បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយពីតម្រូវការក្នុងការលើកកម្ពស់សុខុមាលភាព និងគុណភាពជីវិតរបស់មនុស្សចាស់តាមរយៈសកម្មភាពកម្សាន្ត ដោយបង្កើតទម្រង់គ្រប់គ្រងទេសចរណ៍សុខភាព និងកីឡាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់អនុវត្តដោយសាកលវិទ្យាល័យ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ រួមមានការស្រាវជ្រាវឯកសារ ការបង្កើតទម្រង់តាមរយៈបច្ចេកទេស EDFR និងការវាយតម្លៃតាមរយៈការពិភាក្សាជាក្រុមនិងកម្រងសំណួរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Ethnographic Delphi Future Research (EDFR) ការស្រាវជ្រាវអនាគតបែបជាតិពន្ធុវិទ្យាដេលហ្វៃ |
ប្រមូលបានមតិយោបល់ស៊ីជម្រៅពីអ្នកជំនាញ និងមានភាពបត់បែនខ្ពស់ក្នុងការកែសម្រួលគំរូ។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការធ្វើបទសម្ភាសន៍ និងការស្ទង់មតិច្រើនជុំ (៣ ជុំ)។ | បង្កើតបានទម្រង់គ្រប់គ្រងដំបូងដែលមាន ៤ ផ្នែកធំៗ និងសមាសភាគលម្អិត ដោយមានការស្របមតិគ្នាខ្ពស់ (Median ស្មើ ៥.០០ និង Interquartile Range តិចជាង ១.៥០)។ |
| Focus Group Discussion ការពិភាក្សាជាក្រុមផ្តោត |
អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកជំនាញផ្លាស់ប្តូរគំនិតគ្នាដោយផ្ទាល់ និងស្វែងរកចំណុចខ្វះខាតនៃគំរូបានលឿន។ | អាចមានភាពលំអៀងដោយសារឥទ្ធិពលរបស់អ្នកចូលរួមដែលមានវោហារសព្ទពូកែជាងគេ។ | អ្នកជំនាញទាំង ៧ នាក់បានបញ្ជាក់ពីភាពសមស្រប និងផ្តល់អនុសាសន៍បន្ថែមដើម្បីធ្វើឱ្យទម្រង់គ្រប់គ្រងកាន់តែមានភាពជាក់ស្តែង។ |
| Questionnaire Survey (Likert Scale) ការស្ទង់មតិដោយកម្រងសំណួរ (រង្វាស់ Likert) |
ងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីមនុស្សច្រើន និងផ្តល់លទ្ធផលជាតួលេខស្ថិតិច្បាស់លាស់។ | មិនអាចផ្តល់ការពន្យល់ស៊ីជម្រៅ ឬហេតុផលនៅពីក្រោយចម្លើយរបស់អ្នកចូលរួមបានពេញលេញនោះទេ។ | លទ្ធផលវាយតម្លៃបង្ហាញថាសមាសភាគនីមួយៗនៃទម្រង់គ្រប់គ្រងទទួលបានពិន្ទុមធ្យម (Mean) លើសពី ៣.៥០ ដែលបញ្ជាក់ថាមានភាពសមស្រប និងអាចអនុវត្តបានក្នុងកម្រិតខ្ពស់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាចម្បងលើធនធានមនុស្សដែលមានជំនាញឯកទេស ពេលវេលាសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យច្រើនដំណាក់កាល និងកម្មវិធីស្ថិតិសម្រាប់ការវិភាគ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងបរិបទនៃប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើរចនាសម្ព័ន្ធរបស់សាកលវិទ្យាល័យ និងអ្នកជំនាញនៅក្នុងប្រទេសថៃ (ដូចជាសាកលវិទ្យាល័យ Burapha និង Kasetsart)។ ទិន្នន័យ និងលទ្ធផលអាចមានភាពលំអៀងទៅនឹងវប្បធម៌ ធនធានហិរញ្ញវត្ថុរបស់សាកលវិទ្យាល័យថៃ និងឥរិយាបថរបស់អ្នកទេសចរវ័យចំណាស់ថៃ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា វាជារឿងសំខាន់ដែលត្រូវពិចារណាលើភាពខុសគ្នានៃកម្រិតជីវភាព ចំណង់ចំណូលចិត្ត ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសាកលវិទ្យាល័យក្នុងស្រុក មុននឹងយកគំរូនេះទៅអនុវត្តទាំងស្រុង។
ទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំង និងអាចកែច្នៃយកមកអនុវត្តសម្រាប់គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំកម្មវិធីសេវាកម្មសង្គម និងលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពមនុស្សចាស់។
សរុបមក គំរូនេះផ្តល់នូវក្របខណ្ឌគ្រប់គ្រងដ៏រឹងមាំមួយ ដែលសាកលវិទ្យាល័យ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជាអាចកែច្នៃ ដើម្បីជំរុញទាំងវិស័យអប់រំ សុខភាព និងទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកប្រកបដោយចីរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ethnographic Delphi Future Research (EDFR) | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវអនាគតដែលរួមបញ្ចូលការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ (Ethnographic) និងការស្ទង់មតិអ្នកជំនាញជាច្រើនជុំ (Delphi) ដើម្បីស្វែងរកការឯកភាពគ្នានិងទស្សន៍ទាយពីនិន្នាការឬទម្រង់ម៉ូដែលដែលអាចយកទៅអនុវត្តបាននាពេលអនាគត។ | ដូចជាការប្រជុំសួរយោបល់មេជាងសំណង់ពូកែៗច្រើននាក់ដដែលៗជាច្រើនជុំ រហូតដល់គ្រប់គ្នាឯកភាពគ្នាថាម៉ូដប្លង់ផ្ទះមួយណាទើបស័ក្តិសមនិងរឹងមាំបំផុតសម្រាប់សាងសង់។ |
| CIPP Model | ជាទម្រង់វាយតម្លៃគម្រោងដ៏ពេញនិយមមួយដែលប្រើសម្រាប់តាមដាននិងវាយតម្លៃដោយផ្តោតលើ៤ចំណុចគឺ បរិបទ (Context) ធនធានបញ្ចូល (Input) ដំណើរការ (Process) និង លទ្ធផល (Product) ដើម្បីធានាថាគម្រោងមួយប្រព្រឹត្តទៅបានល្អនិងសម្រេចគោលដៅ។ | ដូចជាការវាយតម្លៃការធ្វើនំខេក ដោយមើលតាំងពីការរៀបចំចង្ក្រាន (បរិបទ) ការរើសគ្រឿងផ្សំ (ធនធាន) របៀបដុត (ដំណើរការ) និងរសជាតិនំពេលដុតឆ្អិន (លទ្ធផល)។ |
| PERT | ជាវិធីសាស្ត្រគ្រប់គ្រងគម្រោង (Program Evaluation and Review Technique) ដោយការគូរគំនូសបំព្រួញលំដាប់លំដោយនៃសកម្មភាពផ្សេងៗ ដើម្បីប៉ាន់ស្មានពេលវេលា និងរៀបចំកាលវិភាគឱ្យការងារបញ្ចប់ទាន់ពេលនិងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការគូរផែនទីនិងកំណត់ពេលវេលាធ្វើដំណើរមុនពេលចេញឡាន ដើម្បីដឹងថាយើងត្រូវឈប់សម្រាកនៅទីណាខ្លះ និងត្រូវជិះផ្លូវណាទើបទៅដល់គោលដៅលឿនបំផុត។ |
| Gantt chart | ជាតារាងរបារ (Bar chart) ប្រើសម្រាប់គ្រប់គ្រងគម្រោង ដែលបង្ហាញពីកាលវិភាគការងារ ចាប់ពីថ្ងៃចាប់ផ្តើមរហូតដល់ថ្ងៃបញ្ចប់នៃសកម្មភាពនីមួយៗ ងាយស្រួលក្នុងការត្រួតពិនិត្យដំណើរការគម្រោង។ | ដូចជាប្រតិទិនពណ៌ៗនៅលើជញ្ជាំងដែលប្រាប់សិស្សថា ថ្ងៃណាត្រូវធ្វើកិច្ចការស្រាវជ្រាវទី១ ថ្ងៃណាត្រូវសរសេររបាយការណ៍ និងថ្ងៃណាត្រូវប្រគល់ជូនគ្រូ។ |
| SWOT Analysis | ជាឧបករណ៍សម្រាប់វិភាគស្ថានភាពរបស់ស្ថាប័នដោយវាយតម្លៃលើកត្តាផ្ទៃក្នុងដូចជា ចំណុចខ្លាំង (Strengths) ចំណុចខ្សោយ (Weaknesses) និងកត្តាខាងក្រៅដូចជា ឱកាស (Opportunities) និងការគំរាមកំហែង (Threats) ដើម្បីរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ។ | ដូចជាការពិនិត្យសុខភាពនិងកម្លាំងខ្លួនឯងមុនពេលឡើងប្រកួតប្រដាល់ ដើម្បីដឹងថាយើងខ្លាំងត្រង់ណា ឈឺត្រង់ណា និងគូប្រកួតមានប្រៀបជាងយើងត្រង់ណាខ្លះ។ |
| Active sports tourism | ជាប្រភេទទេសចរណ៍ដែលអ្នកដំណើរមិនត្រឹមតែទៅទស្សនាប៉ុណ្ណោះទេ តែបានចូលរួមផ្ទាល់ក្នុងសកម្មភាពកីឡា ឬការហាត់ប្រាណនៅតំបន់គោលដៅ (ឧទាហរណ៍៖ ការជិះកង់ឡើងភ្នំ ការរត់ម៉ារ៉ាតុង ការឡើងភ្នំ)។ | ដូចជាការដែលយើងធ្វើដំណើរទៅខេត្តសៀមរាប មិនមែនគ្រាន់តែដើម្បីឈរមើលប្រាសាទនោះទេ តែដើម្បីចុះឈ្មោះរត់ប្រណាំងម៉ារ៉ាតុងជុំវិញប្រាសាទតែម្តង។ |
| Focus group discussion | ជាវិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ ដោយប្រមូលផ្តុំមនុស្សមួយក្រុមតូច (ជាទូទៅ ៧-១០នាក់) មកអង្គុយពិភាក្សាផ្លាស់ប្តូរយោបល់គ្នាលើប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីស្វែងយល់ពីអាកប្បកិរិយា និងការយល់ឃើញស៊ីជម្រៅរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការហៅចាស់ទុំឬអ្នកជំនាញក្នុងភូមិ៥ទៅ៧នាក់មកអង្គុយផឹកតែជុំគ្នា ហើយជជែកដេញដោលថាតើគួរធ្វើបុណ្យភូមិរបៀបណាទើបល្អនិងមានសណ្តាប់ធ្នាប់ជាងមុន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
