Original Title: Hemoglobin Level and Serum Protein Content of Kasetsart University Students
Source: li01.tci-thaijo.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

កម្រិតអេម៉ូក្លូប៊ីន និងបរិមាណប្រូតេអ៊ីនសេរ៉ូមរបស់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យកាសេតសាត

ចំណងជើងដើម៖ Hemoglobin Level and Serum Protein Content of Kasetsart University Students

អ្នកនិពន្ធ៖ ประเสริฐศรี สีตะจิตต์ (แผนกวิชาเคมี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์), สิรินทร์ โลจายะ (คณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์), ไพโรจน์ ธีระโยธิน (โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 1966, Agriculture and Natural Resources (anres)

វិស័យសិក្សា៖ Health Science

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះវាយតម្លៃស្ថានភាពសុខភាព និងអាហារូបត្ថម្ភរបស់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យកាសេតសាត (Kasetsart University) តាមរយៈការវាស់វែងកម្រិតអេម៉ូក្លូប៊ីន (Hemoglobin) និងប្រូតេអ៊ីនក្នុងសេរ៉ូម (Serum Protein) ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយការប្រមូលសំណាកឈាមពីនិស្សិតចំនួន ៣៣៥ នាក់ (អាយុ ១៩ ទៅ ២៧ ឆ្នាំ) ដើម្បីយកទៅវិភាគតាមវិធីសាស្ត្រគីមី និងអគ្គិសនី ។

ការវាស់កម្រិតអេម៉ូក្លូប៊ីនដោយប្រើវិធីសាស្ត្រ Cyanmethemoglobin (Cyanmethemoglobin method)
ការកំណត់ប្រភេទអេម៉ូក្លូប៊ីនដោយប្រើការបំបែកតាមចរន្តអគ្គិសនីលើក្រដាស (Paper electrophoresis)
ការវាស់បរិមាណប្រូតេអ៊ីនសរុប សារធាតុ Albumin និង Globulin ដោយប្រើវិធីសាស្ត្រ Biuret (Biuret method)

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

និស្សិតប្រុសត្រឹមតែ ២% (អត្រាអេម៉ូក្លូប៊ីន < 13 gm%) និងនិស្សិតស្រី ៣% (អត្រាអេម៉ូក្លូប៊ីន < 12 gm%) ប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានរកឃើញថាមានភាពស្លេកស្លាំង (Anemic) ។
កម្រិតប្រូតេអ៊ីនក្នុងសេរ៉ូមទាប (ក្រោម 7 gm%) ត្រូវបានរកឃើញលើនិស្សិតប្រុសចំនួន ៤% និងនិស្សិតស្រីចំនួន ៨% នៃអ្នកចូលរួមសរុប ។
ការវិភាគប្រភេទឈាមបង្ហាញថា ក្រុមឈាម O មានច្រើនជាងគេ (៤០%) បន្ទាប់មកគឺក្រុមឈាម B (៣០%) ក្រុមឈាម A (២៥%) និងក្រុមឈាម AB (៧%) ព្រមទាំងបង្ហាញថានិស្សិតភាគច្រើនមានស្ថានភាពសុខភាពល្អជាទូទៅ ។

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method)	គុណសម្បត្តិ (Pros)	គុណវិបត្តិ (Cons)	លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Cyanmethemoglobin Method វិធីសាស្ត្រ Cyanmethemoglobin	ជាវិធីសាស្ត្រស្តង់ដារអន្តរជាតិដែលមានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ និងអាចទុកចិត្តបានក្នុងការវាស់កម្រិតអេម៉ូក្លូប៊ីនសរុប។	ទាមទារការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីពុល (មានផ្ទុក Cyanide) និងត្រូវការម៉ាស៊ីនវាស់ពន្លឺ (Spectrophotometer) សម្រាប់ការអានលទ្ធផល។	រកឃើញកម្រិតមធ្យមអេម៉ូក្លូប៊ីន ១៥.២៤ gm% ចំពោះនិស្សិតប្រុស និង ១៣.២៨ gm% ចំពោះនិស្សិតស្រី។
Paper Electrophoresis ការបំបែកតាមចរន្តអគ្គិសនីលើក្រដាស (Paper Electrophoresis)	មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការកំណត់ប្រភេទ និងបម្រែបម្រួលនៃអេម៉ូក្លូប៊ីន (ដូចជាប្រភេទ A, E និង AE) ដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់ការរកជំងឺតពូជ។	ចំណាយពេលយូរក្នុងការរៀបចំ និងដំណើរការ ព្រមទាំងត្រូវការឧបករណ៍អគ្គិសនីឯកទេសដែលស្មុគស្មាញ។	កំណត់អត្តសញ្ញាណបានថានិស្សិតប្រមាណ ៨% មានផ្ទុកប្រភេទអេម៉ូក្លូប៊ីនខុសប្រក្រតី (AE)។
Biuret Method វិធីសាស្ត្រ Biuret	ជាវិធីសាស្ត្រសាមញ្ញ ឆាប់រហ័ស និងមានតម្លៃថោកសម្រាប់ការវាស់បរិមាណប្រូតេអ៊ីនសេរ៉ូមសរុប។	អាចមានការរំខានពីសមាសធាតុផ្សេងៗក្នុងឈាម (ដូចជា Lipid ឬ Bilirubin) ប្រសិនបើសំណាកមិនមានភាពថ្លាល្អ។	រកឃើញកម្រិតប្រូតេអ៊ីនសេរ៉ូមមធ្យម ៧.៦៣ gm% សម្រាប់និស្សិតប្រុស និង ៧.៥២ gm% សម្រាប់និស្សិតស្រី។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីការចំណាយហិរញ្ញវត្ថុនោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍វេជ្ជសាស្ត្រជាមូលដ្ឋាន និងធនធានមនុស្ស។

