បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សា និងប្រៀបធៀបមាគ៌ានិងគោលដៅនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងសាលាជាស្ត្រីនៅក្នុងខេត្តសាទុន ដោយផ្អែកលើការយល់ឃើញរបស់គ្រូបង្រៀនដែលមានភេទ បទពិសោធន៍ការងារ និងទំហំសាលាខុសៗគ្នា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកគ្រូបង្រៀនដើម្បីធ្វើការវិភាគស្ថិតិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Participative Leadership ភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបចូលរួម |
លើកទឹកចិត្តឱ្យមានការបញ្ចេញមតិ ការពិភាក្សា និងការចូលរួមសម្រេចចិត្ត ដែលជួយបង្កើនភាពជាម្ចាស់ការរបស់គ្រូបង្រៀន។ | អាចចំណាយពេលវេលាយូរក្នុងការសម្រេចចិត្តរឿងសំខាន់ៗ និងទាមទារបុគ្គលិកក្រោមបង្គាប់ដែលមានសមត្ថភាព និងបទពិសោធន៍ការងារខ្ពស់។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមខ្ពស់ជាងគេបំផុតក្នុងការវាយតម្លៃ (Mean = 4.12)។ |
| Achievement-Oriented Leadership ភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបផ្តោតលើសមិទ្ធផលការងារ |
ជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍជាប្រចាំ ដាក់គោលដៅប្រឈមខ្ពស់ និងជួយបង្កើនស្តង់ដារការងាររបស់ស្ថាប័ន។ | ការរំពឹងទុកខ្ពស់ពេក អាចបង្កើតសម្ពាធការងារខ្លាំងដល់បុគ្គលិកក្រោមបង្គាប់។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមខ្ពស់ទី២ (Mean = 4.11) ពីការវាយតម្លៃរបស់គ្រូបង្រៀន។ |
| Directive Leadership ភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបបញ្ជា ឬចង្អុលបង្ហាញ |
មានភាពច្បាស់លាស់ក្នុងការបែងចែកការងារ កំណត់ស្តង់ដារ និងការរំពឹងទុក ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់បុគ្គលិកថ្មី។ | ការប្រើប្រាស់អំណាចបញ្ជាខ្លាំងពេក អាចកាត់បន្ថយភាពច្នៃប្រឌិត និងអារម្មណ៍ជាម្ចាស់ការរបស់បុគ្គលិក។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមខ្ពស់ទី៣ (Mean = 4.07) ដោយបង្ហាញពីការណែនាំច្បាស់លាស់។ |
| Supportive Leadership ភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបគាំទ្រ |
បង្កើតបរិយាកាសការងារល្អ យកចិត្តទុកដាក់លើសុខទុក្ខ និងរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយបុគ្គលិកក្រោមបង្គាប់។ | បើទោះបីជាធ្វើឱ្យបរិយាកាសការងារល្អ ប៉ុន្តែអាចធ្វើឱ្យមានការធ្វេសប្រហែសលើការតាមដានលទ្ធផលការងារតឹងរ៉ឹង ប្រសិនបើគាំទ្រជ្រុល។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមស្មើនឹងទម្រង់បញ្ជា (Mean = 4.07) និងស្ថិតក្នុងកម្រិតវាយតម្លៃខ្ពស់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះផ្អែកលើការស្រាវជ្រាវបរិមាណតាមរយៈការស្ទង់មតិ (Quantitative Survey) ដែលមិនតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍ស្មុគស្មាញ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលាក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យ និងកម្មវិធីសម្រាប់វិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងជាក់លាក់នៅក្នុងខេត្តសាទុន (Satun) ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតតែលើសាលាបឋមសិក្សាចំណុះឱ្យការិយាល័យតំបន់សេវាអប់រំខេត្ត។ ទិន្នន័យនិងការវាយតម្លៃនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងខ្លាំងពីបរិបទវប្បធម៌ការងារ និងប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលអប់រំរបស់ថៃភាគខាងត្បូង។ វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះទោះបីជាប្រទេសក្នុងតំបន់ជាមួយគ្នាក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែកម្ពុជាមានរចនាសម្ព័ន្ធអប់រំ ទំនៀមទម្លាប់នៃការដឹកនាំ និងផ្នត់គំនិតយេនឌ័រនៅក្នុងសាលារៀនខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការសាកល្បងដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។
ក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្តី Path-Goal Theory និងវិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់នេះ មានសក្តានុពលខ្លាំងក្នុងការយកមកអនុវត្តដើម្បីវាយតម្លៃ និងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពថ្នាក់ដឹកនាំសាលានៅកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីឥទ្ធិពលនៃកត្តាបទពិសោធន៍ការងារទៅលើការវាយតម្លៃភាពជាអ្នកដឹកនាំ នឹងជួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជារៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រគាំទ្រនាយិកាសាលាឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងចំនុចដៅ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Path-Goal Theory | ទ្រឹស្ដីនៃការដឹកនាំដែលផ្ដោតទៅលើរបៀបដែលអ្នកដឹកនាំអាចជួយសម្រួលផ្លូវ (Path) សម្រាប់បុគ្គលិកក្រោមបង្គាប់ឱ្យសម្រេចបាននូវគោលដៅ (Goal) របស់ពួកគេ ដោយប្រើប្រាស់ទម្រង់ដឹកនាំផ្សេងៗគ្នាអាស្រ័យលើស្ថានភាពជាក់ស្តែង និងតម្រូវការរបស់បុគ្គលិក។ | ដូចជាមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ដែលជួយកាប់ឆ្ការព្រៃ និងចង្អុលបង្ហាញផ្លូវដែលស្រួលបំផុត ដើម្បីឱ្យភ្ញៀវដើរទៅដល់កំពូលភ្នំបានដោយសុវត្ថិភាពនិងជោគជ័យ។ |
| Participative Leadership | ទម្រង់នៃភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលអ្នកគ្រប់គ្រងបើកឱកាសឱ្យបុគ្គលិកក្រោមបង្គាប់មានសិទ្ធិចូលរួមបញ្ចេញមតិ ពិភាក្សា និងធ្វើការសម្រេចចិត្តរួមគ្នាលើបញ្ហាផ្សេងៗនៅក្នុងអង្គភាព ដើម្បីបង្កើតភាពជាម្ចាស់ការលើការងារ។ | ដូចជាមេគ្រួសារដែលហៅសមាជិកទាំងអស់មកអង្គុយជុំគ្នា ដើម្បីបោះឆ្នោតសម្រេចថាតើចុងសប្តាហ៍នេះគួរទៅដើរលេងនៅទីណា ជាជាងសម្រេចចិត្តតែម្នាក់ឯង។ |
| Achievement-Oriented Leadership | ទម្រង់នៃការដឹកនាំដែលអ្នកគ្រប់គ្រងដាក់ចេញនូវគោលដៅការងារដែលមានភាពប្រឈមខ្ពស់ រំពឹងទុកលទ្ធផលល្អឥតខ្ចោះ និងមានជំនឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថាសមាជិកក្រុមពិតជាមានសមត្ថភាពអាចសម្រេចការងារនោះបានយ៉ាងល្អ។ | ដូចជាគ្រូបង្វឹកកីឡាដែលដាក់គោលដៅឱ្យកូនក្រុមយកមេដាយមាសអូឡាំពិក ដោយជឿជាក់ និងជំរុញពួកគេឱ្យហ្វឹកហាត់អស់ពីសមត្ថភាព។ |
