បញ្ហា (The Problem)៖ ការចិញ្ចឹមជ្រូកជាទ្រង់ទ្រាយធំបង្កើតឱ្យមានទឹកកខ្វក់ដែលមានផ្ទុកសារធាតុសរីរាង្គ អាសូត និងផូស្វ័រខ្ពស់ ទោះបីជាឆ្លងកាត់ការព្យាបាលដោយអាងជីវឧស្ម័ន (Biogas) ក៏ដោយ ដែលទាមទារឱ្យមានវិធីសាស្ត្រកែច្នៃបន្ថែមដើម្បីកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធចម្រោះជីវសាស្ត្រ (Bio-filtration system) រួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយនឹងការសប់ខ្យល់ឆ្លាស់គ្នា (Alternate aeration) ដោយធ្វើការពិសោធន៍លើអត្រាត្រឡប់ (Reflux ratio) ចំនួនបីកម្រិតផ្សេងគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Bio-filtration with Alternate Aeration (Proposed) ប្រព័ន្ធចម្រោះជីវសាស្ត្ររួមបញ្ចូលនឹងការសប់ខ្យល់ឆ្លាស់គ្នា |
មានស្ថិរភាពខ្ពស់ មិនសូវរងផលប៉ះពាល់ពីការប្រែប្រួលនៃកម្រិត pH និងបន្ទុកសារធាតុសរីរាង្គ។ អាចកម្ចាត់ COD និងអាសូត (Nitrogen) ក្នុងពេលតែមួយបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | តម្រូវឱ្យមានការកំណត់ប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិសម្រាប់ការសប់ខ្យល់ និងបូមទឹកត្រឡប់។ ប្រសិទ្ធភាពកម្ចាត់ផូស្វ័រសរុប (T-P) នៅមានកម្រិតមធ្យមនៅឡើយ (៤៩-៥៥%)។ | ប្រសិទ្ធភាពកម្ចាត់អាសូតសរុប (T-N) ទទួលបានពី ៧៩-៨៥% នៅអត្រាត្រឡប់ (Reflux ratio) ៣ និងកម្ចាត់ COD បានពី ៨១-៨៧%។ |
| Sequencing Batch Reactor (SBR) ប្រព័ន្ធប្រតិកម្មជីវសាស្ត្រតាមវគ្គ (SBR) |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការកម្ចាត់សារធាតុសរីរាង្គ និងអាសូតដោយចំណាយពេលលឿន ហើយត្រូវការធុងប្រតិកម្មតែមួយ។ | ងាយរងប្រតិកម្ម និងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងពីការប្រែប្រួលបរិស្ថាន ដូចជាបម្រែបម្រួលកម្រិត pH និងសមាមាត្របន្ទុកកាបូនធៀបនឹងអាសូត។ | ប្រសិទ្ធភាពកម្ចាត់ COD ទទួលបាន ៩០-៩៣% និងអាសូតសរុប (T-N) ទទួលបាន ៨០-៨៥% តែទាមទារការថែទាំខ្ពស់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការរៀបចំនិងដំណើរការប្រព័ន្ធនេះ ទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើបរិក្ខាររូបវន្ត ប្រព័ន្ធបញ្ជាស្វ័យប្រវត្តិ និងឧបករណ៍វិភាគមន្ទីរពិសោធន៍។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងមាត្រដ្ឋានមន្ទីរពិសោធន៍ ដោយប្រើប្រាស់ទឹកកខ្វក់ពិតប្រាកដយកចេញពីកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូកចំនួន ១៥ ក្នុងខេត្ត Thanh Hoa ប្រទេសវៀតណាម។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ និងទម្លាប់នៃការចិញ្ចឹមជ្រូកប្រហាក់ប្រហែលនឹងប្រទេសវៀតណាម ទិន្នន័យនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ និងអាចយកមកធ្វើជាឯកសារយោងដ៏រឹងមាំសម្រាប់អនុវត្តនៅកម្ពុជាបាន។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពល និងភាពជាក់ស្តែងខ្ពស់ណាស់សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាបំពុលទឹកដោយសារកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូកនៅកម្ពុជា។
