បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងស្រាវជ្រាវពីកម្រិតគុណភាពជីវិតរបស់មនុស្សចាស់នៅក្នុងតំបន់អង្គការរដ្ឋបាលឃុំបាជោះ ខេត្តណារ៉ាធីវ៉ាត (Narathiwat) ដើម្បីស្វែងរកគោលការណ៍ណែនាំនិងការលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិតរបស់ពួកគេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកមនុស្សចាស់ចំនួន ២១៦ នាក់ដែលមានអាយុចាប់ពី ៦០ ឆ្នាំឡើងទៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics (Mean, Standard Deviation) ស្ថិតិពណ៌នា (មធ្យមភាគ និងគម្លាតស្តង់ដារ) |
ងាយស្រួលយល់ និងអាចបង្ហាញរូបភាពជារួមយ៉ាងច្បាស់អំពីកម្រិតគុណភាពជីវិតតាមផ្នែកនីមួយៗ។ ទាមទារជំនាញគណនា និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រកម្រិតមូលដ្ឋានប៉ុណ្ណោះ។ | មិនអាចបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅ ឬបញ្ជាក់ពីភាពខុសប្លែកគ្នាដែលមានអត្ថន័យខាងស្ថិតិរវាងក្រុមប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗគ្នាឡើយ។ | រកឃើញថាគុណភាពជីវិតជារួមមានកម្រិតខ្ពស់ណាស់ (មធ្យមភាគ ៤.៣០) ដោយផ្នែករាងកាយទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេ និងផ្នែកទំនាក់ទំនងសង្គមទាបជាងគេ។ |
| Inferential Statistics (t-test, One-way ANOVA) ស្ថិតិអនុមាន (ការធ្វើតេស្ត t-test និងវិភាគវ៉ារ្យង់ One-way ANOVA) |
អាចប្រៀបធៀបភាពខុសគ្នារវាងក្រុមអថេរប្រជាសាស្ត្រ (ដូចជាអាយុ ភេទ កម្រិតវប្បធម៌) បានយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងអាចធ្វើការសន្និដ្ឋានបែបវិទ្យាសាស្ត្របានត្រឹមត្រូវ។ | ទាមទារការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីលក្ខខណ្ឌនៃទ្រឹស្តីស្ថិតិ និងត្រូវមានទំហំសំណាកទិន្នន័យ (Sample Size) គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធានាបាននូវភាពជឿជាក់ខ្ពស់។ | រកឃើញថាកម្រិតនៃការអប់រំមានឥទ្ធិពលលើការយល់ឃើញពីគុណភាពជីវិតយ៉ាងពិតប្រាកដ ខណៈកត្តាផ្សេងៗទៀតដូចជា ភេទ អាយុ និងប្រាក់ចំណូល មិនមានឥទ្ធិពលនោះទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានបញ្ជាក់យ៉ាងលម្អិតអំពីការចំណាយនោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវបរិមាណដូចខាងក្រោម៖
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឃុំបាជោះ ខេត្តណារ៉ាធីវ៉ាត (ភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ) ដោយផ្តោតលើមនុស្សចាស់ចំនួន ២១៦ នាក់ ដែលភាគច្រើនជាអ្នកប្រកបរបរកសិកម្ម ឬនេសាទ និងមានការអប់រំត្រឹមបឋមសិក្សា។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីភាពលម្អៀងនៃទិន្នន័យនេះគឺជារឿងសំខាន់ ព្រោះបរិបទសង្គម ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងគោលនយោបាយគាំទ្រពីរដ្ឋនៅកម្ពុជាអាចមានភាពខុសប្លែកគ្នាពីប្រទេសថៃ ដែលទាមទារឱ្យមានការកែសម្រួលសូចនាករមុននឹងយកមកអនុវត្តជាក់ស្តែង។
ក្របខ័ណ្ឌនិងវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃគុណភាពជីវិតតាមទំហំទាំង៥ គឺពិតជាមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តដើម្បីអភិវឌ្ឍគោលនយោបាយថែទាំមនុស្សចាស់នៅកម្ពុជាបាន។
