បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃកម្រិតគុណភាពជីវិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសង្កាត់បាងខ្លា ខេត្តឆាក់ឆឺងសាវ (Chachoensao) និងប្រៀបធៀបគុណភាពជីវិតនេះដោយផ្អែកលើកត្តាប្រជាសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ចសង្គមផ្សេងៗ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីប្រជាជនក្នុងមូលដ្ឋានតាមរយៈការឆ្លើយកម្រងសំណួរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| One-way ANOVA (Age & Occupation) ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់មួយទិស (អាយុ និងមុខរបរ) |
អាចប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមអថេរដែលមានជម្រើសច្រើនជាងពីរ (ឧទាហរណ៍ ក្រុមអាយុទាំង៥ ឬប្រភេទមុខរបរទាំង៦) ក្នុងពេលតែមួយ។ | ទាមទារការធ្វើតេស្តបន្តបន្ទាប់ (Post-hoc test ដូចជាវិធីសាស្ត្រ Scheffe) ដើម្បីដឹងឱ្យច្បាស់ថាតើគូមួយណាពិតជាមានភាពខុសគ្នា។ | ក្រុមប្រជាជនដែលមានអាយុ ៣១-៥០ឆ្នាំ មានគុណភាពជីវិតខ្ពស់ជាងក្រុមអាយុ ៥១-៦០ឆ្នាំ ហើយមន្ត្រីរាជការមានគុណភាពជីវិតខ្ពស់ជាងអ្នកប្រកបអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន និងកម្មករទូទៅ។ |
| Independent t-test (Gender) ការធ្វើតេស្ត t-test ឯករាជ្យ (យេនឌ័រ) |
មានភាពសាមញ្ញ និងស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការវាយតម្លៃភាពខុសគ្នានៃមធ្យមភាគរវាងក្រុមឯករាជ្យពីរ (បុរស និងស្ត្រី)។ | មានដែនកំណត់ ដោយអាចប្រើប្រាស់បានតែជាមួយអថេរដែលមានក្រុមពីរយ៉ាងតឹងរ៉ឹងប៉ុណ្ណោះ មិនអាចប្រើជាមួយកម្រិតវប្បធម៌ ឬប្រាក់ចំណូលបានទេ។ | មិនមានភាពខុសគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផ្នែកស្ថិតិរវាងគុណភាពជីវិតជារួមរបស់ប្រជាជនជាបុរស និងស្ត្រីនៅក្នុងតំបន់សិក្សានោះទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យា ឬម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រលំដាប់ខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារធនធានមនុស្សសម្រាប់ចុះប្រមូលទិន្នន័យ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិសង្គមសាស្ត្រ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខនៅក្នុងសង្កាត់បាងខ្លា ខេត្តឆាក់ឆឺងសាវ ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើប្រជាជនត្រឹមតែ ៤០០ នាក់ ធ្វើឱ្យទិន្នន័យនេះមានភាពលម្អៀងទៅរកបរិបទសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនៃទីក្រុងតូចៗក្នុងប្រទេសថៃ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនេះមិនអាចយកមកអនុវត្តផ្ទាល់នៅតំបន់ជនបទដាច់ស្រយាលបានទេ ប៉ុន្តែវាជាគំរូដ៏ល្អសម្រាប់ការសិក្សានៅតាមបណ្តាក្រុង ឬទីប្រជុំជននានា ក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលសូចនាករត្រូវបានកែសម្រួលឱ្យស្របតាមវប្បធម៌ និងកម្រិតសេដ្ឋកិច្ចរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃគុណភាពជីវិតតាមរយៈការស្ទង់មតិប្រជាជននេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍នៅថ្នាក់រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិរបស់កម្ពុជា។
