បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាទាក់ទងនឹងការចូលរួមរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋានក្នុងការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍ ដោយផ្តោតលើការវាយតម្លៃកម្រិតចំណេះដឹង និងកត្តាប្រជាសាស្ត្រដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការចង់ចូលរួមក្នុងការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍ធម្មជាតិក្នុងស្រុកស៊ីកាវ ខេត្តត្រាំង ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីប្រជាជនមូលដ្ឋានតាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Independent Samples t-test ការវិភាគតេស្ត t សម្រាប់គំរូឯករាជ្យពីរ (t-test) |
ងាយស្រួលក្នុងការប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមចំនួនពីរ។ សមស្របសម្រាប់ការវិភាគភាពខុសគ្នារវាងភេទ (ប្រុស និងស្រី)។ | មានដែនកំណត់ ដោយអាចប្រើបានតែជាមួយអថេរដែលមានក្រុមត្រឹមតែពីរពិតប្រាកដ។ | រកមិនឃើញមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់តាមកម្រិតស្ថិតិរវាងភេទ និងបំណងចង់ចូលរួមនោះទេ (p = 0.947)។ |
| One-Way ANOVA (F-test) ការវិភាគភាពប្រែប្រួលឯកទិស (One-Way ANOVA / F-test) |
មានសមត្ថភាពអាចប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមចំនួនបី ឬច្រើនឡើងទៅក្នុងពេលតែមួយ។ | ប្រាប់បានត្រឹមតែថាមានក្រុមយ៉ាងហោចណាស់មួយដែលខុសគ្នា ប៉ុន្តែមិនបញ្ជាក់ថាជាក្រុមមួយណាឡើយ ទាល់តែមានការតេស្តបន្ថែម។ | រកឃើញថា កត្តាអាយុ (p = 0.007) និងប្រាក់ចំណូល (p = 0.000) មានឥទ្ធិពលធ្វើឱ្យបំណងចង់ចូលរួមមានភាពខុសគ្នា។ |
| Scheffe's Post Hoc Test ការវិភាគប្រៀបធៀបមធ្យមភាគទ្វេភាគី (Scheffe's Post Hoc) |
មានភាពសុក្រឹតខ្ពស់សម្រាប់ការប្រៀបធៀបគូជាច្រើន និងទំហំគំរូមិនស្មើគ្នា ព្រមទាំងការពារកំហុសប្រភេទទី១ (Type I error) បានល្អ។ | មានលក្ខណៈអភិរក្សខ្លាំង (Conservative) ដែលអាចធ្វើឱ្យពិបាករកឃើញភាពខុសគ្នាតូចតាច។ | កំណត់បានយ៉ាងច្បាស់ថា ប្រជាជនដែលមានប្រាក់ចំណូលក្រោម ១៥,០០០ បាត មានបំណងចូលរួមខុសពីអ្នកមានចំណូលពី ១៥,០០១-៣០,០០០ បាត យ៉ាងជាក់លាក់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះពឹងផ្អែកលើការប្រមូលទិន្នន័យមូលដ្ឋានតាមរយៈការស្ទង់មតិផ្ទាល់ និងមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញឡើយ ប៉ុន្តែទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យពីប្រជាជនចំនួន ៣៨០ នាក់នៅក្នុងតំបន់ឆ្នេរនៃស្រុកស៊ីកាវ ខេត្តត្រាំង ប្រទេសថៃ ដែលភាគច្រើនជាស្ត្រី (៥៣.៧%) និងស្ថិតក្នុងវ័យធ្វើការ (អាយុ ២១-៤០ ឆ្នាំ)។ វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះទោះបីជាបរិបទភូមិសាស្ត្រឆ្នេរសមុទ្រមានភាពស្រដៀងគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែកត្តាសេដ្ឋកិច្ចសង្គមអាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារការសាកល្បងដោយផ្ទាល់នៅក្នុងសហគមន៍គោលដៅនៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះគឺមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ (CBET) នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ជោគជ័យនៃទេសចរណ៍ធម្មជាតិអាស្រ័យលើការធានាថា ប្រជាជនមូលដ្ឋាន ជាពិសេសក្រុមដែលមានចំណូលខុសៗគ្នា ទទួលបានផលប្រយោជន៍ស្មើៗគ្នាពីការគ្រប់គ្រង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ecotourism | ការធ្វើដំណើរទេសចរណ៍ទៅកាន់តំបន់ធម្មជាតិដោយមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការអភិរក្សបរិស្ថាន លើកកម្ពស់សុខុមាលភាពប្រជាជនមូលដ្ឋាន និងផ្តល់ការអប់រំទាំងអ្នកទេសចរនិងសហគមន៍។ | ដូចជាការទៅលេងផ្ទះគេដោយមិនធ្វើឱ្យប្រឡាក់ និងថែមទាំងជួយទិញឥវ៉ាន់ម្ចាស់ផ្ទះដើម្បីឱ្យគេមានចំណូលថែមទៀត។ |
| Local Participation | ដំណើរការដែលប្រជាជននៅក្នុងសហគមន៍មានឱកាសចូលរួមក្នុងការសម្រេចចិត្ត រៀបចំផែនការ អនុវត្ត និងទទួលបានផលប្រយោជន៍ស្មើៗគ្នាពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍នៅក្នុងតំបន់របស់ពួកគេ។ | ដូចជាការជួបជុំអ្នកភូមិទាំងអស់គ្នាដើម្បីពិភាក្សា និងបែងចែកភារកិច្ចគ្នារៀបចំបុណ្យភូមិ ដើម្បីទទួលបានសេចក្តីសុខទាំងអស់គ្នា។ |
| One-Way ANOVA | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមចំនួនបី ឬច្រើនឡើងទៅ (ឧទាហរណ៍៖ ក្រុមអាយុ ៣ ផ្សេងគ្នា) ដើម្បីចង់ដឹងថាតើមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់តាមកម្រិតស្ថិតិរវាងក្រុមទាំងនោះដែរឬទេ។ | ដូចជាការយកពិន្ទុប្រឡងសិស្សថ្នាក់ទី១០ ទី១១ និងទី១២ មកប្រៀបធៀបគ្នាម្តងទាំងអស់ ដើម្បីមើលថាថ្នាក់ណាពូកែជាងគេ។ |
| Scheffe's Post Hoc Test | ជាការធ្វើតេស្តស្ថិតិបន្ថែមបន្ទាប់ពីការវិភាគ ANOVA ដើម្បីរកមើលឱ្យច្បាស់ថាតើក្រុមមួយណាពិតប្រាកដដែលខុសពីក្រុមមួយណា ព្រោះ ANOVA ប្រាប់ត្រឹមតែថាមានភាពខុសគ្នា តែមិនបញ្ជាក់គូណាទេ។ | ប្រៀបដូចជាការប្រើកែវពង្រីកដើម្បីរកមើលថាតើអ្នកណាដែលលួចហូបនំ ក្រោយពីយើងគ្រាន់តែដឹងថានៅក្នុងក្រុមមានមនុស្សម្នាក់បានលួចហូប។ |
| Likert rating scale | ប្រព័ន្ធសម្រាប់វាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយា ឬមតិយោបល់របស់មនុស្សនៅក្នុងកម្រងសំណួរ ដោយឱ្យជ្រើសរើសចម្លើយតាមកម្រិត (ឧ. ពី "មិនយល់ស្របទាល់តែសោះ" ដល់ "យល់ស្របខ្លាំងបំផុត")។ | ដូចជាការឲ្យពិន្ទុម្ហូបនៅភោជនីយដ្ឋានពី ១ ដល់ ៥ ផ្កាយ ទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នក។ |
| Simple Random Sampling | បច្ចេកទេសជ្រើសរើសគំរូស្រាវជ្រាវដោយផ្តល់ឱកាសស្មើៗគ្នាដល់សមាជិកគ្រប់រូបក្នុងសហគមន៍ក្នុងការត្រូវបានជ្រើសរើសដោយចៃដន្យ ដោយគ្មានការរើសអើងចំពោះបុគ្គលណាម្នាក់។ | ដូចជាការចាប់ឆ្នោតផ្សងសំណាងយកឈ្មោះមនុស្សពីក្នុងប្រអប់ដោយបិទភ្នែក ដើម្បីឱ្យមានយុត្តិធម៌ និងមិនលំអៀង។ |
| Quantitative Technique | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលប្រមូលទិន្នន័យជាទម្រង់តួលេខ និងប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិដើម្បីវិភាគរកទំនាក់ទំនង ភាពខុសគ្នា ឬទំហំនៃបញ្ហា ដើម្បីធ្វើការសន្និដ្ឋានជាលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនរថយន្តដែលឆ្លងកាត់ស្តុប ដើម្បីគណនាភាគរយនៃការកកស្ទះចរាចរណ៍ ជាជាងការដើរសួរអារម្មណ៍អ្នកដំណើរម្នាក់ៗ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