| Directive Leadership | ការដឹកនាំដែលអ្នកគ្រប់គ្រងប្រើប្រាស់អំណាច និងតួនាទីដើម្បីបញ្ជា ចង្អុលបង្ហាញប្រាប់បុគ្គលិកពីអ្វីដែលត្រូវធ្វើ របៀបធ្វើ និងពេលវេលាដែលត្រូវបញ្ចប់ការងារយ៉ាងច្បាស់លាស់ តាមស្តង់ដារដែលបានកំណត់។ | ដូចជាមេបញ្ជាការយោធាដែលផ្តល់បទបញ្ជាលម្អិតទៅកាន់ទាហានថាតើត្រូវវាយលុកតាមច្រកណា និងនៅម៉ោងប៉ុន្មានពិតប្រាកដ។ |
| Supportive Leadership | ស្ទីលដឹកនាំដែលអ្នកគ្រប់គ្រងផ្តោតសំខាន់លើការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសុខទុក្ខ អារម្មណ៍ និងតម្រូវការផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលិក ដោយបង្កើតបរិយាកាសការងារដែលមានភាពស្និទ្ធស្នាល និងជួយជ្រោមជ្រែងគ្នា។ | ដូចជាឪពុកម្តាយដែលតែងតែលើកទឹកចិត្ត និងផ្តល់ភាពកក់ក្តៅដល់កូនៗនៅពេលដែលពួកគេជួបប្រទះការលំបាក ឬមានសម្ពាធពីខាងក្រៅ។ |
| Stratified random sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនសរុបជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) ជាមុនសិន ឧទាហរណ៍តាមទំហំសាលា បន្ទាប់មកទើបជ្រើសរើសដោយចៃដន្យចេញពីក្រុមនីមួយៗនោះ ដើម្បីធានាបាននូវភាពតំណាងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតាមសមាមាត្រ។ | ដូចជាការជ្រើសរើសសិស្សតំណាងសាលា ដោយតម្រូវឱ្យចាប់ឆ្នោតយកសិស្ស៣នាក់ពីថ្នាក់ទី១ ៣នាក់ពីថ្នាក់ទី២ ដល់ទី១២ ជាជាងការចាប់ឆ្នោតយកសិស្ស១២នាក់ពីសាលាទាំងមូលដោយមិនខ្វល់ពីថ្នាក់។ |
| One-way Analysis of Variance (ANOVA) | វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ (ប្រើប្រាស់ F-test) ដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃអថេរណាមួយ រវាងក្រុមគំរូចាប់ពីបីក្រុមឡើងទៅ ថាតើពួកវាពិតជាមានភាពខុសគ្នាជាសារវន្តកម្រិតស្ថិតិឬអត់ (ឧទាហរណ៍៖ ប្រៀបធៀបមតិគ្រូបង្រៀនដែលមានកម្រិតបទពិសោធន៍ ៣ ខុសគ្នា)។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តរសជាតិ ដើម្បីរកមើលថាតើផ្លែស្វាយមកពីចម្ការ ៣ កន្លែងផ្សេងគ្នា ពិតជាមានកម្រិតភាពផ្អែមខុសគ្នាដាច់ស្រឡះពីគ្នាឬក៏អត់។ |
| Least Significant Difference (LSD) | ការធ្វើតេស្តស្ថិតិបន្តបន្ទាប់ (Post-hoc test) ប្រើនៅពេលដែលលទ្ធផល ANOVA បង្ហាញថាមានភាពខុសគ្នារវាងក្រុម។ LSD ជួយគូសបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថាតើភាពខុសគ្នានោះកើតឡើងរវាងគូរមួយណាឱ្យប្រាកដ (ឧទាហរណ៍ ក្រុមទី១ និងក្រុមទី២ ឬ ក្រុមទី២ និងក្រុមទី៣)។ | បន្ទាប់ពីដឹងថាស្វាយពីចម្ការទាំង៣មានរសជាតិខុសគ្នាហើយ (ANOVA) ការធ្វើតេស្ត LSD គឺប្រៀបដូចជាការភ្លក់ចម្ការ ក ប្រៀបធៀបនឹង ខ ហើយ ខ ប្រៀបធៀបនឹង គ ដើម្បីរកឱ្យឃើញច្បាស់ថាមួយណាផ្អែមជាងមួយណាពិតប្រាកដ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