ការអនុវត្តក្របខ័ណ្ឌស្រាវជ្រាវនេះនឹងជួយឱ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយនៅកម្ពុជាអាចផ្លាស់ប្តូរពីការផ្តល់ជំនួយរាយប៉ាយ ទៅជាការរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍគុណភាពជីវិតមនុស្សចាស់ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងចំគោលដៅ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| One-way analysis of variance (One-way ANOVA) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមទិន្នន័យចាប់ពី៣ក្រុមឡើងទៅ ដើម្បីរកមើលថាតើពួកវាមានភាពខុសគ្នាដែលមានអត្ថន័យខាងស្ថិតិឬអត់ (ឧទាហរណ៍ ក្នុងករណីនេះ គេប្រើវាដើម្បីប្រៀបធៀបគុណភាពជីវិតមនុស្សចាស់ដែលមានកម្រិតវប្បធម៌ ៤ ផ្សេងគ្នា)។ | ដូចជាការយកពិន្ទុប្រឡងសិស្សពី ៣ ថ្នាក់ផ្សេងគ្នាមកប្រៀបធៀបគ្នា ដើម្បីចង់ដឹងថាមានថ្នាក់ណាមួយដែលពូកែខុសប្លែកពីគេឬអត់។ |
| Standard deviation (S.D.) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីការបែកខ្ញែក ឬគម្លាតនៃទិន្នន័យនីមួយៗធៀបទៅនឹងតម្លៃមធ្យមភាគរបស់វា។ ប្រសិនបើ S.D. មានតម្លៃតូច មានន័យថាចម្លើយរបស់អ្នកចូលរួមភាគច្រើនគឺប្រមូលផ្តុំគ្នានៅក្បែរតម្លៃមធ្យមភាគ ដែលបង្ហាញពីការឯកភាពគ្នាច្រើន។ | ដូចជាការវាស់កម្ពស់សិស្សក្នុងថ្នាក់ បើ S.D. ទាប មានន័យថាសិស្សក្នុងថ្នាក់នោះមានកម្ពស់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នាមិនសូវមានអ្នកតឿពេកឬខ្ពស់ពេកទេ។ |
| Super-Aged Society | ជាដំណាក់កាលនៃសង្គមប្រជាសាស្ត្រដែលអត្រាប្រជាជនមានអាយុចាប់ពី ៦៥ ឆ្នាំឡើងទៅ មានចំនួនលើសពី ២០% នៃប្រជាជនសរុប ដែលទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលត្រូវត្រៀមរៀបចំប្រព័ន្ធគាំទ្រសេដ្ឋកិច្ច សុខាភិបាល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសង្គមកម្រិតខ្ពស់ដើម្បីទ្រទ្រង់។ | ដូចជាភូមិមួយដែលមានមនុស្សចាស់សក់ស្កូវរស់នៅច្រើនជាងក្មេងឬមនុស្សពេញវ័យដែលធ្វើការ។ |
| Holistic Welfare | ជាការផ្តល់ការថែទាំនិងគាំទ្រសុខុមាលភាពដោយសម្លឹងមើលគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៃជីវិតរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដោយមិនត្រឹមតែផ្តោតលើសុខភាពរាងកាយនោះទេ តែត្រូវរួមបញ្ចូលទាំងការគាំទ្រផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្ត សេដ្ឋកិច្ច ការស្នាក់នៅ និងទំនាក់ទំនងសង្គម។ | ដូចជាការថែទាំដើមឈើមួយដើមដែលមិនត្រឹមតែស្រោចទឹកប៉ុណ្ណោះទេ តែត្រូវដាក់ជី ត្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងការពារពីសត្វល្អិតទើបវាលូតលាស់បានល្អពេញលេញ។ |
| Taro Yamane formula | ជារូបមន្តគណិតវិទ្យាដែលអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើដើម្បីកំណត់ចំនួនសំណាក (Sample size) ឱ្យបានសមស្របនិងត្រឹមត្រូវពីចំនួនប្រជាជនសរុប ដើម្បីធានាថាទិន្នន័យដែលប្រមូលបានពីក្រុមសំណាកនេះអាចតំណាងឱ្យប្រជាជនទាំងអស់បានក្នុងកម្រិតលម្អៀងណាមួយដែលអាចទទួលយកបាន។ | ដូចជាការដួសភ្លក់សម្លរបន្តិចពីក្នុងឆ្នាំងធំ ដើម្បីដឹងថាសម្លរនោះមានរសជាតិបែបណា ដោយមិនចាំបាច់ហូបអស់ទាំងមួយឆ្នាំង។ |
| t-test | ជារូបមន្តស្ថិតិប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមភាគនៃក្រុមកំណត់ត្រឹមតែ ២ ក្រុមប៉ុណ្ណោះ (ឧទាហរណ៍ ក្រុមបុរស និងក្រុមស្ត្រី) ដើម្បីចង់ដឹងថាតើការយល់ឃើញឬលទ្ធផលរបស់ក្រុមទាំងពីរពិតជាខុសគ្នាដោយសារកត្តាអ្វីមួយ ឬគ្រាន់តែខុសគ្នាដោយចៃដន្យ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែប៉ោម២កន្ត្រកផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់បញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថាតើកន្ត្រកណាមួយពិតជាធ្ងន់ជាងពិតប្រាកដមែន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