ប្រព័ន្ធចម្រោះជីវសាស្ត្រនេះផ្តល់នូវដំណោះស្រាយប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងធន់នឹងការប្រែប្រួល ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់កសិដ្ឋាននៅកម្ពុជា ក្នុងការកែលម្អគុណភាពទឹកកខ្វក់ឱ្យស្របតាមស្តង់ដារបរិស្ថានជាតិ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Reflux ratio | ជាអត្រានៃបរិមាណទឹកកខ្វក់ដែលត្រូវបានបូមបញ្ជូនត្រឡប់មកដើមទីវិញ (ច្រកចូល) ធៀបនឹងបរិមាណទឹកកខ្វក់ថ្មីដែលហូរចូលប្រព័ន្ធ ដើម្បីឱ្យវាឆ្លងកាត់ការចម្រោះម្តងទៀតក្នុងគោលបំណងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពកម្ចាត់ជាតិពុល។ | ដូចជាការយកទឹកស៊ុបដែលរម្ងាស់មិនទាន់ចេញជាតិល្អ មកចាក់ចូលឆ្នាំងរម្ងាស់ម្តងទៀត ដើម្បីឱ្យវាកាន់តែមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងដាច់ជាតិកខ្វក់អស់។ |
| Bio-filtration | ជាវិធីសាស្ត្រចម្រោះទឹកកខ្វក់ដោយប្រើប្រាស់ពពួកមីក្រូសរីរាង្គ (បាក់តេរី) ដែលតោងជាប់នឹងវត្ថុធាតុទ្រនាប់ ដើម្បីស៊ី និងបំបែកសារធាតុពុលក្នុងទឹកឱ្យក្លាយជាសារធាតុគ្មានគ្រោះថ្នាក់។ | ដូចជាការចិញ្ចឹមត្រីក្រឹមក្នុងអាងទឹកដើម្បីឱ្យវាស៊ីដង្កូវទឹកនិងស្លែអាក្រក់ ធ្វើឱ្យទឹកមានសភាពថ្លាល្អ។ |
| Alternate aeration | ជាដំណើរការនៃការបញ្ចូលអុកស៊ីសែន (សប់ខ្យល់) ឆ្លាស់គ្នាជាមួយនឹងការផ្អាកបញ្ចូលអុកស៊ីសែន ដើម្បីបង្កើតបរិស្ថានអំណោយផលដល់បាក់តេរីទាំងប្រភេទត្រូវការខ្យល់ និងមិនត្រូវការខ្យល់ ក្នុងការបំប្លែងសារធាតុគីមី។ | ដូចជាការដកដង្ហើមចូលជ្រៅៗ រួចទប់ដង្ហើមមួយសន្ទុះ ឆ្លាស់គ្នាទៅមក ដើម្បីហ្វឹកហាត់សួត។ |
| Total nitrogen (T-N) | គឺជាបរិមាណសរុបនៃសមាសធាតុអាសូតទាំងអស់ដែលមានក្នុងទឹកកខ្វក់ (រួមមាន អាម៉ូញាក់ នីត្រាត នីត្រីត) ដែលបើមានកម្រិតច្រើនពេក វាអាចធ្វើឱ្យទឹកបឹងដុះស្លែយ៉ាងកំហុក និងពុលដល់ត្រី។ | ដូចជាការបូកសរុបបរិមាណប្រភេទជាតិស្ករទាំងអស់ (ស្ករស ស្ករត្នោត ស្ករផ្លែឈើ) ដែលដាក់បញ្ចូលនៅក្នុងភេសជ្ជៈមួយកែវ។ |
| Chemical Oxygen Demand (COD) | ជារង្វាស់នៃបរិមាណអុកស៊ីសែនដែលត្រូវការចាំបាច់ដើម្បីបំបែកសារធាតុសរីរាង្គក្នុងទឹកកខ្វក់តាមរយៈប្រតិកម្មគីមី ដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃការបំពុលក្នុងទឹក (តម្លៃកាន់តែខ្ពស់ ទឹកកាន់តែកខ្វក់)។ | ដូចជាបរិមាណអុសដែលត្រូវប្រើដើម្បីដុតកម្ទេចគំនរសំរាមមួយគំនរឱ្យអស់ទាំងស្រុង បើអុសត្រូវប្រើកាន់តែច្រើន មានន័យថាសំរាមមានកាន់តែច្រើន។ |
| Nitrification/Denitrification | ជាដំណើរការគីមីជីវសាស្ត្រជាបន្តបន្ទាប់គ្នា ដោយវគ្គទី១ បាក់តេរីត្រូវការខ្យល់ដើម្បីបំប្លែងអាម៉ូញាក់ទៅជានីត្រាត ហើយវគ្គទី២ បាក់តេរីមិនត្រូវការខ្យល់បំប្លែងនីត្រាតនោះទៅជាឧស្ម័នអាសូតហោះចេញទៅក្នុងបរិយាកាសវិញ។ | ដូចជាខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មរោងចក្រ ដែលម៉ាស៊ីនទី១ កាត់ក្រណាត់ (ត្រូវការអគ្គិសនី) ហើយអ្នកធ្វើការទី២ យកមកដេរផ្គុំជាអាវ (មិនត្រូវការអគ្គិសនី ប្រើដៃសុទ្ធ)។ |
| Sequencing Batch Reactor (SBR) | ជាប្រព័ន្ធប្រព្រឹត្តកម្មទឹកកខ្វក់តាមវគ្គ (បញ្ចូលទឹក សប់ខ្យល់ រង់ចាំឱ្យរង និងបង្ហូរទឹកចេញ) នៅក្នុងធុងប្រតិកម្មតែមួយ ដោយមិនត្រូវការធុងច្រើនតភ្ជាប់គ្នាឡើយ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនបោកខោអាវស្វ័យប្រវត្តិ ដែលបំពេញមុខងារ បញ្ចូលទឹក បោកគក់ ជម្រះ និងពូតសម្ងួត នៅក្នុងធុងតែមួយតាមលំដាប់លំដោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
