បញ្ហា/ប្រធានបទ (The Problem/Topic)៖ របាយការណ៍នេះវាយតម្លៃលើប្រព័ន្ធតាមដាន និងចងក្រងឯកសារជលផល (CDT) របស់ប្រទេសថៃ ដើម្បីកំណត់គម្លាតក្នុងការអនុវត្ត ជាពិសេសការពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធក្រដាសសម្រាប់ការនេសាទខ្នាតតូច ដែលបង្កការលំបាកក្នុងការទប់ស្កាត់ការនេសាទខុសច្បាប់ (IUU) និងការរំលោភសិទ្ធិពលកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (Approach)៖ ការវាយតម្លៃនេះប្រើប្រាស់ការស្រាវជ្រាវឯកសារ ការចុះអង្កេតផ្ទាល់នៅកំពង់ផែខេត្តសុងក្លា និងការពិភាក្សាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីវិភាគប្រព័ន្ធតាមដានអេឡិចត្រូនិក។
សេចក្តីសន្និដ្ឋានសំខាន់ៗ (Key Conclusions)៖
របាយការណ៍នេះបង្ហាញពីវឌ្ឍនភាពរបស់ប្រទេសថៃក្នុងការអនុវត្តប្រព័ន្ធតាមដានត្រឡប់ជលផលអេឡិចត្រូនិក (eCDT) ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការនេសាទខុសច្បាប់ (IUU)។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាប្រឈមធំបំផុតគឺការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់នៃការកត់ត្រាជាក្រដាសនៅក្នុងវិស័យនេសាទខ្នាតតូចនិងមធ្យម ទៅកាន់ប្រព័ន្ធឌីជីថលពេញលេញតាំងពីដើមទីរហូតដល់ទីផ្សារនាំចេញ។
| ការរកឃើញ (Finding) | ព័ត៌មានលម្អិត (Detail) | ភស្តុតាង (Evidence) |
|---|---|---|
| ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកសម្រាប់នាវាពាណិជ្ជកម្ម (eCDT for Commercial Vessels) | ប្រទេសថៃបានតម្រូវឱ្យនាវានេសាទខ្នាតធំប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតាមដាន និងកត់ត្រាអេឡិចត្រូនិក (VMS និង e-Logbook) រួមជាមួយវិញ្ញាបនបត្រជលផលប្រព័ន្ធឌីជីថល (TFCC) ដើម្បីត្រួតពិនិត្យសកម្មភាពនេសាទក្នុងសមុទ្របានយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ | នាវានេសាទដែលមានទម្ងន់លើសពី ៣០តោន (30 GT) ទាំងអស់ត្រូវតែបំពាក់ប្រព័ន្ធ VMS ដែលបញ្ជូនទិន្នន័យទីតាំងរៀងរាល់ ១ម៉ោងម្តងទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការ (FMC)។ |
| ការពឹងផ្អែកលើឯកសារក្រដាសសម្រាប់ការនេសាទខ្នាតតូច (Paper-based Dependency for Small-scale Fisheries) | ទោះបីជាមានភាពជឿនលឿនក្នុងប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មក៏ដោយ នាវានេសាទខ្នាតតូចនៅតែប្រើប្រាស់ឯកសារក្រដាសសម្រាប់ការទិញលក់ និងការផ្ទេរផលនេសាទ ដែលធ្វើឱ្យមានភាពលំបាកក្នុងការធានានូវការតាមដានប្រភពដើមបាន ១០០%។ | នាវាក្រោម ១០តោន (10 GT) មិនត្រូវបានតម្រូវឱ្យបំពេញ e-Logbook ទេ ប៉ុន្តែប្រើឯកសារក្រដាសបញ្ជាក់ការទិញលក់ (MCPD) ដែលងាយនឹងមានកំហុស ឬការក្លែងបន្លំទិន្នន័យចំណុះនិងប្រភេទត្រី។ |
| ការរួមបញ្ចូលការងារត្រួតពិនិត្យសុខុមាលភាពពលកម្ម (Integration of Labor Welfare Inspections) | យន្តការត្រួតពិនិត្យនាវានេសាទរបស់ថៃមិនត្រឹមតែផ្តោតលើផលនេសាទប៉ុណ្ណោះទេ តែបានពង្រីកវិសាលភាពទៅលើការការពារសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុក ការលុបបំបាត់ពលកម្មបង្ខំ និងការជួញដូរមនុស្សនៅលើទូកនេសាទ និងរោងចក្រកែច្នៃ។ | មជ្ឈមណ្ឌល PIPO (Port-In Port-Out) ជាង ៣០កន្លែងនៅទូទាំងប្រទេស បានដាក់បញ្ចូលមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងសង្គមកិច្ច ដើម្បីត្រួតពិនិត្យកិច្ចសន្យាការងារ អាយុ (ត្រូវលើសពី ១៨ឆ្នាំ) និងឯកសារពលករមុនពេលនាវាចេញចូល។ |
