បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីការយល់ឃើញរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំសាជីវកម្មក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីជុំវិញការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃយន្តការជួញដូរកាបូន ក្រោមពិធីសារក្យូតូ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវតាមរយៈសកម្មភាព (Action Research) ដោយធ្វើការសម្ភាសន៍ដោយផ្ទាល់ជាមួយអ្នកគ្រប់គ្រងជាន់ខ្ពស់នៃក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Improving internal processes ការកែលម្អដំណើរការផ្ទៃក្នុង |
ជួយកាត់បន្ថយការចំណាយប្រតិបត្តិការដោយផ្ទាល់តាមរយៈការសន្សំសំចៃថាមពល និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារប្រចាំថ្ងៃ។ | ទាមទារការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ការងារ និងអាចត្រូវការការវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ឬការបណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិក។ | ក្រុមហ៊ុនជាច្រើនបានប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញ (២៣.៣%) និងអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ (១៦.៧%) ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព។ |
| Involvement in CDM projects/strategic alliances ការចូលរួមក្នុងគម្រោងយន្តការអភិវឌ្ឍន៍ស្អាត (CDM) និងសម្ព័ន្ធភាពយុទ្ធសាស្ត្រ |
បង្កើតឱកាសរកប្រាក់ចំណូលបន្ថែមពីការលក់ឥណទានកាបូន (Carbon Credits) និងទទួលបានការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាពីបរទេស។ | ដំណើរការចុះបញ្ជី អនុម័ត និងផ្ទៀងផ្ទាត់មានភាពស្មុគស្មាញ និងចំណាយពេលយូរ ព្រមទាំងទាមទារអ្នកជំនាញកម្រិតខ្ពស់។ | ២៦.៧% នៃក្រុមហ៊ុនដែលបានស្ទង់មតិ បាននិងកំពុងចូលរួមក្នុងគម្រោង CDM រួចជាស្រេច។ |
| Compliance with regulations ការអនុលោមតាមបទប្បញ្ញត្តិបរិស្ថាន |
ជៀសវាងការពិន័យផ្លូវច្បាប់ និងជួយលើកកម្ពស់កេរ្តិ៍ឈ្មោះសាជីវកម្ម (Corporate Image) តាមរយៈការទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រដូចជា ISO 14001។ | ចាត់ទុកត្រឹមតែជាកាតព្វកិច្ចដើម្បីបំពេញច្បាប់ ជាជាងការផ្តួចផ្តើមគំនិតអាជីវកម្ម ឬការច្នៃប្រឌិត ដែលអាចកំណត់សក្តានុពលនៃការរីកចម្រើន។ | ២០% នៃក្រុមហ៊ុនផ្តោតលើការអនុលោមតាមច្បាប់គុណភាពបរិស្ថានជាយុទ្ធសាស្ត្រចម្បងរបស់ពួកគេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តយន្តការទីផ្សារកាបូន និងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ស្អាត (CDM) ទាមទារឱ្យមានការរៀបចំធនធានហិរញ្ញវត្ថុ បច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹងជំនាញខ្ពស់ ដូចដែលបានរកឃើញតាមរយៈការសម្ភាសន៍ថ្នាក់ដឹកនាំសាជីវកម្ម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយផ្តោតលើអ្នកគ្រប់គ្រងជាន់ខ្ពស់ចំនួន ៣០រូប មកពីក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មចម្រុះ និងធំៗ។ ការសិក្សានេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ស្រដៀងនឹងកម្ពុជា ប៉ុន្តែដោយសារទំហំសំណាកតូច និងផ្តោតលើក្រុមហ៊ុនចុះបញ្ជីធំៗ វាអាចមិនតំណាងឱ្យប្រតិបត្តិការរបស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) ដែលជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានោះទេ។
ទោះបីជាផ្តោតលើប្រទេសម៉ាឡេស៊ីក៏ដោយ ការរកឃើញនៃការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់វិស័យឯកជនដើម្បីទាញយកប្រយោជន៍ពីហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុ។
