បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃកម្រិតគុណភាពជីវិតរបស់មនុស្សចាស់នៅក្នុងតំបន់រដ្ឋបាលឃុំ Sampeenong ខេត្ត Chanthaburi និងប្រៀបធៀបគុណភាពជីវិតផ្អែកលើកត្តាប្រជាសាស្ត្រ ដើម្បីផ្តល់ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់គោលនយោបាយគាំទ្រ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកគោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| WHOQOL-BREF Survey Assessment ការវាយតម្លៃតាមកម្រងសំណួរ WHOQOL-BREF |
មានស្តង់ដារអន្តរជាតិ ភាពជឿជាក់ខ្ពស់ (Reliability = 0.95) និងគ្របដណ្តប់លើផ្នែកសំខាន់ៗទាំង ៤ នៃគុណភាពជីវិត (រាងកាយ ផ្លូវចិត្ត សង្គម និងបរិស្ថាន)។ | ទិន្នន័យផ្អែកលើការវាយតម្លៃដោយខ្លួនឯង (Self-reported) ដែលអាចមានភាពលម្អៀងអាស្រ័យលើអារម្មណ៍និងការយល់ឃើញរបស់អ្នកឆ្លើយនៅពេលសួរ។ | គុណភាពជីវិតជារួមរបស់មនុស្សចាស់ស្ថិតក្នុងកម្រិតល្អ (ពិន្ទុមធ្យម = ៩៩.០៧) ដោយផ្នែកបរិស្ថានទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេ។ |
| Inferential Statistics (t-test & ANOVA) ការវិភាគស្ថិតិអនុមាន (t-test និង ANOVA) |
អនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រៀបធៀបយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដើម្បីរកមើលភាពខុសគ្នានៃគុណភាពជីវិតរវាងក្រុមប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗគ្នា (អាយុ ភេទ ចំណូល ។ល។)។ | តម្រូវឱ្យមានទំហំគំរូគ្រប់គ្រាន់ និងការបែងចែកទិន្នន័យតាមស្តង់ដារ (Normal Distribution) ទើបលទ្ធផលមានភាពសុក្រឹត និងអាចទាញជាសេចក្តីសន្និដ្ឋានបាន។ | មិនមានភាពខុសគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផ្នែកស្ថិតិ (p > 0.05) លើគុណភាពជីវិតផ្អែកលើកត្តាប្រជាសាស្ត្រណាមួយឡើយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ទេ ប៉ុន្តែទាមទារធនធានមនុស្សសម្រាប់ប្រមូលទិន្នន័យនៅមូលដ្ឋាន និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឃុំ Sampeenong ខេត្ត Chanthaburi ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើមនុស្សចាស់ដែលមានមុខរបរកសិកម្មជាចម្បង។ ទោះបីជាបរិបទជនបទនេះមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសកម្ពុជាក្តី ប៉ុន្តែភាពខុសគ្នានៃប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាព ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងប្រាក់សោធននិវត្តន៍ (ការឧបត្ថម្ភមនុស្សចាស់ប្រចាំខែនៅថៃ) អាចធ្វើឱ្យលទ្ធផលមានភាពខុសប្លែកគ្នាប្រសិនបើអនុវត្តនៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃគុណភាពជីវិតនេះមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយគាំពារសង្គមសម្រាប់មនុស្សចាស់ដែលកំពុងកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