| តម្រូវការធ្វើសមាហរណកម្មទិន្នន័យ (Need for Data Integration) | បច្ចុប្បន្នមានប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើនដែលកំពុងដំណើរការដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដូចជាប្រព័ន្ធ Fishing Info, e-License និង TFCC ដែលទាមទារឱ្យមានការតភ្ជាប់ទិន្នន័យគ្នាទៅវិញទៅមក (Interoperability) ដើម្បីសម្រួលដល់ការផ្ទៀងផ្ទាត់ទិន្នន័យរបស់មន្ត្រីជំនាញ។ | មជ្ឈមណ្ឌល PIPO និងនាយកដ្ឋានជលផល ត្រូវពឹងផ្អែកលើការផ្ទៀងផ្ទាត់ទិន្នន័យរវាង e-Logbook និងទិន្នន័យរាយការណ៍ពេលឡើងគោក (Landing Declaration) ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់បរិមាណត្រី (កម្រិតអត់ឱន - Margin of Tolerance)។ |
របាយការណ៍បានផ្តល់នូវអនុសាសន៍ជា ៣ ដំណាក់កាល ដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធតាមដានត្រឡប់ជលផលសមុទ្រ (eCDT) ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព៖
| គោលដៅ (Target) | សកម្មភាព (Action) | អាទិភាព (Priority) |
|---|---|---|
| រាជរដ្ឋាភិបាល (Government) | ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាដែលមានស្រាប់ ដូចជាប្រព័ន្ធ VMS, e-License និង TFCC ដោយបង្កើនល្បឿនអ៊ីនធឺណិត និងបំពាក់ឧបករណ៍ Tablet ដល់មន្ត្រីនៅតាមកំពង់ផែ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យបានរហ័ស។ | ខ្ពស់ (High) |
| វិស័យឯកជន (Private Sector) | ផ្តល់សិទ្ធិ ឬលើកទឹកចិត្តឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនអភិវឌ្ឍកម្មវិធីទូរស័ព្ទ (ដូចជា Trafiz ឬ Pointrek) ដែលអាចកត់ត្រាទិន្នន័យជលផលដោយមិនប្រើអ៊ីនធឺណិត (Offline mode) សម្រាប់អ្នកនេសាទខ្នាតតូច។ | មធ្យម (Medium) |
| រាជរដ្ឋាភិបាល (Government) | ប្រើប្រាស់ទិន្នន័យដែលប្រមូលបានពីប្រព័ន្ធ eCDT ដើម្បីវិភាគសូចនាករជលផល (ដូចជា CPUE) និងរៀបចំគោលនយោបាយគ្រប់គ្រង និងអភិរក្សធនធានជលផលសមុទ្រប្រកបដោយចីរភាព។ | ខ្ពស់ (High) |
| អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (NGOs) និង រាជរដ្ឋាភិបាល (Government) | ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងចែករំលែកមេរៀនបទពិសោធន៍នៃការអនុវត្ត eCDT ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស និងកែលម្អសុខុមាលភាពពលករនេសាទសមុទ្រ។ | មធ្យម (Medium) |
របាយការណ៍នេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងខិតខំដោះស្រាយបញ្ហានេសាទខុសច្បាប់ (IUU Fishing) និងការពង្រឹងការគ្រប់គ្រងជលផលសមុទ្រ ដើម្បីចៀសវាងទណ្ឌកម្មពីទីផ្សារអន្តរជាតិ (ជាពិសេសកាតក្រហមពីសហភាពអឺរ៉ុប)។ កម្ពុជាអាចរៀនសូត្រពីភាពជោគជ័យនិងបញ្ហាប្រឈមរបស់ថៃក្នុងការផ្លាស់ប្តូរពីឯកសារក្រដាសទៅប្រព័ន្ធឌីជីថល (eCDT) ការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌល PIPO និងការគ្រប់គ្រងពលករនេសាទ។
