Original Title: Teaching Mathematics at Upper Secondary School in the Digital Age: A Case Study in Cambodia
Source: doi.org/10.61945/cjbar.2023.5.2.07
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការបង្រៀនគណិតវិទ្យានៅសាលាមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិក្នុងយុគសម័យឌីជីថល៖ ករណីសិក្សានៅកម្ពុជា

ចំណងជើងដើម៖ Teaching Mathematics at Upper Secondary School in the Digital Age: A Case Study in Cambodia

អ្នកនិពន្ធ៖ PHANN Sopheap (National Institute of Education, Cambodia), PO Bunthan (National Institute of Education, Cambodia), LUY Ork (National Institute of Education, Cambodia), KOUY Sokean (National Institute of Education, Cambodia), HUOT Sokloeun (National Institute of Education, Cambodia)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2023, The Cambodia Journal of Basic and Applied Research

វិស័យសិក្សា៖ Mathematics Education

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃអំពីតម្រូវការ បញ្ហាប្រឈម និងដំណោះស្រាយក្នុងការអនុវត្តការបង្រៀនគណិតវិទ្យានៅកម្រិតមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (ថ្នាក់ទី១០-១២) ក្នុងយុគសម័យឌីជីថលនៅប្រទេសកម្ពុជា។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណវិស័យ តាមរយៈការប្រមូលទិន្នន័យពីនាយកសាលា គ្រូបង្រៀន និងសិស្សនៅតាមវិទ្យាល័យគោលដៅចំនួន ៣០ ក្នុងខេត្តចំនួន ៤។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Problem-solving Method
វិធីសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហា
ជួយសិស្សឱ្យចេះគិតស៊ីជម្រៅ និងអាចភ្ជាប់ទ្រឹស្តីគណិតវិទ្យាទៅនឹងការអនុវត្តជាក់ស្តែងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ ទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការរៀបចំ និងតម្រូវឱ្យគ្រូមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការតាក់តែងចំណោទបញ្ហា។ ទទួលបានការវាយតម្លៃខ្ពស់ពីគ្រូបង្រៀនថាជាដំណោះស្រាយដ៏ល្អក្នុងយុគសម័យឌីជីថល (Mean = 3.67)។
Collaborative Learning Method
វិធីសាស្ត្ររៀនសហការ
លើកកម្ពស់ការធ្វើការងារជាក្រុម ការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងការផ្លាស់ប្តូរគំនិតគ្នារវាងសិស្សនិងសិស្ស។ មានការលំបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងថ្នាក់រៀន ជាពិសេសនៅពេលរៀនតាមអនឡាញប្រសិនបើគ្មានសេវាអ៊ីនធឺណិតល្អ។ ត្រូវបានចាត់ទុកជាវិធីសាស្ត្រមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សិស្ស (Mean = 3.71)។
ICT Integration (e.g., GeoGebra)
ការរួមបញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានវិទ្យា (ឧ. GeoGebra)
ធ្វើឱ្យមេរៀនគណិតវិទ្យាមានភាពរស់រវើក សិស្សងាយយល់តាមរយៈរូបភាពជាក់ស្តែង និងអន្តរកម្មជាមួយកម្មវិធី។ ជួបឧបសគ្គធំដោយសារកង្វះខាតឧបករណ៍ កង្វះអ៊ីនធឺណិត និងទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាពីគ្រូបង្រៀន។ ទាមទារការគាំទ្រជាចាំបាច់បំផុតក្នុងការអនុវត្ត ខណៈបញ្ហាសេវា WiFi ជាឧបសគ្គចម្បង (Mean = 3.73)។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការបង្រៀនគណិតវិទ្យាក្នុងយុគសម័យឌីជីថលទាមទារការវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា សម្ភារៈរូបវន្ត និងការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យពីនាយកសាលា គ្រូបង្រៀន និងសិស្សសរុប ១.១៨១នាក់ នៅវិទ្យាល័យក្នុងខេត្តចំនួន៤ (តាកែវ បន្ទាយមានជ័យ កំពង់ចាម និងកំពត)។ ដោយសារវាផ្តោតសំខាន់លើខេត្ត វាមិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពេញលេញពីស្ថានភាពនៅតំបន់ទីក្រុងធំៗដែលមានធនធានល្អជាងនោះទេ ប៉ុន្តែវាពិតជាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការបង្ហាញពីគម្លាតនៃការអប់រំ និងតម្រូវការជាក់ស្តែងនៅតាមសាលាខេត្តនៃប្រទេសកម្ពុជា។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកទៅអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ប្រព័ន្ធអប់រំកម្ពុជាក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់ការបង្រៀនមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រពិត។

ការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការលើកកម្ពស់សមត្ថភាពគ្រូក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ដើម្បីឈានទៅសម្រេចគោលដៅអប់រំឌីជីថលក្នុងបរិបទឧស្សាហកម្ម ៤.០ នៅកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. ពង្រឹងជំនាញបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានមូលដ្ឋាន: គ្រូបង្រៀនគួរចាប់ផ្តើមរៀនប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រជាមូលដ្ឋានឱ្យបានស្ទាត់ជំនាញ (ដូចជា Microsoft Word, Excel, PowerPoint) និងស្វែងយល់ពីរបៀបរៀបចំថ្នាក់រៀនអនឡាញតាមរយៈ ZoomGoogle Meet
  2. សិក្សា និងអនុវត្តកម្មវិធីជំនួយគណិតវិទ្យា: ចូលរួមវគ្គបណ្តុះបណ្តាល ឬសិក្សាដោយខ្លួនឯងអំពីការប្រើប្រាស់កម្មវិធី GeoGebra ដើម្បីជួយសិស្សឱ្យងាយស្រួលយល់អំពីក្រាហ្វ រូបធរណីមាត្រ និងមុខងារអនុគមន៍ស្មុគស្មាញជាលក្ខណៈ Visual
  3. ផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្របង្រៀនបែបសកម្ម: កាត់បន្ថយការបង្រៀនឱ្យសិស្សទន្ទេញចាំមាត់ ហើយងាកមកប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហា (Problem-solving method) និងវិធីសាស្ត្រសហការ (Collaborative learning) ដើម្បីលើកកម្ពស់ការគិតស៊ីជម្រៅ។
  4. អភិវឌ្ឍចំណេះដឹងគរុកោសល្យបច្ចេកវិទ្យា (TPCK): រៀនពីរបៀបធ្វើសមាហរណកម្មរវាងខ្លឹមសារមេរៀន វិធីសាស្ត្របង្រៀន និងឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាចូលគ្នា (TPCK) ដើម្បីបង្កើតបរិយាកាសសិក្សាប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ និងទាក់ទាញ។
  5. ស្វែងរកការគាំទ្រផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពីសាលា: គណៈគ្រប់គ្រងសាលាត្រូវរៀបចំផែនការសកម្មភាពច្បាស់លាស់ដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្រ ឬថវិកាសម្រាប់បំពាក់សេវា WiFi, LCD Projector និងកុំព្យូទ័រសម្រាប់បម្រើដល់ការរៀន និងបង្រៀននៅតាមថ្នាក់នីមួយៗ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Technological Pedagogical Content Knowledge (TPCK) ជាក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្តីដែលពិពណ៌នាអំពីចំណេះដឹងដែលគ្រូត្រូវមាន ដើម្បីរួមបញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យា (ដូចជាកុំព្យូទ័រ ឬកម្មវិធីអប់រំ) វិធីសាស្ត្របង្រៀន និងខ្លឹមសារមេរៀនបញ្ចូលគ្នាឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបង្រៀន។ ដូចជាចុងភៅដែលមិនត្រឹមតែស្គាល់គ្រឿងផ្សំ (ខ្លឹមសារ) និងចេះធ្វើម្ហូប (វិធីបង្រៀន) ប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងចេះប្រើម៉ាស៊ីនទំនើបៗ (បច្ចេកវិទ្យា) ដើម្បីធ្វើឱ្យម្ហូបកាន់តែឆ្ងាញ់។
GeoGebra ជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រគណិតវិទ្យាអន្តរកម្មដែលរួមបញ្ចូលធរណីមាត្រ ពីជគណិត ស្ថិតិ និងគណិតវិទ្យាវិភាគ ដែលជួយសិស្សឱ្យមើលឃើញរូបភាព ក្រាហ្វ និងបំលែងរូបមន្តស្មុគស្មាញជាលក្ខណៈចលនាបាន។ ដូចជាក្តារខៀនវេទមន្តដែលអាចគូសក្រាហ្វ និងរាងធរណីមាត្រដោយស្វ័យប្រវត្តិ ហើយប្រែប្រួលរូបរាងភ្លាមៗនៅពេលយើងផ្លាស់ប្តូរលេខ។