Hardware: ត្រូវការឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ដូចជា ម៉ាស៊ីន Spectrophotometer, ប្រព័ន្ធ Electrophoresis និងឧបករណ៍បូមឈាម។
Reagents: ទាមទារសារធាតុគីមីប្រតិកម្មសម្រាប់ធ្វើតេស្ត Cyanmethemoglobin និង Biuret។
Expertise: ត្រូវការអ្នកបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍វេជ្ជសាស្ត្រ ឬអ្នកស្រាវជ្រាវដែលមានជំនាញក្នុងការវិភាគឈាម។
Dataset: សំណាកឈាមស័គ្រ្មចិត្តពីនិស្សិតចំនួន ៣៣៥ នាក់។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៦ ដោយផ្តោតតែលើនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យកាសេតសាត ក្នុងប្រទេសថៃ ដែលមានអាយុចន្លោះពី ១៩ ទៅ ២៧ ឆ្នាំ។ ទិន្នន័យនេះមិនអាចតំណាងឱ្យប្រជាជនទូទៅ ឬស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នបានទេ ប៉ុន្តែវាជាឯកសារយោងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់សម្រាប់ការសិក្សាប្រៀបធៀបពីនិន្នាការសុខភាព និងជំងឺស្លេកស្លាំងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជានៅកម្ពុជាជាដើម។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រវិភាគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដែលប្រើប្រាស់ក្នុងការសិក្សានេះ នៅតែជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ការវាយតម្លៃស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភ និងសុខភាពសាធារណៈនៅកម្ពុជា។

ការវាយតម្លៃសុខភាពសិស្ស-និស្សិត (Student Health Assessment): អាចអនុវត្តនៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា (ឧ. សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ឬសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសុខាភិបាល) ដើម្បីតាមដានស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភ និងភាពស្លេកស្លាំងរបស់យុវជន។
កម្មវិធីជាតិអាហារូបត្ថម្ភ (National Nutrition Programs): ជួយក្រសួងសុខាភិបាលក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យដើម្បីកំណត់គោលដៅអន្តរាគមន៍លើបញ្ហាកង្វះជាតិដែក ឬប្រូតេអ៊ីននៅតាមសហគមន៍ជនបទ។
ការស្រាវជ្រាវជំងឺគ្រាប់ឈាមក្រហម (Thalassemia & HbE Screening): ការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេស Electrophoresis គឺចាំបាច់ណាស់នៅកម្ពុជា ដោយសារប្រជាជនយើងមានអត្រាអ្នកផ្ទុកហ្សែន Hemoglobin E (HbE) ខ្ពស់ ដែលទាមទារការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឱ្យបានច្បាស់លាស់។

ការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្ររោគវិនិច្ឆ័យទាំងនេះ អនុញ្ញាតឱ្យស្ថាប័នសុខាភិបាលកម្ពុជាអាចតាមដាន កំណត់អត្តសញ្ញាណ និងដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភព្រមទាំងជំងឺតពូជទាក់ទងនឹងឈាមបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

