បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាកើនឡើងនៃការគ្រប់គ្រងសំណល់រឹងនៅក្នុងសហគមន៍ ដោយពិនិត្យមើលកម្រិតចំណេះដឹង ឥរិយាបថ និងអាកប្បកិរិយារបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅឃុំ Nonghieng ប្រទេសថៃ ដើម្បីកែលម្អគោលនយោបាយ និងប្រសិទ្ធភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងសំណល់ក្នុងតំបន់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្តវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមគោលដៅតាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរដែលបានរៀបចំទុកជាមុន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Knowledge as a Predictor of Behavior ការប្រើប្រាស់ចំណេះដឹងជាកត្តាព្យាករណ៍ពីអាកប្បកិរិយា |
ងាយស្រួលក្នុងការវាស់វែង និងជាជំហានដំបូងដ៏សំខាន់ក្នុងការបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងដល់សហគមន៍។ | មិនសូវមានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ទៅលើការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ជាក់ស្តែងទេ (ដឹងតែមិនអនុវត្ត)។ | មានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានកម្រិតទាប (r = 0.168, p < 0.05) |
| Attitude as a Predictor of Behavior ការប្រើប្រាស់ឥរិយាបថជាកត្តាព្យាករណ៍ពីអាកប្បកិរិយា |
ជាកត្តាជំរុញដ៏រឹងមាំ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីអារម្មណ៍ និងការតាំងចិត្តពិតប្រាកដក្នុងការគ្រប់គ្រងសំណល់។ | ត្រូវការពេលវេលាយូរ និងយុទ្ធសាស្ត្រស្មុគស្មាញដើម្បីផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ | មានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានកម្រិតមធ្យម (r = 0.583, p < 0.01) |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានតិចតួចសម្រាប់ការស្ទង់មតិ ដោយពឹងផ្អែកចម្បងលើឧបករណ៍ប្រមូលទិន្នន័យ (កម្រងសំណួរ) និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅតំបន់ឃុំ Nonghieng ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើគ្រួសារចំនួន ១៥០ ដែលអ្នកឆ្លើយតបភាគច្រើនជាស្ត្រី (៧០%) និងមានកម្រិតវប្បធម៌បរិញ្ញាបត្រ (៦៩.៣៣%)។ ទិន្នន័យនេះអាចមានគម្លាតពីបរិបទជនបទនៅកម្ពុជាដែលមានកម្រិតអប់រំខុសគ្នា ប៉ុន្តែវាឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីបញ្ហាស្នូលនៅថ្នាក់សហគមន៍ដែលទាមទារដំណោះស្រាយស្រដៀងគ្នា។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃ និងរបកគំហើញពីការសិក្សានេះ មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយគ្រប់គ្រងសំរាមនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន។
ការយល់ដឹងថា "ចំណេះដឹងតែមួយមុខមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ" នឹងជួយឱ្យអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយកម្ពុជា ងាកមកផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថស៊ីជម្រៅ ជាជាងត្រឹមតែការផ្សព្វផ្សាយឱ្យដឹងឮ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Stratified random sampling | គឺជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូស្ថិតិដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមៗ (ស្រទាប់) តាមលក្ខណៈណាមួយ (ដូចជាភូមិ ឬតំបន់) រួចទើបចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងពីក្រុមនីមួយៗតាមសមាមាត្រ ដើម្បីធានាថាក្រុមតូចៗទាំងអស់ត្រូវបានតំណាងដោយស្មើភាពនៅក្នុងការសិក្សា។ | ដូចជាការភ្លក់សម្លដោយកូរយកសាច់ បន្លែ និងទឹក ក្នុងបរិមាណសមាមាត្រគ្នា ដើម្បីដឹងរសជាតិរួម ជាជាងការដួសតែទឹកមកភ្លក់។ |
