បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវអំពីលក្ខណៈសម្បត្តិមេដឹកនាំដែលប្រជាពលរដ្ឋចង់បានសម្រាប់តំណែងជាអភិបាលក្រុង នៅក្នុងតំបន់សង្កាត់ Song Salueng ស្រុក Klang ខេត្ត Rayong។ វាមានគោលបំណងស្វែងយល់ពីតម្រូវការរបស់អ្នកបោះឆ្នោត ដើម្បីជាមូលដ្ឋានក្នុងការជ្រើសរើសអ្នកគ្រប់គ្រងមូលដ្ឋានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីប្រជាពលរដ្ឋដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics (Mean & Standard Deviation) ស្ថិតិពិពណ៌នា (មធ្យមភាគ និងគម្លាតស្តង់ដារ) |
មានភាពងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងផ្តល់រូបភាពជារួមយ៉ាងច្បាស់លាស់អំពីកម្រិតនៃការយល់ឃើញរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះលក្ខណៈសម្បត្តិនីមួយៗ។ | មិនអាចប្រើដើម្បីធ្វើការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានអំពីភាពខុសគ្នារវាងក្រុមប្រជាជន ឬសាកល្បងសម្មតិកម្មបានឡើយ។ | បានបង្ហាញថា 'បុគ្គលិកលក្ខណៈ' (Mean = 3.74) គឺជាលក្ខណៈសម្បត្តិដែលប្រជាពលរដ្ឋចង់បានបំផុតពីអភិបាលក្រុង។ |
| Inferential Statistics (One-way ANOVA & LSD Post-hoc Test) ស្ថិតិអនុមាន (ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់ឯកទិស និងការធ្វើតេស្ត LSD) |
មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមឯករាជ្យចាប់ពី ៣ ឡើងទៅ និងអាចបញ្ជាក់ពីភាពខុសគ្នាយ៉ាងលម្អិតរវាងគូ (Post-hoc)។ | ទាមទារទិន្នន័យដែលមានរបាយធម្មតា (Normal Distribution) និងទំហំសំណាកគ្រប់គ្រាន់ បើមិនដូច្នេះទេលទ្ធផលអាចមានភាពលម្អៀង។ | បានរកឃើញថា មានតែ 'អាយុ' ប៉ុណ្ណោះដែលធ្វើឱ្យមតិអ្នកបោះឆ្នោតខុសគ្នាយ៉ាងមានអត្ថន័យស្ថិតិ (p < 0.05)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវតាមបែបបរិមាណ (Quantitative Research) រួមមានកម្មវិធីស្ថិតិ និងកម្លាំងពលកម្មដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យនៅមូលដ្ឋាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខនៅក្នុងសង្កាត់ Song Salueng ខេត្ត Rayong ប្រទេសថៃ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទមូលដ្ឋាននៃតំបន់ពាក់កណ្តាលជនបទ និងកសិកម្មដែលមានប្រជាជនប្រមាណជាង ៥ពាន់នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅលើផ្នត់គំនិតនយោបាយ និងវប្បធម៌មូលដ្ឋានរបស់ប្រជាជនថៃនៅតំបន់នោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកគំរូតាមការសិក្សានេះត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយសារតម្រូវការអ្នកបោះឆ្នោតនៅទីក្រុង (ឧទាហរណ៍ ភ្នំពេញ) និងតំបន់ជនបទដាច់ស្រយាល អាចមានភាពខុសគ្នាស្រឡះពីនេះ។
ក្របខ័ណ្ឌវាយតម្លៃលក្ខណៈសម្បត្តិមេដឹកនាំក្នុងឯកសារនេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអនុវត្តក្នុងប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតថ្នាក់ក្រោមជាតិនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការអនុវត្តក្របខ័ណ្ឌស្រាវជ្រាវនេះក្នុងបរិបទកម្ពុជានឹងជួយជំរុញឱ្យការជ្រើសរើសថ្នាក់ដឹកនាំមូលដ្ឋានកាន់តែមានតម្លាភាព ឆ្លើយតបនឹងសេចក្តីត្រូវការរបស់រាស្ត្រ និងលើកកម្ពស់អភិបាលកិច្ចតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Trait theory of leadership | ទ្រឹស្តីដែលជឿថាមេដឹកនាំអស្ចារ្យកើតមកមានលក្ខណៈសម្បត្តិ ឬអត្តចរិតពិសេសពីកំណើត (ដូចជាភាពវៃឆ្លាត ភាពក្លាហាន និងការតាំងចិត្ត) ដែលធ្វើឱ្យពួកគេខុសពីមនុស្សធម្មតា ហើយអាចដឹកនាំគេបានជោគជ័យ។ | ដូចជាការជឿថា "ខ្លាធំកើតមកមានក្រចកស្រួចពីកំណើត" គឺមេដឹកនាំត្រូវតែមានលក្ខណៈពិសេសពីកំណើតមិនមែនកើតពីការហ្វឹកហាត់នោះទេ។ |
