បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះសិក្សាពីមតិយោបល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះការគ្រប់គ្រងសំរាមនៅក្នុងសាលាឃុំ Ban Suan ស្រុក Khuankanoon ខេត្ត Phatthalung ដើម្បីស្វែងរកចំណុចខ្វះខាត និងកែលម្អប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសំរាមនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីតំណាងគ្រួសារតាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Staff Service Evaluation ការវាយតម្លៃលើសេវាកម្មរបស់បុគ្គលិក |
ទទួលបានការវាយតម្លៃខ្ពស់បំផុត ដោយសារបុគ្គលិកមានភាពរាក់ទាក់ សុភាពរាបសារ និងមានឆន្ទៈខ្ពស់ក្នុងការបម្រើសេវា។ | ចំនួនបុគ្គលិកប្រមូលសំរាមនៅមានកម្រិត ដែលទាមទារឱ្យមានការបន្ថែមដើម្បីធានាភាពរហ័សរហួន និងចៀសវាងការកកស្ទះ។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមភាគខ្ពស់ជាងគេគឺ ៤.៣៥ (ស្ថិតក្នុងកម្រិតល្អ)។ |
| Process and Procedure Evaluation ការវាយតម្លៃលើនីតិវិធី និងដំណើរការការងារ |
ការប្រមូលសំរាមមានលំដាប់លំដោយច្បាស់លាស់ (មុន-ក្រោយ) និងមានភាពរហ័ស។ | នៅខ្វះការផ្សព្វផ្សាយដល់សាធារណជន និងការកំណត់ពេលវេលាប្រមូលឱ្យបានច្បាស់លាស់ និងសមស្របនៅឡើយ។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមភាគ ៤.២១ (ស្ថិតក្នុងកម្រិតល្អ)។ |
| Facilities Evaluation ការវាយតម្លៃលើសម្ភារៈបរិក្ខារ និងភាពងាយស្រួល |
ធុងសំរាម និងរថយន្តដឹកសំរាមត្រូវបានរក្សាភាពស្អាត និងមានអនាម័យបានមួយកម្រិត។ | ចំនួនធុងសំរាមមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ឆ្លើយតបនឹងទំហំសំរាម ហើយមិនទាន់មានការបែងចែកពណ៌តាមប្រភេទសំរាមច្បាស់លាស់។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមភាគទាបជាងគេគឺ ៤.០៨ (ស្ថិតក្នុងកម្រិតល្អ)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ស្មុគស្មាញនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវការការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ពីប្រជាពលរដ្ឋ និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាលាឃុំ Ban Suan ខេត្ត Phatthalung ប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ ២០១១-២០១២ ដោយផ្តោតលើតំណាងគ្រួសារចំនួន ៣១៧ ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះមានកម្រិតដោយសារវាឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសង្គម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងពេលវេលាកាលពីជាងមួយទសវត្សរ៍មុន។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះតំបន់ជាយក្រុង ឬឃុំ/សង្កាត់ដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជាកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាកំណើនសំរាម និងស្វែងរកយន្តការគ្រប់គ្រងស្រដៀងគ្នានេះ។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃ និងការផ្តល់អនុសាសន៍នៅក្នុងការសិក្សានេះ គឺពិតជាមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកកែច្នៃអនុវត្តបានសម្រាប់រដ្ឋបាលថ្នាក់មូលដ្ឋាននៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម រដ្ឋបាលថ្នាក់មូលដ្ឋាននៅកម្ពុជាអាចចម្លងទម្រង់នៃការស្ទង់មតិនេះ ដើម្បីវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពសេវាសាធារណៈរបស់ខ្លួន កំណត់បញ្ហាប្រឈម និងរៀបចំគោលនយោបាយគ្រប់គ្រងសំរាមឱ្យចំតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់ពលរដ្ឋ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Simple Random Sampling | ការជ្រើសរើសគំរូដោយចៃដន្យសាមញ្ញ ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវដោយផ្តល់ឱកាសស្មើៗគ្នាដល់សមាជិកគ្រប់រូបក្នុងសហគមន៍ តាមរយៈការចាប់ឆ្នោត ឬប្រើកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ ដើម្បីទទួលបានទិន្នន័យដែលមិនលម្អៀង។ | ដូចជាការចាប់ឆ្នោតរង្វាន់ ដែលឈ្មោះអ្នកភូមិគ្រប់រូបត្រូវបានដាក់ក្នុងធុងមួយ ហើយចាប់យកអ្នកណាម្នាក់ដោយចៃដន្យដើម្បីមកឆ្លើយសំណួរ។ |