| Pearson Product Moment Correlation Coefficient | គឺជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិត និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងលីនេអ៊ែររវាងអថេរបន្តបន្ទាប់ពីរ (ឧទាហរណ៍៖ តើការកើនឡើងនៃទស្សនៈវិជ្ជមាន ធ្វើឲ្យការអនុវត្តកើនឡើងក្នុងកម្រិតណា)។ វាមានតម្លៃចន្លោះពី -1 ដល់ 1។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបកម្ពស់និងទម្ងន់របស់មនុស្ស បើកម្ពស់កាន់តែខ្ពស់ ទម្ងន់ច្រើនតែកើនឡើងតាមនោះដែរ នោះគឺគេហៅថាមានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមាន។ |
| Cronbach's alpha | គឺជារង្វាស់ស្ថិតិដែលគេប្រើដើម្បីធ្វើតេស្តភាពជឿជាក់ (Reliability) ឬសង្គតិភាពខាងក្នុងនៃឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវ (កម្រងសំណួរ) ដើម្បីបញ្ជាក់ថាតើសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងក្រុមមួយពិតជាវាស់ស្ទង់លើទស្សនាទានតែមួយបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវមែនឬអត់។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់លើជញ្ជីងមួយដងហើយដងទៀត បើជញ្ជីងនោះមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ វាត្រូវតែបង្ហាញទម្ងន់ដដែលរាល់ដង។ |
| Source reduction | ជាយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការគ្រប់គ្រងសំណល់ ដោយផ្តោតលើការទប់ស្កាត់ ឬកាត់បន្ថយបរិមាណ និងការពុលនៃកាកសំណល់តាំងពីចំណុចចាប់ផ្តើមនៃការផលិត ឬការប្រើប្រាស់ មុនពេលវាត្រូវបានបង្កើតឡើងជាសំរាមទាំងស្រុង។ | ដូចជាការបិទក្បាលរ៉ូមីណេទឹកមិនឱ្យហូរចោល តាំងពីដើមទី ជាជាងការប្រឹងជូតទឹកដែលហូរហៀរពេញឥដ្ឋ។ |
| Cognitive domain | ជាដែននៃការរៀនសូត្រតាមទ្រឹស្តីរបស់ Bloom ដែលទាក់ទងនឹងសមត្ថភាពផ្លូវចិត្ត ការគិត និងបញ្ញា រួមមាន ការចងចាំ ការយល់ដឹង ការអនុវត្ត ការវិភាគ ការសំយោគ និងការវាយតម្លៃ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃចំណេះដឹង។ | ដូចជាប្រព័ន្ធផ្ទុកទិន្នន័យនិងដំណើរការរឿងរ៉ាវនៅក្នុងខួរក្បាលរបស់កុំព្យូទ័រ ដែលទទួលយកព័ត៌មាន រួចយកទៅគិតនិងដោះស្រាយបញ្ហា។ |
| Affective domain | ជាដែននៃការរៀនសូត្រដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអារម្មណ៍ ឥរិយាបថ (Attitude) តម្លៃ និងការវាយតម្លៃរបស់បុគ្គលម្នាក់ចំពោះរឿងរ៉ាវណាមួយ ដែលជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ការសម្រេចចិត្តធ្វើសកម្មភាព។ | ដូចជាបេះដូងរបស់អ្នកដែលកំណត់ថាអ្នកចូលចិត្ត ឬស្អប់ម្ហូបណាមួយ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកសម្រេចចិត្តទិញវា ឬដើរចេញ។ |
| Psychomotor domain | ជាដែននៃការរៀនសូត្រដែលផ្តោតលើសកម្មភាពរាងកាយ ជំនាញចលនា និងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដែលជាលទ្ធផលចេញពីការបញ្ជារបស់ខួរក្បាល និងជំរុញដោយអារម្មណ៍ ដូចជាការបែងចែកសំរាមជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការប្រើដៃរបស់អ្នកដើម្បីចាប់និងញែកសំបកដបចេញពីធុងសំរាម បន្ទាប់ពីខួរក្បាលបានប្រាប់ថាវាជារបស់ដែលអាចកែច្នៃបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