សិក្សាពីមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃលោហិតវិទ្យា (Hematology Basics): ចាប់ផ្តើមដោយការសិក្សាពីមុខងាររបស់ឈាម អេម៉ូក្លូប៊ីន ប្រូតេអ៊ីនសេរ៉ូម និងប្រភេទជំងឺស្លេកស្លាំង ដោយប្រើប្រាស់សៀវភៅពុម្ពវេជ្ជសាស្ត្រ ឬធនធានអនឡាញដូចជា PubMed និងវគ្គសិក្សាស្តីពី Basic Hematology។
អនុវត្តការប្រមូលសំណាក និងសុវត្ថិភាពជីវសាស្ត្រ: ហ្វឹកហាត់បច្ចេកទេសបូមឈាម (Phlebotomy) និងការគ្រប់គ្រងសំណាកជីវសាស្ត្រប្រកបដោយសុវត្ថិភាពនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដោយអនុលោមតាមស្តង់ដារ WHO Lab Safety Guidelines។
អនុវត្តបច្ចេកទេសវិភាគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍: ចូលរួមការអនុវត្តផ្ទាល់ក្នុងការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន Spectrophotometer និងបច្ចេកទេស Electrophoresis ដើម្បីវាស់កម្រិតអេម៉ូក្លូប៊ីន និងប្រូតេអ៊ីនសេរ៉ូមក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់អ្នកជំនាញ។
ការវិភាគទិន្នន័យ និងស្ថិតិ (Data Analysis): ប្រមូលទិន្នន័យដែលបានពីការធ្វើតេស្ត មកវិភាគរកតម្លៃមធ្យម គម្លាតស្តង់ដារ និងភាគរយនៃភាពខុសប្រក្រតី ដោយប្រើកម្មវិធីស្ថិតិដូចជា SPSS ឬ Microsoft Excel។
ចងក្រង និងផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវ: សរសេររបាយការណ៍លម្អិតអំពីលទ្ធផលដែលរកឃើញ ប្រៀបធៀបជាមួយអក្សរសិល្ប៍ស្រាវជ្រាវមុនៗ និងធ្វើបទបង្ហាញលទ្ធផលនេះនៅក្នុងសិក្ខាសាលារបស់សាកលវិទ្យាល័យ ដើម្បីចែករំលែកចំណេះដឹង។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស	ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation)	និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Hemoglobin (អេម៉ូក្លូប៊ីន)	ប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងគ្រាប់ឈាមក្រហមដែលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដឹកនាំអុកស៊ីសែនពីសួតទៅកាន់កោសិកា និងសរីរាង្គផ្សេងៗក្នុងរាងកាយ។ ការធ្លាក់ចុះនៃសារធាតុនេះបណ្តាលឱ្យមានជំងឺស្លេកស្លាំង។	ដូចជារថយន្តដឹកជញ្ជូនខ្យល់ដង្ហើម (អុកស៊ីសែន) ទៅចិញ្ចឹមកោសិកាគ្រប់កន្លែងក្នុងរាងកាយ។
Serum Protein (ប្រូតេអ៊ីនសេរ៉ូម)	ប្រូតេអ៊ីនដែលស្ថិតនៅក្នុងទឹកសេរ៉ូមនៃឈាម (ដូចជា Albumin និង Globulin) ដែលជួយរក្សាសម្ពាធឈាម ដឹកជញ្ជូនសារធាតុចិញ្ចឹម និងដើរតួជាប្រព័ន្ធភាពស៊ាំការពាររាងកាយ។	ដូចជាគ្រឹះនិងឆ្មាំការពាររាងកាយដែលហែលនៅក្នុងទឹកឈាម។
Cyanmethemoglobin method (វិធីសាស្ត្រ Cyanmethemoglobin)	បច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍ស្តង់ដារដែលប្រើសារធាតុគីមីដើម្បីបំប្លែងអេម៉ូក្លូប៊ីនឱ្យទៅជាសមាសធាតុពណ៌ (Cyanmethemoglobin) រួចប្រើម៉ាស៊ីនវាស់ពន្លឺដើម្បីកំណត់បរិមាណរបស់វា។	ដូចជាការលាយថ្នាំពណ៌ចូលក្នុងទឹកដើម្បីវាស់ដោយម៉ាស៊ីនមើលថាតើទឹកនោះខាប់កម្រិតណា។
Paper electrophoresis (ការបំបែកតាមចរន្តអគ្គិសនីលើក្រដាស)	បច្ចេកទេសប្រើចរន្តអគ្គិសនីដើម្បីបំបែកប្រភេទប្រូតេអ៊ីន ឬប្រភេទអេម៉ូក្លូប៊ីនខុសប្រក្រតី (ដូចជា A, E, AE) នៅលើក្រដាសតម្រង ដោយផ្អែកលើបន្ទុកអគ្គិសនីនិងទំហំរបស់វា។	ដូចជាការប្រណាំងរត់ដែលអ្នករត់ (ម៉ូលេគុល) មានទម្ងន់ខុសៗគ្នា ធ្វើឱ្យពួកគេរត់ដល់ទីតាំងខុសៗគ្នានៅលើទីលាន (ក្រដាស)។
Hypoproteinemia (ជំងឺខ្វះប្រូតេអ៊ីនក្នុងឈាម)	ស្ថានភាពរោគសាស្ត្រដែលកម្រិតប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងសេរ៉ូមឈាមធ្លាក់ចុះទាបជាងធម្មតា ដែលជាទូទៅបណ្តាលមកពីកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ការបាត់បង់ប្រូតេអ៊ីន ឬជំងឺទាក់ទងនឹងថ្លើមនិងតម្រងនោម។	ដូចជារាងកាយខ្វះឥដ្ឋនិងស៊ីម៉ងត៍សម្រាប់សាងសង់និងជួសជុលផ្ទះ។
Biuret method (វិធីសាស្ត្រ Biuret)	ការធ្វើតេស្តគីមីដើម្បីវាស់បរិមាណប្រូតេអ៊ីនសរុបនៅក្នុងវត្ថុរាវ (ដូចជាសេរ៉ូមឈាម) ដោយវាស់កម្រិតនៃការប្រែពណ៌ស្វាយនៅពេលមានប្រតិកម្មរវាងទង់ដែង និងចំណងប៉ិបទីតនៃប្រូតេអ៊ីន។	ដូចជាការប្រើក្រដាសតេស្តទឹក ដែលប្រែពណ៌កាន់តែដិតបើសិនជាមានជាតិរ៉ែច្រើន។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