ការធ្វើបរិវត្តកម្មប្រព័ន្ធតាមដានជលផលពីការប្រើប្រាស់ក្រដាសទៅជាប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកពេញលេញ (eCDT) នឹងជួយកម្ពុជាធានាបាននូវតម្លាភាពនៃប្រភពជលផល បើកច្រកទីផ្សារនាំចេញធំៗ និងគ្រប់គ្រងធនធានសមុទ្រប្រកបដោយចីរភាពយូរអង្វែង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមអនុសាសន៍នៃរបាយការណ៍នេះ គួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| eCDT (Electronic Catch Documentation and Traceability) | ប្រព័ន្ធកត់ត្រា និងតាមដានត្រឡប់តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ដែលប្រើសម្រាប់កត់ត្រាព័ត៌មានពីការចាប់ត្រីនៅសមុទ្រ រហូតដល់ការកែច្នៃ និងនាំចេញ ដើម្បីធានាថាផលនេសាទស្របច្បាប់និងមានតម្លាភាព។ | ដូចជាលិខិតឆ្លងដែនឌីជីថលសម្រាប់ត្រី ដែលប្រាប់យើងពីប្រវត្តិរបស់វា តាំងពីអ្នកនេសាទចាប់បានរហូតដល់ចានបាយរបស់យើង។ |
| IUU Fishing (Illegal, Unreported, and Unregulated Fishing) | ការនេសាទខុសច្បាប់ គ្មានរបាយការណ៍ និងគ្មានការត្រួតពិនិត្យ ដែលជាសកម្មភាពបំផ្លាញធនធានជលផលសមុទ្រ បំបាត់ចំណូលរដ្ឋ និងបង្កអសន្តិសុខដល់និរន្តរភាពបរិស្ថាន។ | ដូចជាការលួចកាប់ឈើក្នុងព្រៃអភិរក្សដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និងលួចលាក់មិនឱ្យអាជ្ញាធរដឹង។ |
| VMS (Vessel Monitoring System) | ប្រព័ន្ធតាមដាននាវាតាមរលកសញ្ញាផ្កាយរណប ដែលតម្រូវឱ្យបំពាក់លើទូកនេសាទពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីផ្តល់ទីតាំង ល្បឿន និងទិសដៅរបស់ទូកទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំ។ | ដូចជាប្រព័ន្ធ GPS តាមដានរថយន្តឈ្នួល ដែលប្រាប់ក្រុមហ៊ុនឱ្យដឹងថារថយន្តកំពុងនៅទីណា និងបើកបរក្នុងល្បឿនប៉ុន្មាន។ |
| PIPO (Port-In Port-Out) | មជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យការចេញ-ចូលរបស់នាវានេសាទ ដែលមានភារកិច្ចត្រួតពិនិត្យឯកសារទូក ឧបករណ៍នេសាទ សុវត្ថិភាព និងចំនួនពលករមុនពេលទូកចេញទៅសមុទ្រ និងពេលត្រឡប់មកវិញ។ | ដូចជាប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យព្រំដែន ប៉ុន្តែនេះគឺសម្រាប់ត្រួតពិនិត្យទូកនេសាទ និងនាវិកនៅតាមកំពង់ផែមុនពេលចេញ និងចូល។ |
| Catch Certificate (CC) | វិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ការចាប់ត្រីដែលចេញដោយរដ្ឋបាលជលផល ដើម្បីបញ្ជាក់ថាផលនេសាទនោះត្រូវបានចាប់ដោយស្របច្បាប់ និងជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់ការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ (ដូចជាសហភាពអឺរ៉ុប)។ | ដូចជាសំបុត្រកំណើតរបស់ត្រី ដែលបញ្ជាក់ថាវាមានប្រភពដើមត្រឹមត្រូវ និងមិនមែនបានមកពីការលួចនេសាទ។ |
| PSMA (Port State Measures Agreement) | កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីវិធានការរដ្ឋម្ចាស់ផែ ដែលជាសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិផ្តល់សិទ្ធិឱ្យអាជ្ញាធរកំពង់ផែបដិសេធមិនឱ្យនាវាបរទេសចូលចត ឬរឹបអូសទំនិញ ប្រសិនបើមានការសង្ស័យថាជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការនេសាទ IUU។ | ដូចជាម្ចាស់ផ្ទះមានសិទ្ធិមិនបើកទ្វារឱ្យជនសង្ស័យចូលក្នុងផ្ទះខ្លួនឯង ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាព។ |
| e-Logbook | សៀវភៅកត់ត្រាការនេសាទតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកនេសាទបញ្ចូលទិន្នន័យនៃការចាប់ត្រី ទីតាំង និងឧបករណ៍ដែលប្រើប្រាស់ភ្លាមៗនៅពេលកំពុងនៅលើសមុទ្រ ដោយបញ្ជូនទិន្នន័យទៅដីគោកផ្ទាល់។ | ដូចជាកម្មវិធីបញ្ជីកត់ត្រាចំណូលចំណាយប្រចាំថ្ងៃនៅលើទូរស័ព្ទដៃ ប៉ុន្តែនេះសម្រាប់កត់ត្រាបរិមាណត្រីដែលចាប់បានភ្លាមៗ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
