បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការព្រួយបារម្ភអំពីការប៉ះពាល់ផ្សិត និងអាឡែស៊ី ដោយសារវត្តមានផ្សិតនិងការលេចជ្រាបទឹកនៅក្នុងអគារបិទជិតខ្នាតធំមួយរបស់សាកលវិទ្យាល័យ ដែលប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបញ្ចេញបញ្ចូលខ្យល់ (HVAC)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះគឺជាការសិក្សាបែបកាត់ទទឹង (Cross-sectional study) ដោយប្រមូលទិន្នន័យតាមកម្រងសំណួរ និងការចុះវាស់ស្ទង់គុណភាពខ្យល់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Questionnaire-based Assessment (Modified ISAAC) ការវាយតម្លៃតាមរយៈកម្រងសំណួរ (ផ្អែកលើស្តង់ដារ ISAAC) |
ចំណាយតិច អាចប្រមូលទិន្នន័យពីមនុស្សបានច្រើន និងវាយតម្លៃរោគសញ្ញាជាក់ស្តែងបានល្អ។ | អាចមានភាពលំអៀងដោយសារការចងចាំរបស់អ្នកឆ្លើយ (Recall bias) និងខ្វះការបញ្ជាក់តាមបែបគ្លីនិកច្បាស់លាស់។ | កំណត់បាននូវអត្រាប្រេវ៉ាឡង់ជំងឺរលាកច្រមុះដោយសារអាឡែស៊ីរួម ៤៩,២១% និង ៩,២៥% សម្រាប់កន្លែងធ្វើការ។ |
| Active Air Sampling & Culturing ការប្រមូលសំណាកខ្យល់សកម្ម និងការបណ្តុះមេរោគ |
ផ្តល់នូវទិន្នន័យបរិមាណជាក់លាក់នៃផ្សិតដែលមានជីវិតក្នុងខ្យល់ (គិតជា CFU/m3)។ | ប្រមូលទិន្នន័យបានតែមួយពេលជាក់លាក់ និងមិនអាចបញ្ជាក់ពីប្រភេទពូជផ្សិតលម្អិតបើគ្មានការវិភាគបន្ថែម។ | រកឃើញបរិមាណមធ្យមនៃផ្សិតក្នុងខ្យល់ ១៩៨ CFU/m3 ដែលមិនមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ជាមួយរោគសញ្ញាអាឡែស៊ី។ |
| Environmental Parameter Monitoring ការវាស់ស្ទង់ប៉ារ៉ាម៉ែត្របរិស្ថាន |
ផ្តល់ទិន្នន័យច្បាស់លាស់អំពីគុណភាពខ្យល់ (កម្រិត CO2, សីតុណ្ហភាព, សំណើមធៀប) បានភ្លាមៗ។ | ទាមទារឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ដែលមានតម្លៃថ្លៃ និងត្រូវធ្វើការកំណត់ស្តង់ដារ (Calibration) ជាប្រចាំ។ | បង្ហាញថាការកើនឡើងនៃកម្រិត CO2 និងសំណើមធៀប មានទំនាក់ទំនងទៅនឹងការកើនឡើងបរិមាណផ្សិតក្នុងខ្យល់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារការវិនិយោគលើឧបករណ៍វាស់ស្ទង់បរិស្ថាន និងសម្ភារៈមន្ទីរពិសោធន៍មីក្រូជីវសាស្ត្រសម្រាប់ការបណ្តុះផ្សិត។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងអគារបិទជិតកម្ពស់ ១៩ ជាន់តែមួយគត់នៃសាកលវិទ្យាល័យជូឡាឡុងកន ទីក្រុងបាងកក ដោយផ្តោតលើបុគ្គលិកសិក្សាធិការ និងនិស្សិតពេទ្យ។ ទោះបីជាអាកាសធាតុនៅទីក្រុងបាងកកមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងទីក្រុងភ្នំពេញក៏ដោយ ប៉ុន្តែទម្លាប់នៃការថែទាំអគារ ប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និងប្រភេទសកម្មភាពការងារនៅកម្ពុជាអាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការសិក្សាផ្ទៀងផ្ទាត់បន្ថែម។
វិធីសាស្ត្រនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់ សម្រាប់ការវាយតម្លៃគុណភាពខ្យល់ក្នុងអគារ (IAQ) និងសុខភាពការងារនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងមានការអភិវឌ្ឍអគារខ្ពស់ៗជាច្រើន។
ការអនុវត្តការវាយតម្លៃគុណភាពខ្យល់បែបនេះ នឹងជួយជំរុញឱ្យមានគោលការណ៍ថែទាំប្រព័ន្ធខ្យល់បានត្រឹមត្រូវ កាត់បន្ថយជំងឺផ្លូវដង្ហើម និងលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពបុគ្គលិកនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Allergic rhinitis | ជំងឺរលាកស្រទាប់ខាងក្នុងនៃច្រមុះ ដែលបណ្តាលមកពីប្រតិកម្មរបស់ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយទៅនឹងសារធាតុបរទេសណាមួយ (ដូចជាធូលី ឬស្ព័រផ្សិត) ដែលធ្វើឱ្យមានអាការៈតឹងច្រមុះ ហៀរសំបោរ និងកណ្តាស់រ៉ាំរ៉ៃ។ | ដូចជាប្រព័ន្ធការពាររាងកាយច្រឡំថាធូលីធម្មតាជាសត្រូវដ៏កាចសាហាវ ហើយបញ្ជាឱ្យច្រមុះបញ្ចេញទឹកសំបោរដើម្បីទប់ទល់។ |
| HVAC system | ប្រព័ន្ធមេសម្រាប់គ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព ការបញ្ចេញបញ្ចូលខ្យល់ និងម៉ាស៊ីនត្រជាក់នៅក្នុងអគារបិទជិតខ្នាតធំ ដើម្បីរក្សាផាសុកភាពនិងគុណភាពខ្យល់។ | ដូចជាសួតនិងបេះដូងរបស់អគារ ដែលស្រូបខ្យល់អាក្រក់ចេញ និងផ្លុំខ្យល់ត្រជាក់ចូលវិញ។ |
| Colony Forming Unit (CFU) | ខ្នាតរង្វាស់ដែលប្រើក្នុងមីក្រូជីវសាស្ត្រដើម្បីរាប់ចំនួនកោសិកាបាក់តេរី ឬផ្សិតដែលមានជីវិតរស់រាន និងអាចលូតលាស់បង្កើតជាកូឡូនីថ្មីបាន។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនគ្រាប់ពូជដែលដុះចេញជាដើមពិតប្រាកដ ជាជាងការរាប់គ្រាប់ពូជទាំងអស់ដែលខ្លះអាចស្វិតខូចទៅហើយ។ |
| Sick building syndrome (SBS) | ស្ថានភាពដែលអ្នកធ្វើការក្នុងអគារមានអាការៈឈឺថ្កាត់ (ដូចជាឈឺក្បាល ក្រហាយភ្នែក ផ្តាសាយ) ដោយសារការចំណាយពេលយូរក្នុងអគារដែលមានគុណភាពខ្យល់ខ្សោយ ហើយអាការៈនេះនឹងបាត់ទៅវិញពេលពួកគេចេញក្រៅអគារ។ | ដូចជារថយន្តបិទកញ្ចក់ជិតឈឹងដែលធ្វើឱ្យអ្នកជិះយូរៗទៅមានអារម្មណ៍វិលមុខ ឬថប់ដង្ហើម ហើយធូរស្រាលវិញពេលបើកទ្វារចេញ។ |
| Skin prick test | វិធីសាស្ត្រធ្វើតេស្តរកសារធាតុបង្កអាឡែស៊ី ដោយការន្តក់សារធាតុនោះលើស្បែក រួចប្រើម្ជុលតូចឆ្កឹះបន្តិច ដើម្បីមើលប្រតិកម្មកន្ទួលក្រហមនៅលើស្បែក។ | ដូចជាការយកសត្រូវសង្ស័យមកប៉ះរាងកាយសាកល្បង ដើម្បីមើលថាតើរាងកាយមានប្រតិកម្មប្រឆាំងឬអត់។ |
| Multiple logistic regression | វិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិស្មុគស្មាញ ដែលប្រើសម្រាប់ទស្សន៍ទាយលទ្ធផលទីចុងបញ្ចប់ដែលមានជម្រើសពីរ (ឧ. ឈឺ ឬ មិនឈឺ) ដោយផ្អែកលើកត្តាជម្រុញច្រើនផ្សេងៗគ្នាក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីរកមើលថាតើកត្តាណាខ្លះពិតជាមានឥទ្ធិពលជាងគេ។ | ដូចជាការធ្វើត្រាប់តាមរបស់ប៉ូលីស ដើម្បីរកថាតើភស្តុតាងមួយណា (ក្នុងចំណោមភស្តុតាង១០) ដែលពិតជាធ្វើឱ្យជនសង្ស័យក្លាយជាជនល្មើសប្រាកដមែន។ |
| Airborne fungi | មេរោគផ្សិត ឬស្ព័រផ្សិតដែលអណ្តែតរាយប៉ាយនៅក្នុងខ្យល់បរិយាកាស ដែលអាចចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធដង្ហើមរបស់មនុស្សតាមរយៈការដកដង្ហើម និងបង្កជាបញ្ហាសុខភាពឬអាឡែស៊ីបាន។ | ដូចជាគ្រាប់ធូលីល្អិតៗបំផុតដែលហោះហើរក្នុងខ្យល់ ដែលយើងមើលមិនឃើញនឹងភ្នែកទទេ តែអាចដកដង្ហើមស្រូបវាចូលដល់សួតបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