Constructivist theory ជាទ្រឹស្តីអប់រំដែលជឿថាសិស្សមិនមែនគ្រាន់តែទទួលយកចំណេះដឹងពីគ្រូប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេបង្កើតចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯងតាមរយៈបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ និងការផ្សារភ្ជាប់ទិន្នន័យថ្មីទៅនឹងចំណេះដឹងចាស់របស់ពួកគេ។ ដូចជាការលេងតួអង្គឡេហ្គោ (Lego) ដែលក្មេងៗយកដុំតូចៗដែលខ្លួនមានស្រាប់ មកផ្គុំបង្កើតជារូបរាងថ្មីៗដោយផ្អែកលើការស្រមើស្រមៃនិងការយល់ឃើញរបស់ខ្លួន។
Problem-solving method ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលតម្រូវឱ្យសិស្សប្រើប្រាស់ចំណេះដឹងនិងការត្រិះរិះពិចារណារបស់ខ្លួន ដើម្បីវិភាគ និងរកដំណោះស្រាយចំពោះចំណោទបញ្ហាជាក់ស្តែង ជាជាងគ្រាន់តែស្តាប់និងទន្ទេញរូបមន្តពីគ្រូ។ ដូចជាការផ្តល់ត្រីវិស័យនិងផែនទីឱ្យសិស្សរកផ្លូវចេញពីព្រៃដោយខ្លួនឯង ជាជាងការគ្រាន់តែប្រាប់ផ្លូវឱ្យពួកគេដើរតាម។
Collaborative learning ជាវិធីសាស្ត្រសិក្សាដែលសិស្សធ្វើការជាមួយគ្នាជាក្រុមតូចៗ ដើម្បីពិភាក្សា ចែករំលែកគំនិត និងដោះស្រាយបញ្ហារួមគ្នា ដែលជួយពង្រឹងទាំងចំណេះដឹង និងជំនាញទំនាក់ទំនង។ ដូចជាការសហការគ្នាលើកឈើមួយដុំធំ ដែលមនុស្សម្នាក់មិនអាចលើករួច តែអាចធ្វើបានយ៉ាងងាយនៅពេលជួយគ្នាជាក្រុម។
Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) test ជារង្វាស់ស្ថិតិមួយដែលប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃថាតើទិន្នន័យដែលប្រមូលបានមានភាពស័ក្តិសម និងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការយកទៅធ្វើការវិភាគកត្តា (Factor Analysis) ដែរឬទេ។ ដូចជាការពិនិត្យមើលគុណភាពនិងបរិមាណនៃបន្លែសាច់ ថាតើវាមានភាពត្រឹមត្រូវនិងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់យកទៅស្លម្ហូបមួយឆ្នាំងធំដែរឬទេ មុននឹងចាប់ផ្តើមចម្អិន។
Factor analysis ជាបច្ចេកទេសស្ថិតិសម្រាប់បង្រួមទិន្នន័យពីអថេរជាច្រើន ឱ្យទៅជាក្រុម ឬកត្តាតូចៗដែលទាក់ទងគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋាន និងយល់ពីអត្ថន័យរួមនៃទិន្នន័យ។ ដូចជាការរៀបចំសម្លៀកបំពាក់រាប់រយកំប្លេ ដាក់ចូលទៅក្នុងទូដោយបែងចែកជា ថតខោ ថតអាវ និងថតស្រោមជើង ដើម្បីឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់និងងាយស្រួលរក។
One-way ANOVA ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិ (ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់ឯកទិស) ដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមផ្សេងៗគ្នាចំនួនបី ឬច្រើន ដើម្បីកំណត់ថាតើពួកវាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់តាមលក្ខណៈស្ថិតិដែរឬទេ។ ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុមធ្យមរបស់សិស្សមកពីថ្នាក់ចំនួន ៣ ផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់ដឹងថាវិធីសាស្ត្របង្រៀនទាំង ៣ ថ្នាក់នោះ ផ្តល់លទ្ធផលខុសគ្នាពិតប្រាកដឬក៏អត់។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