ការអនុវត្តការវាយតម្លៃនេះនឹងជួយឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជាអាចបែងចែកធនធានបានចំគោលដៅ ជាពិសេសការលើកកម្ពស់សេវាសុខាភិបាល និងការគាំទ្រផ្នែកស្មារតីនៅតាមសហគមន៍។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| WHOQOL | កម្រងសំណួរស្ដង់ដាររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (World Health Organization Quality of Life) ដែលប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃគុណភាពជីវិតរបស់មនុស្សទូទៅ ដោយផ្ដោតលើផ្នែករាងកាយ ផ្លូវចិត្ត ទំនាក់ទំនងសង្គម និងបរិស្ថានរស់នៅ។ | ដូចជាតារាងពិនិត្យសុខភាពប្រចាំថ្ងៃ ដែលជួយឱ្យយើងដឹងថាជីវិតយើងកំពុងមានក្ដីសុខកម្រិតណាតាមរយៈការឆ្លើយសំណួរងាយៗ។ |
| Proportion stratified random sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមៗ (ឧទាហរណ៍ តាមភូមិ) រួចទើបចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសមនុស្សពីក្រុមនីមួយៗតាមសមាមាត្រ ដើម្បីធានាថាក្រុមនីមួយៗមានតំណាងចូលរួមគ្រប់គ្រាន់និងយុត្តិធម៌។ | ដូចជាការធ្វើសាឡាដផ្លែឈើ ដែលយើងត្រូវធានាថាមានផ្លែឈើគ្រប់មុខ (ប៉ោម ចេក ទំពាំងបាយជូរ) ក្នុងចាននីមួយៗក្នុងបរិមាណសមស្របទៅនឹងចំនួនផ្លែឈើសរុប។ |
| t-test | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមពីរផ្សេងគ្នា (ឧទាហរណ៍ ភេទប្រុស និង ភេទស្រី) ដើម្បីមើលថាតើពួកគេមានភាពខុសគ្នាពិតប្រាកដខាងផ្នែកស្ថិតិ ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែឪឡឹកពីរកន្ត្រក ដើម្បីចង់ដឹងថាកន្ត្រកណាមួយធ្ងន់ជាងពិតប្រាកដ ឬវាគ្រាន់តែប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដោយសារការចៃដន្យ។ |
| One-way ANOVA | ការវិភាគភាពប្រែប្រួលទិសដៅមួយ ដែលជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមចាប់ពីបីឡើងទៅ (ឧទាហរណ៍ កម្រិតវប្បធម៌ ឬ មុខរបរផ្សេងៗចំនួន ៤ ទៅ ៥ ក្រុម) ថាតើវាមានឥទ្ធិពលខុសគ្នាលើលទ្ធផលដែរឬទេ។ | ដូចជាការប្រកួតរត់ប្រណាំងដែលមានអ្នកចូលរួម ៣ ក្រុមផ្សេងគ្នា ដើម្បីរកមើលថាតើក្រុមណាមានល្បឿនមធ្យមលឿនជាងគេដាច់តែម្តងឬអត់។ |
| Coefficient alpha | រង្វាស់ស្ថិតិ (ស្គាល់ថា Cronbach's alpha) ដែលប្រើដើម្បីត្រួតពិនិត្យភាពជឿជាក់ (Reliability) នៃកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងនោះកំពុងវាស់ស្ទង់រឿងតែមួយដោយមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាដែរឬទេ។ | ដូចជាការបាញ់ស៊ីបជាច្រើនដង បើគ្រាប់កាំភ្លើងបុកចំគោលដៅនៅកន្លែងដដែលៗជិតៗគ្នា មានន័យថាកាំភ្លើងនិងអ្នកបាញ់មានភាពជឿជាក់និងស៊ីសង្វាក់គ្នាខ្ពស់។ |
| Aging society | សង្គមដែលមានសមាមាត្រមនុស្សចាស់ (អាយុ ៦០ ឬ ៦៥ ឆ្នាំឡើងទៅ) ច្រើនជាងអត្រាកំណើត ដែលទាមទារឱ្យមានការរៀបចំគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចនិងសុខាភិបាលថ្មីៗដើម្បីគាំទ្រពួកគេឱ្យមានជីវភាពល្អប្រសើរ។ | ដូចជាភូមិមួយដែលពោរពេញទៅដោយលោកតាលោកយាយ ខណៈដែលក្មេងៗកម្រមានកើត ដែលតម្រូវឱ្យភូមិត្រូវសាងសង់មន្ទីរពេទ្យច្រើនជាងសាលារៀន។ |
| Objective environment | បរិយាកាសរូបវន្តពិតប្រាកដដែលនៅជុំវិញបុគ្គលម្នាក់ៗ ដូចជា អាកាសធាតុ ទីជម្រក សុវត្ថិភាព ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរ ដែលជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ការរស់នៅនិងគុណភាពជីវិត។ | ដូចជាផ្ទះដែលមានខ្យល់ចេញចូលល្អ មានសុវត្ថិភាព និងនៅជិតមន្ទីរពេទ្យ ដែលធ្វើឱ្យអ្នករស់នៅមានភាពងាយស្រួលនិងកក់ក្តៅជានិច្ច។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
