Original Title: การท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ: วิถีการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (LOW CARBON TOURISM : ECO-FRIENDLY TOURISM)
Source: www.researchgate.net
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ទេសចរណ៍កាបូនទាប៖ គន្លងទេសចរណ៍ដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងបរិស្ថាន

ចំណងជើងដើម៖ การท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ: วิถีการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (LOW CARBON TOURISM : ECO-FRIENDLY TOURISM)

អ្នកនិពន្ធ៖ Maythika Puangsang (Faculty of Liberal Arts, Rajamangala University of Technology Phra Nakhon)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2023, Academic Journal of Mahamakut Buddhist University Roi Et Campus

វិស័យសិក្សា៖ Sustainable Tourism

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនិងការកើនឡើងនៃឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ដែលបណ្តាលមកពីសកម្មភាពនៃឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ទូទៅ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការស្រាវជ្រាវឯកសារដើម្បីវិភាគគំរូទេសចរណ៍កាបូនទាប និងបង្ហាញពីឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងនៃគោលដៅទេសចរណ៍ដែលទទួលបានជោគជ័យ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Conventional Tourism
ទេសចរណ៍ទូទៅឬប្រពៃណី
ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំ និងអាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបានច្រើនក្នុងរយៈពេលខ្លីដែលជួយជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឆាប់រហ័ស។ ប្រើប្រាស់ធនធានហួសកម្រិត បង្កើតកាកសំណល់ច្រើន និងបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកខ្ពស់ដែលបំផ្លាញបរិស្ថាន។ ចូលរួមចំណែកដល់ការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់សកលប្រមាណ ៨% (៤,៥០០ លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ)។
Low Carbon Tourism (BCG Model)
ទេសចរណ៍កាបូនទាប (ផ្អែកលើគំរូសេដ្ឋកិច្ច BCG)
ជួយកាត់បន្ថយការបញ្ចេញកាបូន ការពារបរិស្ថានធម្មជាតិ និងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដែលមានគុណភាព (Eco-conscious tourists)។ ទាមទារឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថ ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបៃតង និងចំណេះដឹងក្នុងការគណនាកាបូនហ្វូតព្រីន។ ឈានទៅរកគោលដៅបញ្ចេញកាបូនសូន្យ (Net Zero Carbon) និងបង្កើតនិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ចសហគមន៍រយៈពេលវែង។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគំរូទេសចរណ៍កាបូនទាប ទាមទារឱ្យមានការចូលរួមសហការពីសហគមន៍ ការកែប្រែហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងចំណេះដឹងបច្ចេកទេសក្នុងការវាយតម្លៃបរិស្ថាន។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះផ្តោតសំខាន់លើបរិបទប្រទេសថៃ (កោះម៉ាក និងសហគមន៍ Tham Suea) ព្រមទាំងករណីសិក្សានៅប្រទេសជប៉ុន និងព័រទុយហ្គាល់ ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យស្ទង់មតិពីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍អន្តរជាតិ (Agoda, Booking.com)។ វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះកម្ពុជាមានសក្តានុពលទេសចរណ៍ធម្មជាតិស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែអាចខ្វះខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបៃតង និងយន្តការទូទាត់កាបូន ដែលទាមទារឱ្យមានការកែសម្រួលគោលនយោបាយឱ្យស្របតាមបរិបទមូលដ្ឋាន។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

គំរូទេសចរណ៍កាបូនទាបនេះ មានភាពពាក់ព័ន្ធ និងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍នៅប្រទេសកម្ពុជា។

ការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់ទេសចរណ៍កាបូនទាប មិនត្រឹមតែជួយអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ និងវប្បធម៌របស់កម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងអាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិកម្រិតខ្ពស់ដែលគិតគូរពីបរិស្ថានផងដែរ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាពីស្តង់ដារទេសចរណ៍ចីរភាព: ចាប់ផ្តើមដោយការសិក្សាពីលក្ខន្តិកៈ Global Sustainable Tourism Criteria (GSTC) និងគំរូសេដ្ឋកិច្ច BCG (Bio-Circular-Green) ដើម្បីយល់ពីសូចនាករទាំង ៥០ នៃការអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ទេសចរណ៍។
  2. ប្រមូលទិន្នន័យ និងគណនាកាបូន: អនុវត្តការប្រមូលទិន្នន័យប្រើប្រាស់ថាមពលប្រចាំថ្ងៃ (អគ្គិសនី ឥន្ធនៈ សំណល់) នៅក្នុងសហគមន៍ ហើយប្រើប្រាស់កម្មវិធី Carbon Footprint Calculator ដើម្បីវាស់ស្ទង់ការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់បច្ចុប្បន្ន។
  3. រចនាសកម្មភាពកាបូនទាប: កែច្នៃកញ្ចប់ទស្សនកិច្ចដោយជំនួសការប្រើប្រាស់យានយន្តដោយការជិះកង់ ឬដើរ បញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកតែម្តងចោល (Single-use plastics) និងប្រើប្រាស់ផលិតផលសរីរាង្គក្នុងតំបន់។
  4. អនុវត្តការទូទាត់កាបូន (Carbon Offsetting): សម្រាប់បរិមាណកាបូនដែលមិនអាចកាត់បន្ថយបាន ត្រូវទាក់ទងជាមួយភ្នាក់ងារបរិស្ថាន ឬគម្រោងអភិរក្សព្រៃឈើក្នុងស្រុក (ឧ. REDD+ Projects) ដើម្បីទិញឥណទានកាបូន និងធ្វើឱ្យសហគមន៍សម្រេចបាននូវកម្រិត Net Zero Carbon

