បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សា និងប្រៀបធៀបកម្រិតនៃអាកប្បកិរិយាភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់នាយកមហាវិទ្យាល័យវិជ្ជាជីវៈរដ្ឋ និងឯកជន ផ្អែកលើការយល់ឃើញរបស់គ្រូបង្រៀននៅទីក្រុងបាងកក និងតំបន់ជុំវិញ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តបរិមាណវិស័យ (Quantitative Method) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកគ្រូបង្រៀនចំនួន ៦៦២ នាក់ តាមរយៈការជ្រើសរើសសំណាកបែបចៃដន្យជាស្រទាប់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Evaluation of Public Vocational College Directors ការវាយតម្លៃលើនាយកមហាវិទ្យាល័យវិជ្ជាជីវៈរដ្ឋ |
មានស្ថិរភាពការងារខ្ពស់ និងមានការគាំទ្រថវិកាពេញលេញពីរដ្ឋ។ ផ្តោតខ្លាំងលើការអនុវត្តតាមច្បាប់ទម្លាប់ និងការលើកកម្ពស់គុណភាពសិក្សាស្របតាមគោលការណ៍ក្រសួង។ | ខ្វះភាពបត់បែនដោយសារជាប់គាំងនឹងនីតិវិធីរដ្ឋបាល និងប្រព័ន្ធការិយាធិបតេយ្យ។ ទទួលបានពិន្ទុទាបជាងគេលើការគ្រប់គ្រងផ្នែកនយោបាយ និងនិមិត្តសញ្ញា។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមកម្រិត 'ខ្ពស់' លើគ្រប់ក្របខ័ណ្ឌ ប៉ុន្តែទាបជាងឯកជន៖ រចនាសម្ព័ន្ធ (3.949), ធនធានមនុស្ស (3.875), នយោបាយ (3.843), និមិត្តសញ្ញា (3.881)។ |
| Evaluation of Private Vocational College Directors ការវាយតម្លៃលើនាយកមហាវិទ្យាល័យវិជ្ជាជីវៈឯកជន |
មានភាពបត់បែនខ្ពស់ក្នុងការសម្រេចចិត្ត អាចឆ្លើយតបបានលឿនទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារ និងមានភាពលេចធ្លោក្នុងការលើកទឹកចិត្តនិងដោះស្រាយបញ្ហា។ | ប្រឈមនឹងសម្ពាធខ្ពស់ក្នុងការរក្សាស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ ដោយពឹងផ្អែកស្ទើរទាំងស្រុងលើចំនួនសិស្សចុះឈ្មោះចូលរៀន។ បើការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មបរាជ័យ សាលាអាចប្រឈមនឹងការបិទទ្វារ។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមខ្ពស់ជាងរដ្ឋយ៉ាងមានអត្ថន័យ (p < 0.05)៖ រចនាសម្ព័ន្ធ (4.104), ធនធានមនុស្ស (4.058), នយោបាយ (4.029), និមិត្តសញ្ញា (4.033)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណវិស័យតាមរយៈការស្ទង់មតិ ដូច្នេះការចំណាយធនធានភាគច្រើនផ្តោតលើការប្រមូលទិន្នន័យ និងការវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតែនៅក្នុងទីក្រុងបាងកក និងតំបន់ជុំវិញ ដោយផ្អែកលើការយល់ឃើញរបស់គ្រូបង្រៀន (Subjective perception)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះប្រហែលជាមិនឆ្លុះបញ្ចាំងទាំងស្រុងពីបរិបទនៃការគ្រប់គ្រងនៅតាមបណ្តាខេត្តឆ្ងាយៗ ឬប្រព័ន្ធអប់រំបច្ចេកទេស (TVET) របស់កម្ពុជា ដែលមានបញ្ហាប្រឈមផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខុសគ្នានោះទេ។