| Stratified random sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមៗ (ស្រទាប់) តាមលក្ខណៈណាមួយ (ដូចជាភូមិ ឬតំបន់) រួចទើបជ្រើសរើសតំណាងដោយចៃដន្យចេញពីក្រុមនីមួយៗតាមសមាមាត្រ។ | ដូចជាការជ្រើសរើសសិស្សតំណាងសាលា ដោយតម្រូវឱ្យចាប់ឆ្នោតរើសតំណាងពីថ្នាក់ទី១០ ទី១១ និងទី១២ ក្នុងចំនួនសមាមាត្រគ្នា ដើម្បីធានាថាមានសំឡេងគ្រប់ថ្នាក់។ |
| Systematic random sampling | ការជ្រើសរើសសំណាកតាមលំដាប់លំដោយដែលមានគម្លាតស្មើៗគ្នា ឧទាហរណ៍ ការគណនាចន្លោះ (n) ហើយជ្រើសរើសមនុស្សទី១ ដោយចៃដន្យ បន្ទាប់មកជ្រើសរើសមនុស្សទី១+n, ទី១+២n ជាបន្តបន្ទាប់ពីបញ្ជីឈ្មោះ។ | ដូចជាការរាប់ "មួយ ពីរ បី" តាមជួរ ហើយជ្រើសរើសយកតែអ្នកដែលរាប់ចំលេខ "បី" ទាំងអស់ឱ្យចេញមកក្រៅដើម្បីធ្វើជាតំណាង។ |
| One-way ANOVA | រូបមន្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមឯករាជ្យចាប់ពី ៣ ឡើងទៅ ដើម្បីស្វែងរកថាតើមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិរវាងក្រុមទាំងនោះឬទេ។ | ដូចជាការប្រើជញ្ជីងដើម្បីថ្លឹងផ្ទឹមមើលថា តើសិស្សដែលរៀនថ្នាក់ A, B និង C មានពិន្ទុមធ្យមខុសគ្នាដាច់ស្រឡះឬក៏ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ |
| Good governance | គោលការណ៍នៃការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន ឬរដ្ឋបាលសាធារណៈដែលផ្តោតលើភាពត្រឹមត្រូវ តម្លាភាព ការទទួលខុសត្រូវ ការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធាន។ | ដូចជាច្បាប់វិន័យប្រចាំផ្ទះដែលតម្រូវឱ្យកូនៗនិងឪពុកម្តាយធ្វើអ្វីៗដោយបើកចំហ យុត្តិធម៌ និងមានការទទួលខុសត្រូវរៀងៗខ្លួន។ |
| Managerial grid | គំរូវាយតម្លៃទម្រង់នៃភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលបង្កើតដោយ Blake និង Mouton ដែលវាស់ស្ទង់មេដឹកនាំដោយផ្អែកលើអ័ក្សពីរគឺ៖ កម្រិតនៃការយកចិត្តទុកដាក់លើការងារ (ផលិតផល) និងកម្រិតនៃការយកចិត្តទុកដាក់លើមនុស្ស (បុគ្គលិក)។ | ដូចជាកូនជញ្ជីងដែលមានមុខពីរ ដែលម្ខាងវាស់ពី "ការខំប្រឹងធ្វើការងារឱ្យរួចរាល់" និងម្ខាងទៀតវាស់ពី "ការចេះយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកូនចៅ"។ |
| Reliability | រង្វាស់ស្ថិតិ (ជាទូទៅវាស់ដោយ Cronbach's alpha) ដែលបង្ហាញពីភាពត្រឹមត្រូវនិងភាពថេរនៃកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរទាំងនោះផ្តល់លទ្ធផលស្របគ្នាឬទេ ប្រសិនបើវាស់វែងលើគោលដៅដដែលៗ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់លើជញ្ជីងដដែល ៣ដង ហើយជញ្ជីងនោះបង្ហាញលេខដដែលទាំង ៣ដង ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះអាចទុកចិត្តបាន។ |
| Post hoc | ការធ្វើតេស្តស្ថិតិបន្តបន្ទាប់ (ឧទាហរណ៍ LSD) ក្រោយពេលតេស្ត ANOVA បង្ហាញលទ្ធផលថាមានភាពខុសគ្នារវាងក្រុម ដើម្បីរកឱ្យឃើញច្បាស់ថាតើក្រុមមួយណាពិតប្រាកដដែលខុសពីក្រុមមួយណា (ការប្រៀបធៀបជាគូ)។ | ប្រៀបដូចជាគ្រូពេទ្យធ្វើតេស្តរួមដឹងថាអ្នកមានជំងឺ (ANOVA) ហើយធ្វើតេស្តឈាមបន្ថែមយ៉ាងលម្អិត (Post hoc) ដើម្បីរកឱ្យឃើញច្បាស់ថាអ្នកមានមេរោគអ្វីឱ្យប្រាកដ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
