បញ្ហា (The Problem)៖ ឧស្សាហកម្មកែច្នៃម្សៅដំឡូងមីប្រើប្រាស់ថាមពលច្រើន និងបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ខ្ពស់ ដែលទាមទារឱ្យមានដំណោះស្រាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពថាមពល ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្ម និងផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានអនុវត្តប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឧស្សាហកម្មចម្រុះដោយតភ្ជាប់ការដាំដុះដំឡូងមី ការចិញ្ចឹមសត្វ និងរោងចក្រផលិតម្សៅ ព្រមទាំងបំពាក់ប្រព័ន្ធទាញយកកម្ដៅ និងថាមពលមកវិញ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Cassava Starch Production (Without Heat Recovery) ផលិតកម្មម្សៅដំឡូងមីបែបប្រពៃណី (មិនមានប្រព័ន្ធទាញយកកម្ដៅ) |
ងាយស្រួលរៀបចំ និងមិនតម្រូវឱ្យមានការចំណាយដើមទុនបន្ថែមលើបច្ចេកវិទ្យាទាញយកកម្ដៅសំណល់ ឬការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធស្មុគស្មាញឡើយ។ | ស៊ីថាមពលខ្លាំង បញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ច្រើន និងខ្ជះខ្ជាយកម្ដៅសល់ពីចំហេះចំហាយទឹកចោលទៅក្នុងបរិយាកាសដោយឥតប្រយោជន៍។ | មានតម្លៃ SEC ខ្ពស់ ហើយអត្រានៃការខាតបង់ថាមពលមានកម្រិតធំ ដោយមិនមានការទាញយកថាមពល ឬទឹកមកប្រើប្រាស់ឡើងវិញទេ។ |
| Integrated Agro-Industrial System with Heat Recovery (Economizer & Biogas) ប្រព័ន្ធកសិ-ឧស្សាហកម្មចម្រុះដែលមានប្រព័ន្ធទាញយកកម្ដៅ (ប្រើ Economizer និងជីវឧស្ម័ន) |
កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថាមពល កាត់បន្ថយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងទាញយកកាកសំណល់ (ទឹកសំណល់និងលាមកជ្រូក) មកផលិតជាថាមពល និងជីឡើងវិញ។ | ទាមទារការវិនិយោគបន្ថែមលើឧបករណ៍ (Economizer, Heat Exchanger, Biogas Tank) និងទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកវិស្វកម្មដើម្បីថែទាំប្រព័ន្ធ។ | សន្សំថាមពលបាន ៥,៤% ក្នុងមួយឆ្នាំ កាត់បន្ថយឧស្ម័ន CO2 ចំនួន ២៧៨.៧៧៣ គីឡូក្រាម/ឆ្នាំ និងកាត់បន្ថយតម្រូវការទឹកសាប ៦៨%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធនេះតម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត និងចំណេះដឹងផ្នែកវិស្វកម្មទែម៉ូឌីណាមិចសម្រាប់ការវិភាគ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅរោងចក្រផលិតម្សៅដំឡូងមី ក្នុងខេត្តតៃនិញ ប្រទេសវៀតណាម ដែលមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងប្រភេទកសិកម្មស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសកម្ពុជា។ ទិន្នន័យនេះពឹងផ្អែកលើការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធជាក់លាក់របស់រោងចក្រមួយ ប៉ុន្តែគំរូនៃការរួមបញ្ចូលប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីកសិ-ឧស្សាហកម្មនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់សម្រាប់កម្ពុជា ដែលជាប្រទេសដាំដុះដំឡូងមីដ៏ធំមួយនៅក្នុងតំបន់។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ណាស់ក្នុងការអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពថាមពល និងកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្មកសិ-ឧស្សាហកម្ម។
