បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃពីឥទ្ធិពលនៃការបញ្ចុះជាតិកូឡេស្តេរ៉ុល (Cholesterol) និងទ្រីគ្លីសេរីត (Triglyceride) នៅក្នុងឈាមរបស់សត្វកណ្តុរ ដោយប្រើប្រាស់ប្រភពកាកសរសៃអាហារ (Dietary fiber) ចំនួន៥ប្រភេទផ្សេងៗគ្នា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ របបអាហារសាកល្បងចំនួន៥ប្រភេទត្រូវបានផ្តល់ឱ្យសត្វកណ្តុរប្រភេទ Sprague-Dawley ឈ្មោលរយៈពេល ៤សប្តាហ៍ ដើម្បីវាស់វែងកម្រិតជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Diet 2 (High dietary fiber from unpolished rice, mung bean, sweet corn, nata de coco) របបអាហារទី២ (កាកសរសៃខ្ពស់ពីអង្ករសម្រូប សណ្តែកបាយ ពោតផ្អែម និងណាតាដឺកូកូ) |
បញ្ចុះកម្រិតទ្រីគ្លីសេរីត (Triglyceride) ក្នុងឈាមបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងជួយកាត់បន្ថយទម្ងន់។ ផ្សំពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិងាយស្រួលរកក្នុងស្រុក។ | កាត់បន្ថយការស្រូបយកប្រូតេអ៊ីនរាងកាយ (Protein Efficiency Ratio - PER) ដែលអាចធ្វើឱ្យទម្ងន់ខ្លួនធ្លាក់ចុះខ្លាំងជាងរបបអាហារដទៃ។ | កម្រិតទ្រីគ្លីសេរីតធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៨៨.០ mg/dl ដែលទាបជាងគេបំផុតក្នុងការសិក្សា។ |
| Diet 3 (Apple Pectin) របបអាហារទី៣ (ជាតិកាកសរសៃ Apple Pectin) |
ជាប្រភពនៃកាកសរសៃរលាយ (Soluble fiber) ស្តង់ដារដែលគេនិយមប្រើក្នុងការសិក្សាទូទៅ។ មិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការស្រូបប្រូតេអ៊ីនខ្លាំងដូចរបបអាហារទី២។ | មិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបញ្ចុះទ្រីគ្លីសេរីតក្នុងឈាមនោះទេ បើទោះបីជាមានបរិមាណកាកសរសៃសរុបខ្ពស់ជាងរបបអាហារទី២ក៏ដោយ។ | កម្រិតទ្រីគ្លីសេរីតមានកម្រិតខ្ពស់រហូតដល់ ១៦៩.៥ mg/dl។ |
| Diet 4 (Cellulose) របបអាហារទី៤ (ជាតិកាកសរសៃ Cellulose) |
ជាប្រភពកាកសរសៃមិនរលាយ (Insoluble fiber) ស្តង់ដារ។ ជំរុញការបញ្ចេញកាកសំណល់ (លាមក) បានល្អបំផុតធៀបនឹងរបបអាហារផ្សេងទៀត។ | មិនមានឥទ្ធិពលសំខាន់ក្នុងការបញ្ចុះទ្រីគ្លីសេរីត ឬកូឡេស្តេរ៉ុល (Cholesterol) ក្នុងឈាមឡើយ។ | បរិមាណលាមកកើនឡើងខ្ពស់បំផុត (១៨.២៩ ក្រាម/ថ្ងៃ) ប៉ុន្តែកម្រិតទ្រីគ្លីសេរីតនៅតែខ្ពស់គឺ ១៣៤.៨ mg/dl។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារនូវសម្ភារៈមន្ទីរពិសោធន៍វេជ្ជសាស្ត្រ សត្វកណ្តុរសម្រាប់ធ្វើតេស្ត ព្រមទាំងឧបករណ៍កែច្នៃចំណីអាហារកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវអាហារនៃសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart និងមន្ទីរពេទ្យ Ramathibodi ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់សត្វកណ្តុរជាគំរូសាកល្បង (In-vivo testing)។ លទ្ធផលទទួលបានពីសត្វកណ្តុរមិនអាចយកមកអនុវត្តផ្ទាល់ ១០០% ទៅលើមនុស្សនោះទេ ដោយទាមទារឱ្យមានការសិក្សាគ្លីនិកបន្ថែម។ យ៉ាងណាមិញ វត្ថុធាតុដើមដែលប្រើប្រាស់ (អង្ករសម្រូប សណ្តែកបាយ ពោត) គឺស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងកសិផលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់អំណះអំណាងរឹងមាំសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវបន្ត។
វិធីសាស្ត្រក្នុងការកែច្នៃអាហារសុខភាពពីកសិផលក្នុងស្រុកនេះ មានសក្តានុពល និងសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍផលិតផលថ្មីនៅកម្ពុជា។