ការស្វែងយល់ពីរបៀបដែលអ្នកគ្រប់គ្រងសាជីវកម្មប្រែក្លាយបញ្ហាប្រឈមនៃបរិស្ថានទៅជាឱកាសអាជីវកម្ម (CDM និង Carbon Trading) ផ្តល់ជាគំរូដ៏ល្អសម្រាប់វិស័យឯកជននៅកម្ពុជា ក្នុងការចូលរួមដោះស្រាយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុស្របពេលដែលនៅតែរក្សាបានប្រាក់ចំណេញ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Action research (ការស្រាវជ្រាវតាមរយៈសកម្មភាព) | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលអ្នកស្រាវជ្រាវចូលរួមដោយផ្ទាល់ជាមួយអ្នកចូលរួម (ដូចជាអ្នកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន) ដើម្បីស្វែងយល់ពីបញ្ហា និងស្វែងរកដំណោះស្រាយជាក់ស្តែងក្នុងពេលតែមួយ ជាជាងគ្រាន់តែសង្កេតមើលពីចម្ងាយដោយមិនធ្វើអន្តរាគមន៍។ | ដូចជាគ្រូពេទ្យដែលចុះទៅព្យាបាលអ្នកជំងឺដោយផ្ទាល់បណ្តើរ និងសិក្សាពីវិធីសាស្ត្រព្យាបាលថ្មីៗបណ្តើរក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Kyoto protocol (ពិធីសារក្យូតូ) | កិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិមួយដែលតម្រូវឱ្យប្រទេសឧស្សាហកម្មកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់របស់ខ្លួនតាមគោលដៅជាក់លាក់ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុសកល។ | ដូចជាកិច្ចសន្យាជាលាយលក្ខណ៍អក្សររវាងប្រទេសនានា ដែលតម្រូវឱ្យពួកគេរួមគ្នាបន្ថយការបំពុលបរិយាកាសផែនដី។ |
| Carbon trading (ការជួញដូរកាបូន) | ប្រព័ន្ធទីផ្សារមួយដែលក្រុមហ៊ុនអាចទិញឬលក់សិទ្ធិ (ឥណទាន) ក្នុងការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិច។ បើក្រុមហ៊ុនមួយកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នបានច្រើន ពួកគេអាចលក់ឥណទានដែលនៅសល់ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនផ្សេងដែលបញ្ចេញលើសកម្រិតអនុញ្ញាត។ | ដូចជាការទិញលក់កូតា (ចំណែក) នៃការចោលសម្រាម បើអ្នកចោលតិច អ្នកអាចលក់សិទ្ធិដែលសល់ទៅឱ្យអ្នកដែលចង់ចោលសម្រាមច្រើន។ |
| Clean Development Mechanism / CDM (យន្តការអភិវឌ្ឍន៍ស្អាត) | យន្តការក្រោមពិធីសារក្យូតូ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ (ឬក្រុមហ៊ុនធំៗ) វិនិយោគលើគម្រោងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័ននៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដើម្បីទទួលបានឥណទានកាបូនមកប៉ះប៉ូវការបញ្ចេញឧស្ម័នរបស់ខ្លួននៅប្រទេសកំណើត។ | ដូចជាអ្នកមានលុយជួលអ្នកភូមិឱ្យដាំដើមឈើជួសខ្លួន ដើម្បីខ្លួនទទួលបានការទទួលស្គាល់ថាបានចូលរួមជួយការពារបរិស្ថាន។ |
| Triple Bottom Line (គោលការណ៍ត្រីភាគី / មនុស្ស-ភពផែនដី-ប្រាក់ចំណេញ) | ក្របខ័ណ្ឌគណនេយ្យដែលមិនត្រឹមតែវាស់វែងពីប្រាក់ចំណេញផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុរបស់ស្ថាប័នប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងវាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់របស់ក្រុមហ៊ុនទៅលើសង្គម (People) និងបរិស្ថាន (Planet) ផងដែរ។ | ដូចជាការវាយតម្លៃសិស្សម្នាក់មិនត្រឹមតែមើលលើពិន្ទុប្រឡងរៀនសូត្រប៉ុណ្ណោះទេ តែមើលលើអត្តចរិតសីលធម៌ និងការចូលរួមជួយការងារសង្គមផងដែរ។ |
| Greenhouse gas / GHG (ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់) | ប្រភេទឧស្ម័ន (ដូចជា កាបូនឌីអុកស៊ីត និងមេតាន) នៅក្នុងបរិយាកាសផែនដី ដែលមានលក្ខណៈស្រូបយកកម្តៅពីព្រះអាទិត្យ ធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពភពផែនដីកើនឡើង និងបង្កជាការឡើងកម្តៅផែនដី។ | ដូចជាដំបូលផ្លាស្ទិកថ្លានៃរោងដាំបន្លែ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពន្លឺថ្ងៃចូល តែរារាំងមិនឱ្យកម្តៅភាយចេញមកក្រៅវិញ។ |
| Environmental accounting (គណនេយ្យបរិស្ថាន) | ដំណើរការនៃការវាស់វែង កត់ត្រា និងបញ្ចូលថ្លៃដើមនៃការខូចខាតបរិស្ថាន (ដូចជាការបំពុល) ទៅក្នុងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុន ឬផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់រដ្ឋ។ | ដូចជាការធ្វើបញ្ជីរាយនាមនៃការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ឬការបំពុលទឹករបស់ក្រុមហ៊ុន បន្ថែមលើបញ្ជីចំណូលចំណាយទឹកប្រាក់ប្រចាំខែ។ |
| Sustainable development (ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព) | ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនិងអាជីវកម្មដែលអាចបំពេញតម្រូវការរបស់មនុស្សបច្ចុប្បន្ន ដោយមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ ឬបំផ្លាញដល់សមត្ថភាពនៃការបំពេញតម្រូវការរបស់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ ជាពិសេសតាមរយៈការការពារធនធានធម្មជាតិ។ | ដូចជាការចាប់ត្រីហូបតែល្មមឆ្អែត និងទុកពូជត្រីខ្លះសម្រាប់ឱ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយមានត្រីហូបបន្តទៀត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
