បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការស្វែងយល់ពីការចូលរួមរបស់អ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងតំបន់ និងស្វែងរកវិធីសាស្ត្រប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីគាំទ្រ និងលើកកម្ពស់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិប្រកបដោយចីរភាពនៅតំបន់ឆ្នេរចៅឡាវ-ឡែមស្តេច ខេត្តចន្ទបុរី ស្របពេលដែលមានការពង្រីកវិស័យទេសចរណ៍យ៉ាងឆាប់រហ័ស។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រគុណភាពដោយធ្វើការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅជាមួយសហគ្រិនក្នុងស្រុកចំនួន១៤នាក់ និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលចំនួន៣នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Eco-tourism with Co-creation Model (DASTA) ការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍ធម្មជាតិតាមគំរូសហការបង្កើត (Co-creation) |
លើកកម្ពស់និរន្តរភាពបរិស្ថាន បែងចែកចំណូលដល់សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងបង្កើតទេសចរណ៍ដែលមានតម្លៃខ្ពស់កាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន។ | ទាមទារពេលវេលាយូរក្នុងការអប់រំសហគមន៍ និងការសម្របសម្រួលយ៉ាងស្មុគស្មាញរវាងរដ្ឋាភិបាល អាជីវករ និងប្រជាជន។ | អ្នកចូលរួមភាគច្រើន (អាជីវករ ៩២.៩% និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ១០០%) យល់ស្របថាវាផ្តល់ផលប្រយោជន៍រួម និងធានាបាននូវនិរន្តរភាព។ |
| Conventional/Mass Tourism ទេសចរណ៍បែបប្រពៃណី ឬទេសចរណ៍មហាជន |
បង្កើតប្រាក់ចំណូលបានយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងរយៈពេលខ្លី និងងាយស្រួលអនុវត្តដោយមិនត្រូវការការសម្របសម្រួលច្រើន។ | បណ្តាលឱ្យមានការរិចរិលបរិស្ថាន កំណើនសំរាម និងការបែងចែកចំណូលមិនស្មើភាព (ភាគច្រើនបានទៅលើក្រុមហ៊ុនធំៗ)។ | ការសិក្សាបានចង្អុលបង្ហាញថាវាបណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាមិនចីរភាព និងធ្វើឱ្យសហគមន៍បាត់បង់ភាពជាម្ចាស់លើធនធានរបស់ខ្លួន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលា និងកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធក្នុងការចុះប្រមូលទិន្នន័យ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ជាក់លាក់មួយ គឺឆ្នេរចៅឡាវ-ឡែមស្តេច ក្នុងខេត្តចន្ទបុរី ប្រទេសថៃ ដោយមានទំហំសំណាកតូច (ត្រឹមតែ ១៧នាក់) ផ្តោតលើអាជីវករ និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលក្នុងស្រុក។ ទោះបីជាបរិបទវប្បធម៌ និងទំហំសំណាកមានកំណត់ក្តី ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមទាក់ទងនឹងការគ្រប់គ្រងតំបន់ឆ្នេរនេះ គឺមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងបញ្ហានៅតាមតំបន់ឆ្នេរនៃប្រទេសកម្ពុជា។
គំរូនៃការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍ធម្មជាតិដោយមានការចូលរួមពីសហគមន៍នេះ គឺមានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតំបន់ទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ពីអាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិ ប៉ុន្តែវាធានាបាននូវនិរន្តរភាពបរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ចសហគមន៍ប្រកបដោយចីរភាពក្នុងរយៈពេលវែង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Co-creation | គំរូនៃការគ្រប់គ្រងដែលតម្រូវឱ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ (រដ្ឋាភិបាល អាជីវករ និងសហគមន៍) ចូលរួមគិត ចូលរួមធ្វើការសម្រេចចិត្ត និងទទួលផលប្រយោជន៍រួមគ្នា ដើម្បីធានានូវភាពជាម្ចាស់ និងនិរន្តរភាពលើគម្រោងណាមួយ។ | ដូចជាការធ្វើម្ហូបមួយឆ្នាំងធំ ដែលអ្នកភូមិម្នាក់ៗយកបន្លែនិងសាច់មកចូលរួមធ្វើ ហើយចែកគ្នាហូបយ៉ាងស្មើភាព។ |
| Sustainable tourism | ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ដោយគិតគូរពីតម្រូវការសេដ្ឋកិច្ចបច្ចុប្បន្ន ព្រមទាំងការពារបរិស្ថាន និងវប្បធម៌មូលដ្ឋានយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដើម្បីរក្សាធនធានទាំងនោះទុកជាប្រយោជន៍ដល់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ។ | ដូចជាការបេះផ្លែឈើហូបដោយមិនកាប់រំលំដើម ដើម្បីឱ្យឆ្នាំក្រោយៗទៀតនៅតែមានផ្លែហូបបន្ត។ |
| Carrying capacity | កម្រិតអតិបរមានៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរ ឬទំហំសកម្មភាពដែលបរិស្ថាន សង្គម និងសហគមន៍មួយអាចទ្រាំទ្របាន ដោយមិនបណ្ដាលឱ្យមានការខូចខាតដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ឬបាត់បង់គុណភាពទេសចរណ៍។ | ដូចជាទូកមួយដែលអាចផ្ទុកមនុស្សបានត្រឹមតែ១០នាក់ បើមានអ្នកជិះលើសពីនេះ ទូកនឹងត្រូវលិច។ |
| Mass tourism | ការធ្វើដំណើរទេសចរណ៍ជាក្រុមធំៗទៅកាន់គោលដៅតែមួយក្នុងពេលតែមួយ ដែលជារឿយៗតែងតែបណ្តាលឱ្យមានការកកស្ទះ ការបញ្ចេញកាកសំណល់ច្រើន និងផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់បរិស្ថានក្នុងតំបន់។ | ដូចជាហ្វូងមនុស្សរាប់ពាន់នាក់សម្រុកចូលទៅទិញទំនិញក្នុងផ្សារតូចមួយក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Colaizzi's method | វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យគុណភាពក្នុងវិន័យបាតុភូតវិទ្យា (Phenomenology) ដែលស្រង់យកប្រយោគសំខាន់ៗពីបទសម្ភាសន៍ ចាត់ថ្នាក់ និងបកស្រាយ ដើម្បីស្វែងរកអត្ថន័យស្នូលនៃបទពិសោធន៍របស់អ្នកចូលរួម។ | ដូចជាការរែងយកតែគ្រាប់មាសសុទ្ធ ចេញពីគំនរខ្សាច់ដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដើម្បីស្វែងរកតម្លៃពិតប្រាកដ។ |
| Creative tourism | ទម្រង់នៃទេសចរណ៍ដែលផ្តល់ឱកាសឱ្យភ្ញៀវបានចូលរួមរៀនសូត្រ និងអនុវត្តផ្ទាល់នូវសិល្បៈ វប្បធម៌ ឬជំនាញប្រចាំតំបន់ ជំនួសឱ្យការគ្រាន់តែដើរមើលកម្សាន្ត។ | ដូចជាការទៅលេងផ្ទះមិត្តភក្តិហើយចូលរួមរៀនធ្វើម្ហូបប្រចាំគ្រួសាររបស់គេផ្ទាល់ ជាជាងគ្រាន់តែអង្គុយរង់ចាំញ៉ាំ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
