បញ្ហា (The Problem)៖ ការប្រើប្រាស់ និងការចរាចរគ្រឿងញៀននៅតាមតំបន់ព្រំដែន គឺជាការគំរាមកំហែងដល់សង្គម ដែលទាមទារឱ្យមានការអនុវត្តគោលនយោបាយទប់ស្កាត់ និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពពីសំណាក់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដូចជាមេឃុំ និងមេភូមិ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះគឺជារបៀបស្រាវជ្រាវបែបស្ទង់មតិ (Survey Research) ដោយផ្តោតលើការប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាក់មេឃុំ មេភូមិ និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Multiple Regression Analysis (MRA) ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណ |
មានសមត្ថភាពក្នុងការទស្សន៍ទាយ និងបង្ហាញពីកម្រិតនៃឥទ្ធិពលរបស់អថេរឯករាជ្យ (តួនាទីមន្ត្រី) ទៅលើអថេរអាស្រ័យ (ប្រសិទ្ធភាពគោលនយោបាយ)។ | ទាមទារទិន្នន័យដែលមានទំហំសំណាកធំគ្រប់គ្រាន់ និងសន្មត់ថាទំនាក់ទំនងរវាងអថេរគឺជាបន្ទាត់ត្រង់ (Linear)។ | រកឃើញថាតួនាទីរបស់មន្ត្រីមូលដ្ឋានអាចព្យាករណ៍ពីប្រសិទ្ធភាពនៃគោលនយោបាយបាន ៦៤.៦០% (Adj R2 = .646)។ |
| One-way ANOVA & t-test ការវិភាគភាពខុសគ្នា (ANOVA និង t-test) |
ស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗគ្នា (ដូចជា ភេទ អាយុ តំណែង) ដើម្បីរកមើលភាពខុសប្លែកគ្នា។ | អាចត្រឹមតែប្រាប់ពីភាពខុសគ្នា ប៉ុន្តែមិនអាចពន្យល់ពីមូលហេតុស៊ីជម្រៅ ឬភាពជាហេតុនិងផល (Causality) បានទេ។ | រកឃើញថាមានតែ "តំណែង" ប៉ុណ្ណោះដែលធ្វើឱ្យមានការយល់ឃើញខុសគ្នាលើប្រសិទ្ធភាពគោលនយោបាយ ឯកត្តាផ្សេងទៀតគ្មានភាពខុសគ្នាទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ មិនមានបញ្ជាក់លម្អិតអំពីថវិកាសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវក្នុងឯកសារឡើយ ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវបែបស្ទង់មតិ (Survey Research) នេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានដូចខាងក្រោម៖
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រមូលទិន្នន័យតែពីក្រុមមន្ត្រីមូលដ្ឋាន (មេឃុំ មេភូមិ គ្រូពេទ្យ) នៅក្នុងស្រុក That Phanom ខេត្ត Nakhon Phanom ដែលជាតំបន់ជាប់ព្រំដែនប្រទេសឡាវ។ លទ្ធផលនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅរកទស្សនៈរបស់អ្នកអនុវត្តច្បាប់ផ្ទាល់ ជាជាងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ។ វាយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏មានខេត្តជាប់ព្រំដែនជាច្រើនដែលប្រឈមមុខនឹងការលួចលាក់ចរាចរគ្រឿងញៀនឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ និងព្រំដែនគោក។
ទម្រង់នៃការវាយតម្លៃ និងការលើកកម្ពស់តួនាទីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននេះ គឺពិតជាមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តដើម្បីពង្រឹងគោលនយោបាយភូមិ-ឃុំមានសុវត្ថិភាពនៅកម្ពុជា។
ការផ្តល់អំណាច និងការបណ្តុះបណ្តាលសមត្ថភាពដល់មេឃុំ និងមេភូមិ គឺជាកត្តាជោគជ័យដ៏ធំបំផុតសម្រាប់ការលុបបំបាត់គ្រឿងញៀនចេញពីសហគមន៍យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Role Theory | ជាទ្រឹស្តីសង្គមវិទ្យាដែលពន្យល់ពីឥរិយាបថរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ដោយផ្អែកលើមុខតំណែង និងការរំពឹងទុករបស់សង្គមចំពោះពួកគេ (ឧទាហរណ៍ ក្នុងនាមជាមេភូមិ ត្រូវតែដើរតួនាទីការពារសន្តិសុខក្នុងមូលដ្ឋាន)។ | ដូចជាតួអង្គក្នុងរឿងល្ខោន ដែលអ្នកត្រូវដើរតួ និងធ្វើសកម្មភាពទៅតាមតំណែងដែលសង្គមបានកំណត់ឱ្យ។ |
| Effectiveness | សមត្ថភាពក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយ ឬគម្រោងណាមួយរហូតទទួលបានលទ្ធផលជាក់ស្តែង ឆ្លើយតបទៅនឹងគោលបំណងដែលបានកំណត់ទុកជាមុនយ៉ាងពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការបាញ់ព្រួញដែលត្រូវចំចំណុចកណ្តាលនៃផ្ទាំងស៊ីបបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ |
| Multiple Regression Analysis | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីទស្សន៍ទាយ ឬពន្យល់ពីកម្រិតនៃឥទ្ធិពលរបស់អថេរឯករាជ្យច្រើន (ឧ. តួនាទីការពារ បង្ក្រាប ព្យាបាល) ទៅលើអថេរអាស្រ័យមួយ (ប្រសិទ្ធភាពនៃគោលនយោបាយ)។ | ដូចជាការស្វែងរកថាតើគ្រឿងផ្សំអ្វីខ្លះ (អំបិល ស្ករ ម្ទេស) ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេក្នុងការធ្វើឱ្យសម្លមួយឆ្នាំងមានរសជាតិឆ្ងាញ់។ |
| One-way ANOVA | ការវិភាគភាពខុសគ្នានៃមធ្យមភាគរវាងក្រុមចំនួនបី ឬច្រើនឡើងទៅ (ឧ. ការប្រៀបធៀបទស្សនៈរបស់មេភូមិ មេឃុំ និងគ្រូពេទ្យ) ថាតើវាមានភាពខុសប្លែកគ្នាជាអត្ថន័យស្ថិតិឬទេ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងមធ្យមរបស់សិស្សមកពី ៣ ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីមើលថាថ្នាក់ណាពូកែជាងគេ។ |
| Stratified Sampling | ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមៗ (តាមស្រទាប់ ឬឃុំ) រួចទើបជ្រើសរើសតំណាងពីក្រុមនីមួយៗតាមសមាមាត្រ ដើម្បីធានាបាននូវភាពជាតំណាងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ | ដូចជាការភ្លក់ម្ហូបក្នុងកម្មវិធីជប់លៀង ដោយអ្នកដួសម្ហូបបន្តិចៗពីគ្រប់មុខម្ហូបទាំងអស់ ដើម្បីដឹងថារសជាតិរួមមានលក្ខណៈបែបណា។ |
| Index of Item-Objective Congruence (IOC) | គឺជារង្វាស់ដែលអ្នកជំនាញប្រើប្រាស់ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើសំណួរនីមួយៗនៅក្នុងកម្រងសំណួរ ពិតជាបានវាស់វែងត្រឹមត្រូវទៅនឹងគោលបំណងនៃការស្រាវជ្រាវដែរឬទេ។ | ដូចជាការឱ្យជាងកាត់ដេរជំនាញមកពិនិត្យមើលថាតើទំហំអាវដែលយើងវាស់ ពិតជាត្រូវនឹងទំហំខ្លួនរបស់អតិថិជនដែរឬទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