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Low Carbon Tourism ទម្រង់នៃសកម្មភាពទេសចរណ៍ដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថាមពល និងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ឱ្យនៅកម្រិតទាបបំផុត តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ធ្វើដំណើរ ការស្នាក់នៅ និងការចូលរួមរបស់សហគមន៍។ ដូចជាការជ្រើសរើសជិះកង់ទៅលេងកម្សាន្តនៅរមណីយដ្ឋានជិតផ្ទះ ជំនួសឱ្យការជិះឡានធំៗដែលបញ្ចេញផ្សែងពុលច្រើន។
Carbon Footprint ការវាស់ស្ទង់បរិមាណសរុបនៃឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ (ជាពិសេសឧស្ម័នកាបូនិក) ដែលបញ្ចេញដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលពីសកម្មភាពរបស់មនុស្ស ស្ថាប័ន ឬអាជីវកម្ម ដូចជាការធ្វើដំណើរ ឬការប្រើប្រាស់អគ្គិសនី។ ដូចជាស្នាមជើងប្រឡាក់ភក់ដែលយើងបន្សល់ទុកពេលដើរចូលផ្ទះ វាកាន់តែធំ បរិស្ថានកាន់តែខូចខាត។
Carbon Offsetting យន្តការសងឬប៉ះប៉ូវការបញ្ចេញកាបូន តាមរយៈការទិញឥណទានកាបូន ឬការវិនិយោគលើគម្រោងកាត់បន្ថយឧស្ម័នកាបូនិកផ្សេងៗ (ដូចជាការដាំដើមឈើ ឬថាមពលកកើតឡើងវិញ) ដើម្បីធ្វើឱ្យបរិមាណកាបូនសរុបមានតុល្យភាព។ ដូចជាការដែលយើងធ្វើឱ្យកំពប់ទឹកនៅកន្លែងមួយ ហើយយើងទៅជូតសម្អាតទឹកនៅកន្លែងផ្សេងដើម្បីប៉ះប៉ូវកំហុសរបស់យើង។
BCG Model (Bio - Circular - Green Economy) គំរូសេដ្ឋកិច្ចដែលរួមបញ្ចូលផ្នែកបីគឺ ជីវសាស្ត្រ (Bio) ចរន្ត (Circular) និងបៃតង (Green) ដើម្បីបង្កើនតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចពីធនធានធម្មជាតិ ព្រមទាំងរក្សាភាពចីរភាព និងកាត់បន្ថយសំណល់ឱ្យនៅតិចបំផុត។ ដូចជាចុងភៅដែលទិញបន្លែសរីរាង្គ (Bio) ច្នៃកម្ទេចបន្លែធ្វើជាជី (Circular) និងប្រើចង្ក្រានសន្សំសំចៃថាមពល (Green)។
Global Sustainable Tourism Criteria (GSTC) គោលការណ៍ណែនាំនិងស្តង់ដារអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ប្រកបដោយចីរភាព ដែលគ្រប់ដណ្តប់លើការគ្រប់គ្រងបរិស្ថាន សង្គម វប្បធម៌ និងអត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច។ ដូចជាសៀវភៅបញ្ញត្តិវិន័យដែលប្រាប់សាលារៀនទាំងអស់អំពីរបៀបធ្វើជាសាលាគំរូដ៏ល្អមួយ។
Activity Data ទិន្នន័យបរិមាណដែលកត់ត្រាពីសកម្មភាពជាក់ស្តែងរបស់អាជីវកម្ម ឬទេសចរណ៍ ដូចជាបរិមាណនៃការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ ឬការប្រើប្រាស់អគ្គិសនី ដើម្បីយកទៅគណនាបរិមាណកាបូនដែលបានបញ្ចេញ។ ដូចជាវិក្កយបត្រទឹកភ្លើងប្រចាំខែ ដែលប្រាប់យើងយ៉ាងច្បាស់ថាខែនេះយើងបានប្រើប្រាស់អស់ប៉ុន្មានឯកតា។
Zero Carbon ស្ថានភាពដែលបរិមាណឧស្ម័នកាបូនិកដែលត្រូវបានបញ្ចេញទៅក្នុងបរិយាកាស គឺស្មើគ្នានឹងបរិមាណដែលត្រូវបានស្រូបយកមកវិញឬទូទាត់សង ធ្វើឱ្យគ្មានការកើនឡើងនៃឧស្ម័ននេះក្នុងបរិយាកាស។ ដូចជាការរកចំណូលបាន ១០០ដុល្លារ ហើយចំណាយអស់ ១០០ដុល្លារ ធ្វើឱ្យសមតុល្យលុយក្នុងកុងធនាគារនៅសល់សូន្យ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