| One-way ANOVA | ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់ឯកទិស គឺជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមមនុស្សចាប់ពី ៣ ក្រុមឡើងទៅ (ឧទាហរណ៍ ក្រុមកម្រិតវប្បធម៌ទី១ ទី២ និងទី៣) ថាតើពួកគេមានមតិយោបល់ខុសគ្នាជាលក្ខណៈស្ថិតិឬអត់។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្សថ្នាក់ទី១០ ទី១១ និងទី១២ ថាតើថ្នាក់ទាំងបីនេះមានកម្រិតពូកែខុសគ្នាជារួមឬយ៉ាងណា។ |
| t-test | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមមនុស្សតែ ២ ក្រុមប៉ុណ្ណោះ (ឧទាហរណ៍ ភេទប្រុស និងភេទស្រី) ដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើក្រុមទាំងពីរនេះមានគំនិតយល់ឃើញខុសគ្នាជាលក្ខណៈស្ថិតិឬទេ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ប្រៀបធៀបរវាងក្រុមសិស្សប្រុស និងក្រុមសិស្សស្រី ដើម្បីមើលថាតើទម្ងន់មធ្យមរបស់ពួកគេពិតជាខុសគ្នាឬអត់។ |
| Least Significant Difference (LSD) | ជាការធ្វើតេស្តស្ថិតិបន្តបន្ទាប់ពី ANOVA ដើម្បីស្វែងរកឱ្យច្បាស់ថាតើក្រុមមួយណាពិតជាខុសពីក្រុមមួយណា ពេលដែលយើងដឹងថាមានភាពខុសគ្នារួចហើយជារួម។ | ពេលគ្រូប្រាប់ថា "សិស្សក្នុងថ្នាក់នេះមានពិន្ទុខុសគ្នា" វិធីសាស្ត្រ LSD គឺជាការតាមរកមើលថាតើ "សិស្ស A ខុសពីសិស្ស B ឬសិស្ស B ខុសពីសិស្ស C ត្រង់ណាខ្លះ?" |
| Sanitary Landfill | ជាវិធីសាស្ត្រកប់សំរាមទៅក្នុងដីដោយមានការរៀបចំប្រព័ន្ធការពារយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ដូចជាការក្រាលប្លាស្ទិកកុំឱ្យទឹកស្អុយជ្រាបចូលទៅក្នុងដីផ្ទុកទឹកក្រោមដី និងមានប្រព័ន្ធបញ្ចេញឧស្ម័នពុល ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានជុំវិញ។ | ដូចជាការខ្ចប់អាហារខូចក្នុងថង់ប្លាស្ទិកយ៉ាងជិតល្អមុននឹងបោះចោលក្នុងធុង ដើម្បីកុំឱ្យធុំក្លិន ឬហូរទឹកស្អុយប្រឡាក់ផ្ទះ។ |
| Incineration | គឺជាដំណើរការដុតកម្ទេចសំរាមនៅក្នុងឡដុតដែលមានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ខ្លាំង ដើម្បីកាត់បន្ថយទំហំសំរាមទៅជាផេះ និងអាចទាញយកថាមពលកម្តៅទៅផលិតជាអគ្គិសនី ព្រមទាំងមានប្រព័ន្ធចម្រោះផ្សែងពុលមិនឱ្យបំពុលបរិយាកាស។ | ដូចជាការដុតអុសកម្តៅទឹក ប៉ុន្តែនេះជាឡដុតខ្នាតធំដែលបឺតយកផ្សែងពុលមិនឱ្យហោះចូលទៅក្នុងខ្យល់អាកាសដែលយើងដកដង្ហើម។ |
| Standard Deviation (S.D.) | ជាការវាស់ស្ទង់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃភាពខុសគ្នា ឬការបែកខ្ញែកនៃទិន្នន័យពីតម្លៃមធ្យមភាគ ប្រសិនបើ S.D. តូច មានន័យថាមតិយោបល់របស់មនុស្សភាគច្រើនគឺស្រដៀងៗគ្នា និងប្រមូលផ្តុំជិតតម្លៃមធ្យម។ | ដូចជាការបាញ់ព្រួញទៅកាន់គោលដៅ ប្រសិនបើព្រួញទាំងអស់ប្រមូលផ្តុំគ្នានៅជិតចំណុចកណ្តាល នោះមានន័យថា S.D. តូច ប៉ុន្តែបើព្រួញបែកខ្ញែកគ្នាពេញក្តារ នោះ S.D. ធំ។ |
| Composting Methods | ជាវិធីសាស្ត្រក្នុងការយកសំរាមសរីរាង្គ (ដូចជាសំណល់អាហារ ស្លឹកឈើ) មកបន្ទុំទុកឱ្យរលួយដោយសារមីក្រូសរីរាង្គ (បាក់តេរី) ក្នុងលក្ខខណ្ឌអំណោយផល ដើម្បីប្រែក្លាយទៅជាជីកំប៉ុសសម្រាប់យកទៅដាំដំណាំកសិកម្ម។ | ដូចជាការចម្អិនម្ហូបឱ្យរុក្ខជាតិ ដោយយកកាកសំណល់អាហារមកលាយជាមួយដីទុកឱ្យរលួយក្លាយជាវីតាមីនសម្រាប់ដើមឈើ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