សរុបមក ការច្នៃប្រឌិតបំប្លែងកាកសំណល់ទៅជាថាមពល (Waste-to-Energy) និងការទាញយកកម្ដៅមកវិញ នឹងជួយបង្កើនប្រាក់ចំណេញដល់រោងចក្រនៅកម្ពុជា ព្រមទាំងការពារបរិស្ថានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Specific energy consumption (SEC) | ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីបរិមាណថាមពលសរុបដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីផលិតបានផលិតផលមួយឯកតា (ឧទាហរណ៍ ថាមពលគិតជា GJ សម្រាប់ផលិតម្សៅដំឡូងមី ១តោន)។ វាជួយឲ្យរោងចក្រដឹងពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ថាមពល។ | ដូចជាការគិតមើលថាតើឡានរបស់អ្នកស៊ីសាំងប៉ុន្មានលីត្រដើម្បីរត់បានចម្ងាយ ១០០ គីឡូម៉ែត្រអញ្ចឹងដែរ។ |
| Exergy analysis | ជាការវិភាគផ្នែកទែម៉ូឌីណាមិចដែលវាស់ស្ទង់ពី 'គុណភាព' នៃថាមពល ឬសក្តានុពលអតិបរមានៃថាមពលដែលអាចបំប្លែងជាការងារមានប្រយោជន៍ មុនពេលវាសាយភាយចូលទៅក្នុងបរិយាកាសជុំវិញ។ | ដូចជាការវាស់ថាតើកម្លាំងទឹកហូរមានទំហំប៉ុនណាដែលអាចយកទៅបង្វិលកង់ម៉ាស៊ីនបាន មុនពេលទឹកនោះហូរចូលសមុទ្របាត់។ |
| Economizer | ជាឧបករណ៍ផ្លាស់ប្តូរកម្ដៅដែលត្រូវបានបំពាក់នៅបំពង់ផ្សែងរបស់ឡចំហាយ (Boiler) ដើម្បីទាញយកកម្ដៅសំណល់ពីឧស្ម័នដែលត្រូវបញ្ចេញចោល មកដាំទឹកឲ្យក្ដៅឧណ្ហៗមុននឹងបញ្ចូលទៅក្នុងឡចំហាយវិញ។ | ដូចជាការយកទឹកត្រជាក់ទៅដាក់ក្បែរចង្ក្រានដែលកំពុងឆេះ ដើម្បីឲ្យវាក្ដៅតិចៗមុននឹងយកទៅដាំពុះ ដើម្បីជួយសន្សំសំចៃអុស។ |
| Agro-industrial symbiosis | ជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឧស្សាហកម្មដែលរោងចក្រ កសិដ្ឋាន និងកន្លែងផលិតផ្សេងៗធ្វើការផ្លាស់ប្តូរកាកសំណល់ ថាមពល ឬទឹកគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីប្រើប្រាស់ឲ្យអស់លទ្ធភាព និងកាត់បន្ថយការបំពុល។ | ដូចជាអ្នកជិតខាងពីរនាក់ ជួយគ្នាដោយម្នាក់យកបាយសល់ទៅឲ្យជ្រូកអ្នកម្ខាងទៀតស៊ី ហើយអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកយកលាមកជ្រូកមកធ្វើជាជីឲ្យអ្នកដាំបន្លែវិញ។ |
| Heat recovery system | ជាប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាដែលប្រមូលយកកម្ដៅដែលសល់ពីដំណើរការផលិតកម្ម (ឧទាហរណ៍ កម្ដៅពីផ្សែង ឬទឹកក្ដៅ) មកប្រើប្រាស់ឡើងវិញសម្រាប់កម្ដៅវត្ថុផ្សេងទៀត ជំនួសឲ្យការបញ្ចេញចោលទៅខាងក្រៅ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់កម្ដៅសល់ពីម៉ាស៊ីនត្រជាក់ខាងក្រៅផ្ទះ មកជួយសម្ងួតសម្លៀកបំពាក់អញ្ចឹងដែរ។ |
| Adiabatic combustor | ជាថតចំហេះនៅក្នុងឡចំហាយដែលត្រូវបានរចនាឡើងដោយមានអ៊ីសូឡង់ការពារយ៉ាងជិតល្អ មិនឲ្យកម្ដៅជ្រាបឬបាត់បង់ទៅបរិយាកាសខាងក្រៅឡើយ គឺរក្សាកម្ដៅ១០០% សម្រាប់ដាំទឹក។ | ដូចជាកែវរក្សាកម្ដៅ (Thermos) ដែលផ្ទុកទឹកក្ដៅមិនឲ្យត្រជាក់ ទោះបីជាអ្នកទុកវានៅកន្លែងត្រជាក់ក៏ដោយ។ |
| Biochar filter | ជាប្រព័ន្ធចម្រោះដែលប្រើប្រាស់ធ្យូងជីវសាស្រ្ត (បង្កើតពីការដុតកាកសំណល់រុក្ខជាតិក្នុងលក្ខខណ្ឌខ្វះអុកស៊ីហ្សែន) ដើម្បីស្រូបយកឧស្ម័នអាម៉ូញាក់ ឬសារធាតុពុលផ្សេងៗពីទឹកសំណល់ ឬខ្យល់។ | ដូចជាការប្រើធ្យូងថ្មដាក់ក្នុងទូទឹកកក ដើម្បីស្រូបក្លិនស្អុយអញ្ចឹងដែរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
