បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាសមិទ្ធផលខ្សោយរបស់សិស្សវិទ្យាល័យលើមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ ដោយវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃវិធីសាស្ត្របង្រៀនផ្សេងៗគ្នាសម្រាប់ការអនុវត្តគីមីវិទ្យា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការរចនាការពិសោធន៍ពាក់កណ្តាលដោយមានតេស្តមុន និងក្រោយ (Quasi-experimental pre-test post-test) ត្រូវបានធ្វើឡើងលើសិស្សចំនួន២៣៣នាក់ ដោយបែងចែកជាក្រុមពិសោធន៍ចំនួន៣ និងក្រុមត្រួតពិនិត្យចំនួន១។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Project Method (PRM) វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបគម្រោង |
ជំរុញឱ្យសិស្សមានការលើកទឹកចិត្ត សហការគ្នាជាក្រុម និងអភិវឌ្ឍការយល់ដឹងកម្រិតខ្ពស់ ព្រមទាំងមានបរិយាកាសរៀនសូត្រស្និទ្ធស្នាលល្អ។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើន ការខិតខំប្រឹងប្រែងខ្លាំងពីទាំងគ្រូនិងសិស្ស ហើយទាមទារការណែនាំជាប្រចាំពីគ្រូ។ | ទទួលបានលទ្ធផលល្អបំផុតក្នុងការធ្វើតេស្តសមិទ្ធផល (tc = 5.60 ធៀបនឹងការពន្យល់បង្ហាញ និង tc = 9.22 ធៀបនឹងការស៊ើបអង្កេត)។ |
| Lecture-Demonstration Method (LDM) វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបពន្យល់បង្ហាញ |
ស័ក្តិសមសម្រាប់ថ្នាក់រៀនមានសិស្សច្រើន ងាយបត់បែន និងមានប្រសិទ្ធភាពនៅពេលសាលាខ្វះខាតសម្ភារៈពិសោធន៍។ | ផ្តោតលើគ្រូជាធំ សិស្សមិនសូវបានចូលរួមអនុវត្តផ្ទាល់គ្រប់គ្នា និងខ្វះការផ្តល់ព័ត៌មានត្រឡប់ពីសិស្ស។ | ទទួលបានលទ្ធផលល្អមធ្យម គឺល្អជាងវិធីសាស្ត្រស៊ើបអង្កេត (tc = 6.39) ប៉ុន្តែមិនល្អស្មើវិធីសាស្ត្រគម្រោង។ |
| Inquiry Method (IQM) វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបស៊ើបអង្កេត |
ជួយអភិវឌ្ឍជំនាញវិភាគ និងដំណើរការសិក្សាស្រាវជ្រាវដោយខ្លួនឯងបានយ៉ាងល្អសម្រាប់សិស្សពូកែៗ។ | មិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់សិស្សខ្សោយ ហើយងាយនឹងបរាជ័យប្រសិនបើសាលាខ្វះខាតសម្ភារៈពិសោធន៍ និងសៀវភៅស្រាវជ្រាវ។ | ទទួលបានលទ្ធផលទាបជាងគេក្នុងចំណោមវិធីសាស្ត្រពិសោធន៍ទាំង៣ ដោយសារកង្វះខាតសម្ភារៈ និងបទពិសោធន៍របស់សិស្ស-គ្រូក្នុងការប្រើវិធីនេះ។ |
| Traditional Method (Control Group) វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបប្រពៃណី (ក្រុមត្រួតពិនិត្យ) |
ងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់គ្រូ ដោយមិនទាមទារការរៀបចំច្រើន ឬឧបករណ៍ស្មុគស្មាញ។ | មិនមានសកម្មភាពអនុវត្តជាក់ស្តែង ធ្វើឱ្យសិស្សខ្វះចំណាប់អារម្មណ៍ និងមិនមានការអភិវឌ្ឍជំនាញពិសោធន៍។ | ទទួលបានពិន្ទុតេស្តទាបបំផុត បើប្រៀបធៀបទៅនឹងក្រុមពិសោធន៍ទាំង៣ខាងលើ (Fc = 327.258 > Ft = 2.60)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រទាំងនេះទាមទារពេលវេលាសមស្រប ការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូ និងជាពិសេសសម្ភារៈមន្ទីរពិសោធន៍គ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់វិធីសាស្ត្រស៊ើបអង្កេត និងគម្រោង។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងរដ្ឋ Osun ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ទៅលើសិស្សវិទ្យាល័យផ្នែកគីមីវិទ្យាចំនួន ២៣៣នាក់។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះបរិបទនៃប្រព័ន្ធអប់រំនៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ទាំងពីរ មានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំង ទាំងបញ្ហាកង្វះខាតសម្ភារៈពិសោធន៍នៅតាមសាលារៀន និងទម្លាប់នៃការបង្រៀនតាមបែបប្រពៃណីដែលផ្តោតលើគ្រូជាធំ។
របកគំហើញពីការសិក្សានេះពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកកែច្នៃអនុវត្តបាននៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងគុណភាពអប់រំមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ (STEM)។
ជារួម ការផ្លាស់ប្តូរពីការបង្រៀនតាមបែបប្រពៃណី មកប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រតាមបែបគម្រោង ឬការពន្យល់បង្ហាញ ដោយផ្អែកលើធនធានជាក់ស្តែងរបស់សាលា នឹងជួយបង្កើនសមិទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្សកម្ពុជាលើមុខវិជ្ជាគីមីវិទ្យាបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Project method (វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបគម្រោង) | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលផ្តល់ប្រធានបទឱ្យសិស្សទៅស្រាវជ្រាវ ធ្វើការជាក្រុម រកធនធានផ្ទាល់ខ្លួន ដោះស្រាយបញ្ហា និងធ្វើបទបង្ហាញលទ្ធផលមកវិញដោយមានការណែនាំពីគ្រូតិចតួចបំផុត ដែលជួយលើកកម្ពស់ស្វ័យភាព និងការទទួលខុសត្រូវ។ | ដូចជាការឱ្យកិច្ចការស្រាវជ្រាវធំមួយទៅសិស្ស ដើម្បីឱ្យពួកគេចាត់ចែងធ្វើការងារជាក្រុមដោយខ្លួនឯងរហូតដល់ចប់ ជាជាងចាំស្តាប់គ្រូបង្រៀនរាល់ថ្ងៃ។ |
| Inquiry method (វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបស៊ើបអង្កេត) | ជាការបង្រៀនដែលគ្រូបង្កើតបញ្ហា ឬសំណួរ ហើយសិស្សត្រូវដើរតួជាអ្នកស្រាវជ្រាវដើម្បីរកចម្លើយតាមរយៈការអង្កេត ការវាស់វែង ការបង្កើតសម្មតិកម្ម ទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋាន និងការធ្វើពិសោធន៍ជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការដើរតួជាប៉ូលីសស៊ើបអង្កេត ដែលត្រូវចុះទៅប្រមូលភស្តុតាង និងវិភាគព័ត៌មាន ដើម្បីដោះស្រាយសំណុំរឿងដោយខ្លួនឯង។ |