ជារួម ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្ររង្វាស់គុណភាពជីវិតនេះ នឹងផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជា ក្នុងការធ្វើការសម្រេចចិត្តផ្អែកលើទិន្នន័យពិតប្រាកដ ដើម្បីលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពប្រជាជនឱ្យចំគោលដៅ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| One-way ANOVA | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមឯករាជ្យចាប់ពីបីឡើងទៅ ក្នុងគោលបំណងចង់ដឹងថាតើមានភាពខុសគ្នាជារួមរវាងក្រុមទាំងនោះឬទេ។ ក្នុងការសិក្សានេះ គេប្រើវាដើម្បីធៀបគុណភាពជីវិតតាមក្រុមអាយុ និងមុខរបរផ្សេងៗគ្នា។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែឈើ៣កន្ត្រកផ្សេងគ្នា (កន្ត្រកតូច មធ្យម និងធំ) ដើម្បីមើលថាតើកន្ត្រកទាំង៣នេះមានទម្ងន់មធ្យមខុសគ្នាជារួមឬក៏អត់។ |
| t-test | ការធ្វើតេស្តស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមតែពីរគត់ ដើម្បីកំណត់ថាតើភាពខុសគ្នារបស់ពួកគេមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិ (មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យ) ដែរឬទេ។ ឯកសារនេះប្រើវាដើម្បីធៀបគុណភាពជីវិតរវាងបុរស និងស្ត្រី។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងរវាងសិស្សថ្នាក់"ក" និងថ្នាក់"ខ" ដើម្បីមើលថាតើថ្នាក់មួយណាពិតជាពូកែជាងថ្នាក់មួយទៀតយ៉ាងប្រាកដ។ |
| Post hoc | ជាការធ្វើតេស្តស្ថិតិបន្ថែម (ឧទាហរណ៍ វិធីសាស្ត្រ Scheffe) ដែលធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលទ្ធផល ANOVA បង្ហាញថាមានភាពខុសគ្នាជារួម។ វាជួយចាប់គូ និងចង្អុលបង្ហាញឱ្យច្បាស់ថាតើក្រុមមួយណាពិតជាខុសគ្នាពីក្រុមមួយណា។ | ដូចជានៅពេលយើងដឹងថាមានអ្នកលួចញ៉ាំនំក្នុងចំណោមមនុស្ស៥នាក់ ការធ្វើតេស្តនេះគឺដូចជាការឆែកកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពដើម្បីចង្អុលរកមុខអ្នកដែលបានលួចញ៉ាំពិតប្រាកដ។ |
| Proportional stratified sampling | បច្ចេកទេសជ្រើសរើសសំណាកដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនគោលដៅជាក្រុមរងៗ (ឧទាហរណ៍តាមសហគមន៍ ឬភូមិ) រួចទាញយកសំណាកពីក្រុមនីមួយៗក្នុងសមាមាត្រស្របទៅនឹងទំហំប្រជាជនសរុបក្នុងក្រុមនោះ ដើម្បីធានាបាននូវតំណាងដ៏ត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការជ្រើសរើសសិស្សពីថ្នាក់ទី១ដល់ទី៦ឱ្យមកចូលរួមកម្មវិធី ដោយថ្នាក់ណាមានសិស្សច្រើន ត្រូវរើសយកចំនួនតំណាងមកច្រើនជាងថ្នាក់ដែលមានសិស្សតិច។ |
| Content validity | ការវាស់វែង និងវាយតម្លៃថាតើកម្រងសំណួរ ឬឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវ ពិតជាបានគ្របដណ្តប់ និងសួរចំគោលដៅនៃប្រធានបទដែលចង់សិក្សាគ្រប់ជ្រុងជ្រោយហើយឬនៅ ជាទូទៅត្រូវបានត្រួតពិនិត្យដោយអ្នកជំនាញ។ | ដូចជាការរៀបចំវិញ្ញាសាប្រឡងគណិតវិទ្យា ដែលសំនួរទាំងអស់ត្រូវតែជាលំហាត់គណិតវិទ្យា មិនមែនលាយឡំសំណួរប្រវត្តិវិទ្យា ឬភូមិវិទ្យានោះទេ។ |
| Reliability | រង្វាស់ដែលបញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវ ថេរ និងអាចជឿទុកចិត្តបាននៃឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវ (ឧទាហរណ៍តាមរយៈរូបមន្ត Cronbach's alpha) ពោលគឺបើយកកម្រងសំណួរទៅសួរច្រើនដងក្នុងស្ថានភាពដដែល លទ្ធផលដែលទទួលបានគឺនៅតែថេរស្រដៀងគ្នាជានិច្ច។ | ដូចជាជញ្ជីងថ្លឹងទម្ងន់មួយ បើយើងឡើងថ្លឹង៣ដងជាប់គ្នា វាបង្ហាញទម្ងន់ ៥០គីឡូក្រាម ដដែលជានិច្ច នោះទើបហៅថាជញ្ជីងដែលអាចទុកចិត្តបាន។ |
| Basic need | ស្តង់ដារនៃការរស់នៅអប្បបរមា ឬសេចក្តីត្រូវការជាមូលដ្ឋានដែលរដ្ឋ ឬសង្គមមួយបានកំណត់ថាចាំបាច់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ដូចជា អាហារ ទីជម្រក សុខភាព និងការអប់រំ ដែលត្រូវបានប្រើជាសូចនាករសម្រាប់វាស់វែងគុណភាពជីវិត។ | ដូចជាតម្រូវការទឹក ជី និងពន្លឺព្រះអាទិត្យអប្បបរមា ដែលរុក្ខជាតិមួយដើមត្រូវការជាចាំបាច់បំផុតដើម្បីអាចរស់រានមានជីវិត និងលូតលាស់បាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