ទ្រឹស្តីនៃក្របខ័ណ្ឌភាពជាអ្នកដឹកនាំទាំង ៤ របស់ Bolman និង Deal គឺពិតជាមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសាលាវិជ្ជាជីវៈនៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តក្របខ័ណ្ឌនេះអាចជួយអ្នកដឹកនាំស្ថាប័នអប់រំនៅកម្ពុជាក្នុងការធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពរវាងការគ្រប់គ្រងរចនាសម្ព័ន្ធ ធនធានមនុស្ស នយោបាយ និងនិមិត្តសញ្ញា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងទីផ្សារការងារដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Structural Frame | ក្របខ័ណ្ឌភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលផ្តោតលើការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័ន ការបែងចែកភារកិច្ច ការកំណត់គោលដៅច្បាស់លាស់ និងការប្រើប្រាស់ច្បាប់ទម្លាប់ឬគោលការណ៍ដើម្បីសម្រេចការងារ។ | ដូចជាវិស្វករដែលគូរផ្លង់ផ្ទះយ៉ាងលម្អិត និងដាក់វិន័យការងារ ដើម្បីឱ្យជាងសង់តាមបានត្រឹមត្រូវនិងរឹងមាំ។ |
| Human Resource Frame | ក្របខ័ណ្ឌដែលផ្តោតសំខាន់លើតម្រូវការ ទំនាក់ទំនង និងការអភិវឌ្ឍបុគ្គលិក ដោយផ្តល់សិទ្ធិអំណាច ការគាំទ្រ និងការលើកទឹកចិត្តដល់ពួកគេក្នុងការបំពេញការងារ។ | ដូចជាអ្នកថែសួនដែលតែងតែផ្តល់ជីនិងទឹកដល់រុក្ខជាតិ ដើម្បីឱ្យវាលូតលាស់និងបញ្ចេញផ្កាបានល្អបំផុត។ |
| Political Frame | ក្របខ័ណ្ឌដែលមើលឃើញស្ថាប័នជាទីលានដែលមានការប្រកួតប្រជែងដណ្តើមធនធាន ហើយអ្នកដឹកនាំត្រូវចេះធ្វើការចរចា ដោះស្រាយជម្លោះ និងកសាងសម្ព័ន្ធមិត្តដើម្បីសម្រេចគោលបំណងក្នុងពេលដែលធនធានមានកំណត់។ | ដូចជាអ្នកការទូតដែលត្រូវចេះសម្របសម្រួល និងចរចាជាមួយភាគីផ្សេងៗដើម្បីទទួលបានផលប្រយោជន៍រួម។ |
| Symbolic Frame | ក្របខ័ណ្ឌដែលផ្តោតលើការបង្កើតអត្ថន័យ ចក្ខុវិស័យ ការផ្តល់កម្លាំងចិត្ត និងការកសាងវប្បធម៌ស្ថាប័ន តាមរយៈនិមិត្តសញ្ញា រឿងរ៉ាវ ពិធីបុណ្យ ឬការអបអរសាទរជោគជ័យផ្សេងៗ។ | ដូចជាមេដឹកនាំក្រុមតន្ត្រីដែលប្រើប្រាស់សិល្បៈនិងស្មារតីដើម្បីបង្រួបបង្រួម និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់សមាជិកឱ្យលេងភ្លេងបានពិរោះ។ |
| Stratified simple random sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ ដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) តាមលក្ខណៈជាក់លាក់ជាមុនសិន រួចទើបធ្វើការចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសដោយចៃដន្យចេញពីក្រុមនីមួយៗនោះ។ | ដូចជាការបែងចែកសិស្សតាមកម្រិតថ្នាក់ជាមុន (ទី១០, ១១, ១២) រួចទើបចាប់ឆ្នោតរើសតំណាងពីថ្នាក់នីមួយៗ ដើម្បីធានាថាមានតំណាងគ្រប់កម្រិតថ្នាក់ទាំងអស់។ |
| Leadership Orientation Questionnaire (LOQ) | ឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ (កម្រងសំណួរ) ដែលបង្កើតឡើងដោយអ្នកប្រាជ្ញ Bolman និង Deal ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើអ្នកដឹកនាំម្នាក់មានអាកប្បកិរិយាដឹកនាំផ្អែកលើក្របខ័ណ្ឌទាំង ៤ ខាងលើក្នុងកម្រិតណា។ | ដូចជាប្រដាប់វាស់កម្ដៅដែលអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើដើម្បីពិនិត្យមើលអំពីស្ទីលនិងទម្លាប់នៃការដឹកនាំរបស់នាយកសាលា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