| Lecture-demonstration method (វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបពន្យល់បង្ហាញ) | ជាបច្ចេកទេសបង្រៀនដែលគ្រូជាអ្នកពន្យល់ទ្រឹស្តីបណ្តើរ និងធ្វើការពិសោធន៍បង្ហាញសិស្សបណ្តើរនៅមុខថ្នាក់ ខណៈដែលសិស្សជាអ្នកអង្កេតមើល និងកត់ត្រា ភាគច្រើនប្រើនៅពេលសាលាខ្វះខាតសម្ភារៈឱ្យសិស្សអនុវត្តផ្ទាល់។ | ដូចជាការទស្សនាកម្មវិធីទូរទស្សន៍ដែលចុងភៅពន្យល់ពីរបៀបធ្វើម្ហូបបណ្តើរ និងធ្វើបង្ហាញបណ្តើរ ឯអ្នកមើលនៅផ្ទះគ្រាន់តែអង្គុយកត់ត្រា។ |
| Quasi-experimental design (ការរចនាការពិសោធន៍ពាក់កណ្តាល) | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដើម្បីប្រៀបធៀបលទ្ធផលរវាងក្រុមពិសោធន៍ (ដែលប្រើវិធីសាស្ត្រថ្មី) និងក្រុមត្រួតពិនិត្យ ប៉ុន្តែអ្នកស្រាវជ្រាវមិនបានជ្រើសរើសសិស្សចូលក្រុមដោយចៃដន្យទាំងស្រុងនោះទេ (ឧទាហរណ៍៖ យកសិស្សតាមថ្នាក់រៀនដែលមានស្រាប់តែម្តង)។ | ដូចជាការសាកល្បងរបបអាហារថ្មីទៅលើសិស្សថ្នាក់ 'ក' និងរបបអាហារចាស់លើសិស្សថ្នាក់ 'ខ' ដោយមិនបានរុះរើសិស្សបញ្ចូលគ្នាជាថ្មី។ |
| Analysis of Variance - ANOVA (ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃទិន្នន័យ (ដូចជាពិន្ទុប្រឡង) របស់ក្រុមចាប់ពីបីឡើងទៅ ដើម្បីចង់ដឹងថាតើមានភាពខុសគ្នាជារួមរវាងក្រុមទាំងនោះឬទេ ក្រោមឥទ្ធិពលនៃកត្តាអ្វីមួយ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងជាមធ្យមរបស់សិស្សថ្នាក់ទី១២ ចំនួន ៤ថ្នាក់ ដើម្បីមើលថាមានថ្នាក់ណាខ្លះរៀនពូកែដាច់គេឬអត់។ |
| Scheffe post-hoc analysis (ការវិភាគ Scheffe ក្រោយការពិសោធន៍) | ជាការវិភាគស្ថិតិលម្អិតបន្ថែម បន្ទាប់ពីការវិភាគ ANOVA បង្ហាញថាមានភាពខុសគ្នារវាងក្រុម។ វាជួយរកឱ្យឃើញច្បាស់ថាតើក្រុមមួយណាពិតជាខុសពីក្រុមមួយណាប្រាកដ (ឧទាហរណ៍ ក្រុមគម្រោង ល្អជាង ក្រុមពន្យល់បង្ហាញ)។ | បន្ទាប់ពីប្រព័ន្ធផ្តល់សញ្ញាថាមានចោរចូលផ្ទះ (ANOVA) យើងប្រើវិធីនេះដើម្បីឆែកមើលកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពរកមើលថាអ្នកណាជាចោរពិតប្រាកដ។ |
| Separation of mixtures (ការបំបែកល្បាយ) | ជាការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសរូបវិទ្យា ឬគីមី (ដូចជា ការរែង ការចម្រោះ ឬការរំភាយ) ដើម្បីបំបែកសារធាតុបង្កផ្សេងៗដែលនៅលាយឡំគ្នាឱ្យចេញពីគ្នាវិញ ដោយរក្សាលក្ខណៈដើមរបស់វា។ | ដូចជាការប្រើស្បៃដើម្បីច្រោះយកកាកដូងចេញពីទឹកខ្ទិះដូង។ |
| Chromatography (ក្រូម៉ាតូក្រាហ្វី) | ជាបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់បំបែកល្បាយ ដោយពឹងផ្អែកលើល្បឿនខុសគ្នានៃការធ្វើចលនារបស់សារធាតុនីមួយៗនៅលើផ្ទៃរឹង (ដូចជាក្រដាស) នៅពេលដែលវាត្រូវបានសូលុយវ៉ង់ (រាវ ឬឧស្ម័ន) នាំយកទៅ។ | ដូចជាការជ្រលក់ចុងក្រដាសជូតមាត់ទៅក្នុងទឹក ដែលធ្វើឱ្យទឹកបឺតឡើងលើ ហើយទាញយកពណ៌ទឹកខ្មៅនៅលើក្រដាសនោះរាលដាលចេញជាពណ៌ផ្សេងៗគ្នាតាមកម្រិត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