ការប្រើប្រាស់កសិផលក្នុងស្រុកដើម្បីបង្កើតជាអាហារសុខភាព មិនត្រឹមតែជួយលើកកម្ពស់សុខភាពប្រជាជនពីជំងឺលើសជាតិខ្លាញ់ និងជំងឺបេះដូងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្មនៅកម្ពុជាផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Dietary fiber (កាកសរសៃអាហារ) | ជាផ្នែកនៃរុក្ខជាតិដែលប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់មនុស្សឬសត្វមិនអាចរំលាយ ឬស្រូបយកបាន។ វាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយជំរុញចលនាពោះវៀន បន្ថយការស្រូបយកជាតិខ្លាញ់ចូលក្នុងសរសៃឈាម និងរក្សាកម្រិតជាតិស្ករឱ្យនៅថេរ។ | ដូចជាអំបោសធម្មជាតិដែលជួយបោសសម្អាតកាកសំណល់ និងជាតិពុលចេញពីបំពង់ពោះវៀនរបស់យើង។ |
| Triglyceride (ទ្រីគ្លីសេរីត) | ជាប្រភេទជាតិខ្លាញ់ (Lipid) ម្យ៉ាងនៅក្នុងឈាម ដែលរាងកាយបំប្លែងពីកាឡូរីដែលមិនទាន់ត្រូវការប្រើប្រាស់ ដើម្បីរក្សាទុកជាថាមពលបម្រុង។ ប្រសិនបើមានកម្រិតខ្ពស់ពេក វាអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង និងជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។ | ដូចជាប្រេងសាំងដែលផ្ទុកក្នុងធុងបម្រុងរបស់រថយន្ត បើមានច្រើនពេកហើយម៉ាស៊ីនមិនបានដុតបំផ្លាញ វាអាចធ្វើឱ្យស្ទះប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីន។ |
| Cholesterol (កូឡេស្តេរ៉ុល) | ជាសារធាតុមានលក្ខណៈដូចក្រមួនដែលថ្លើមផលិត និងមាននៅក្នុងអាហារមួយចំនួន។ រាងកាយត្រូវការវាដើម្បីបង្កើតកោសិកា និងអរម៉ូន ប៉ុន្តែកម្រិតខ្ពស់នៃកូឡេស្តេរ៉ុលអាចធ្វើឱ្យមានកំណកខ្លាញ់កកស្ទះនៅក្នុងសរសៃឈាម។ | ដូចជាកំបោរដែលកកស្ទះនៅក្នុងបំពង់ទឹក បើមានកាន់តែច្រើន ទឹក (ឈាម) នឹងកាន់តែពិបាកហូរឆ្លងកាត់ ដែលអាចធ្វើឱ្យបែកបំពង់បាន។ |
| Protein efficiency ratio / PER (អត្រាប្រសិទ្ធភាពប្រូតេអ៊ីន) | ជារង្វាស់ស្តង់ដារមួយដែលប្រើដើម្បីវាយតម្លៃគុណភាពនៃប្រូតេអ៊ីនក្នុងចំណីអាហារ ដោយគណនាផ្អែកលើបរិមាណនៃការកើនឡើងទម្ងន់របស់សត្វធៀបនឹងបរិមាណប្រូតេអ៊ីនសរុបដែលវាបានស៊ី។ វាបង្ហាញពីថាតើរាងកាយអាចទាញយកប្រូតេអ៊ីននោះទៅសាងសង់រាងកាយបានកម្រិតណា។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើការដាក់ជីមួយបាវ អាចធ្វើឱ្យដើមឈើលូតលាស់បានកម្ពស់ប៉ុន្មានសង់ទីម៉ែត្រពិតប្រាកដ។ |
| Soluble fiber (កាកសរសៃរលាយ) | ជាប្រភេទកាកសរសៃ (ដូចជា Apple pectin ក្នុងផ្លែប៉ោម) ដែលអាចរលាយក្នុងទឹក និងបង្កើតបានជាទម្រង់ដូចជែលអន្ធិលៗនៅក្នុងពោះវៀន។ ជែលនេះជួយពន្យឺតការរំលាយអាហារ និងកាត់បន្ថយការស្រូបយកកូឡេស្តេរ៉ុលចូលទៅក្នុងចរន្តឈាម។ | ដូចជាអេប៉ុងដែលស្រូបយកទឹក រួចទាញចាប់យកជាតិខ្លាញ់មិនល្អកុំឱ្យជ្រាបចូលទៅក្នុងខ្លួនយើងបានងាយ។ |
| Insoluble fiber (កាកសរសៃមិនរលាយ) | ជាប្រភេទកាកសរសៃ (ដូចជា Cellulose ឬកាកសរសៃក្នុងណាតាដឺកូកូ) ដែលមិនរលាយក្នុងទឹក។ វាជួយបង្កើនទំហំ និងទម្ងន់របស់លាមក ធ្វើឱ្យកាកសំណល់អាហារឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារបានលឿន ការពារការទល់លាមក។ | ដូចជាសរសៃក្រណាត់រឹងៗដែលជួយរុញច្រានកាកសំណល់ចេញពីបំពង់បង្ហូរទឹកកុំឱ្យមានការកកស្ទះ។ |
| Enzymatic colorimetric method (វិធីសាស្ត្រវាស់ពណ៌តាមរយៈអង់ស៊ីម) | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដែលប្រើប្រាស់អង់ស៊ីមដើម្បីបង្កើតប្រតិកម្មគីមីជាមួយសារធាតុណាមួយក្នុងឈាម (ដូចជាកូឡេស្តេរ៉ុល) បង្កើតជាពណ៌។ កម្រិតភាពច្បាស់ ឬដិតនៃពណ៌នោះ ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីគណនារកបរិមាណសារធាតុនោះ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តេស្តកូវីដ ឬតេស្តទឹកនោម ដែលខ្សែពណ៌លេចឡើងកាន់តែច្បាស់ ប្រសិនបើមានសារធាតុមេរោគ ឬអរម៉ូនកាន់តែច្រើន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
