self-Determination Theory (SDT) | ទ្រឹស្តីចិត្តវិទ្យាដែលពន្យល់ថា មនុស្សម្នាក់នឹងមានកម្លាំងចិត្តធ្វើអ្វីមួយខ្លាំងបំផុត នៅពេលដែលពួកគេមានអារម្មណ៍ថាមានសមត្ថភាព (Competence) មានសិទ្ធិសម្រេច (Autonomy) និងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នកដទៃ (Relatedness)។ | ដូចសិស្សម្នាក់ខិតខំរៀនព្រោះគាត់ចូលចិត្ត និងចង់ចេះដោយខ្លួនឯង មិនមែនរៀនព្រោះខ្លាចគ្រូដាក់ពិន័យនោះទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
