បញ្ហា (The Problem)៖ ការបណ្តុះបណ្តាលផ្អែកលើសមត្ថភាពសម្រាប់និស្សិតគិលានុបដ្ឋាកនៅប្រទេសកម្ពុជាជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន ដោយសារកង្វះខាតធនធាន និងវិធីសាស្ត្រផ្អែកលើភស្តុតាង ដើម្បីធានាបាននូវការថែទាំប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបកាត់ទទឹង (Cross-sectional study) ដោយបានប្រមូលទិន្នន័យពីនិស្សិតគិលានុបដ្ឋាកចំនួន ១០៦ នាក់ តាមរយៈការជ្រើសរើសគំរូតាមភាពងាយស្រួល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Clinical Learning Environment (Predictive Factor) កត្តាបរិយាកាសសិក្សាគ្លីនិក |
ជាកត្តាជះឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេបំផុត ដែលស្ថាប័នអាចកែលម្អបានតាមរយៈការវិនិយោគផ្ទាល់។ | ទាមទារការចំណាយខ្ពស់លើការរៀបចំបន្ទប់ពិសោធន៍ត្រាប់តាម និងកម្មវិធីអ្នកណែនាំ។ | β = 0.67, p < 0.001 (កត្តាព្យាករណ៍ខ្លាំងបំផុត) |
| Self-efficacy (Predictive Factor) កត្តាការពឹងផ្អែកលើសមត្ថភាពខ្លួនឯង |
អាចជួយជំរុញបានតាមរយៈការបញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល និងផ្តល់ប្រឹក្សាផ្លូវចិត្ត។ | ជាកត្តាផ្លូវចិត្ត (Psychological factor) ដែលពិបាកក្នុងការវាស់វែងឱ្យបានច្បាស់លាស់១០០%។ | β = 0.50, p < 0.01 (កត្តាព្យាករណ៍ខ្លាំងទីពីរ) |
| Gender (Predictive Factor) កត្តាយេនឌ័រ |
ជួយឱ្យអ្នកអប់រំយល់ដឹងពីភាពខុសគ្នារវាងនិស្សិតប្រុស និងស្រីក្នុងការអនុវត្តគ្លីនិក។ | មិនមែនជាកត្តាដែលអាចកែប្រែបាន (Non-modifiable factor) គ្រាន់តែសម្រាប់ជាព័ត៌មានអន្តរាគមន៍ប៉ុណ្ណោះ។ | β = -0.24, p < 0.05 (និស្សិតស្រីមានសមត្ថភាពខ្ពស់ជាងបន្តិច) |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារមិនបានបញ្ជាក់ពីទំហំថវិកាផ្ទាល់នោះទេ ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការវិនិយោគលើបរិក្ខារ និងធនធានមនុស្សសម្រាប់បរិយាកាសសិក្សាគ្លីនិក។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែនៅមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលសុខាភិបាលភូមិភាគបាត់ដំបង ដោយមាននិស្សិតត្រឹមតែ ១០៦ នាក់ តាមរយៈការជ្រើសរើសគំរូតាមភាពងាយស្រួល (Convenience sampling)។ លទ្ធផលនេះអាចមិនតំណាងឱ្យនិស្សិតគិលានុបដ្ឋាកនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ជាពិសេសបើប្រៀបធៀបជាមួយតំបន់រាជធានីភ្នំពេញ ដែលអាចមានធនធានបណ្តុះបណ្តាលខុសគ្នា។
ទោះបីជាមានការកំណត់ទំហំគំរូក៏ដោយ លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចអនុវត្តបានសម្រាប់ស្ថាប័នបណ្តុះបណ្តាលសុខាភិបាលនៅកម្ពុជាដើម្បីកែលម្អគុណភាពអប់រំ។
ការកែលម្អបរិយាកាសសិក្សាគ្លីនិក និងការជំរុញទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯងរបស់និស្សិត គឺជាគន្លឹះយុទ្ធសាស្ត្រឆ្ពោះទៅរកការផលិតគិលានុបដ្ឋាកដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់សម្រាប់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Competency-based training (ការបណ្តុះបណ្តាលផ្អែកលើសមត្ថភាព) | ជាប្រព័ន្ធអប់រំដែលផ្តោតលើការធានាថាសិស្សពិតជាចេះធ្វើការងារជាក់ស្តែងតាមស្តង់ដារ មិនមែនត្រឹមតែទន្ទេញមេរៀនចាំនោះទេ មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេបញ្ចប់ការសិក្សា។ | ដូចជាការប្រឡងយកប័ណ្ណបើកបរ ដែលគេតម្រូវឱ្យអ្នកចេះបើកឡានផ្ទាល់នៅលើផ្លូវ មិនមែនគ្រាន់តែឆ្លើយសំណួរនៅលើក្រដាសនោះទេ។ |
| Clinical learning environment (បរិយាកាសសិក្សាគ្លីនិក) | ជាកន្លែង ឬស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ ឬមណ្ឌលសុខភាព ដែលនិស្សិតគិលានុបដ្ឋាកទទួលបានបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ក្នុងការថែទាំអ្នកជំងឺ ក្រោមការណែនាំពីគ្រូពេទ្យជំនាញ។ | ប្រៀបដូចជាកន្លែងហាត់ការងារ (Internship) នៅក្នុងក្រុមហ៊ុនពិតប្រាកដ ដែលសិស្សអាចអនុវត្តទ្រឹស្តីដែលបានរៀនក្នុងថ្នាក់។ |
| Self-efficacy (ការពឹងផ្អែកលើសមត្ថភាពខ្លួនឯង) | ជាជំនឿចិត្ត និងការវាយតម្លៃរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗទៅលើសមត្ថភាពខ្លួនឯង ថាតើពួកគេអាចសម្រេចបាននូវកិច្ចការ ឬគោលដៅណាមួយដោយជោគជ័យកម្រិតណា។ | ដូចជាកីឡាករម្នាក់ដែលជឿជាក់មុនពេលប្រកួតថា ខ្លួនពិតជាមានកម្លាំង និងតិចនិកគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីយកឈ្នះគូប្រកួត។ |
| Simulation-based learning (ការរៀនដោយប្រើប្រាស់ការត្រាប់តាម) | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលប្រើប្រាស់រូបសិប្បនិម្មិត ម៉ាស៊ីន ឬស្ថានការណ៍ប្រឌិតដែលស្រដៀងនឹងការពិត ដើម្បីឱ្យនិស្សិតអនុវត្តជំនាញវេជ្ជសាស្ត្រដោយសុវត្ថិភាព មុននឹងទៅជួបអ្នកជំងឺពិតប្រាកដ។ | ដូចជាអ្នកបើកយន្តហោះដែលត្រូវហាត់ហោះហើរក្នុងទូកុំព្យូទ័រត្រាប់តាម (Flight simulator) មុននឹងទៅបើកយន្តហោះពិតប្រាកដ។ |
| Bloom’s taxonomy (វត្តិករណ៍របស់លោក Bloom) | ជាប្រព័ន្ធចាត់ចំណាត់ថ្នាក់នៃគោលដៅអប់រំដែលបែងចែកការរៀនសូត្រជាបីផ្នែកធំៗគឺ ចំណេះដឹង (Cognitive) អាកប្បកិរិយា (Affective) និងជំនាញអនុវត្ត (Psychomotor)។ | ដូចជាការរៀនធ្វើម្ហូប ដែលទាមទារឱ្យអ្នកស្គាល់ឈ្មោះគ្រឿងផ្សំ (ចំណេះដឹង) ចង់ធ្វើវាឱ្យឆ្ងាញ់ (អាកប្បកិរិយា) និងចេះហាន់សាច់ឬឆាដោយផ្ទាល់ដៃ (ជំនាញអនុវត្ត)។ |
| Cross-sectional study (ការសិក្សាបែបកាត់ទទឹង) | ជាប្រភេទនៃការស្រាវជ្រាវដែលប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមមនុស្សផ្សេងៗគ្នានៅក្នុងពេលវេលាតែមួយជាក់លាក់ ដើម្បីមើលពីទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាផ្សេងៗ។ | ដូចជាការថតរូបមួយប៉ុស្តិ៍ក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីមើលថាតើនរណាខ្លះកំពុងញញឹម និងនរណាខ្លះកំពុងយំនៅក្នុងពិធីជប់លៀងមួយ។ |
| One-way ANOVA (ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់ឯកទិស) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគ (Mean) នៃក្រុមទិន្នន័យចាប់ពីបីឡើងទៅ ដើម្បីចង់ដឹងថាតើពួកវាមានភាពខុសគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែរឬទេ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងជាមធ្យមរបស់សិស្សថ្នាក់ទី១០ ថ្នាក់ទី១១ និងថ្នាក់ទី១២ ដើម្បីមើលថាតើថ្នាក់ណាពូកែជាងគេ។ |
| Pearson correlation analyses (ការវិភាគទំនាក់ទំនង Pearson) | ជាការគណនាស្ថិតិដើម្បីវាស់វែងពីកម្លាំង និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ ថាតើវាកើនឡើងស្របគ្នា ឬផ្ទុយគ្នា។ | ដូចជាការវាស់វែងមើលថាតើ ចំនួនម៉ោងរៀនកាន់តែច្រើន ធ្វើឱ្យពិន្ទុប្រឡងកាន់តែខ្ពស់ដែរឬទេ (ទំនាក់ទំនងស្របគ្នា)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
