បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងស៊ើបអង្កេត និងប្រៀបធៀបកម្រិតគុណភាពជីវិតរបស់ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងតំបន់រដ្ឋបាលឃុំសុងខ្លង (Songkhlong) ស្រុកបាងប៉ាកុង ខេត្តឆាសើងសៅ ដោយផ្អែកលើកត្តាប្រជាសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ចសង្គម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណ (Quantitative method) តាមរយៈការស្ទង់មតិដោយកម្រងសំណួរលើសំណាកប្រជាជនចំនួន ៤០០ នាក់នៅក្នុងតំបន់សិក្សា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| WHOQOL-BREF Assessment Tool ឧបករណ៍វាយតម្លៃគុណភាពជីវិត WHOQOL-BREF |
ជាឧបករណ៍ស្តង់ដារអន្តរជាតិ មានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ (Reliability = 0.92) និងវាយតម្លៃគ្រប់ជ្រុងជ្រោយលើ៤ផ្នែកធំៗនៃជីវិត។ | ពឹងផ្អែកលើការយល់ឃើញបុគ្គល និងងាយរងឥទ្ធិពលពីអារម្មណ៍ ឬព្រឹត្តិការណ៍បណ្តោះអាសន្នពេលឆ្លើយសំណួរ។ | កំណត់បានថាគុណភាពជីវិតជារួមមានកម្រិតល្អ (ពិន្ទុ ១០៤) ដោយផ្នែកទំនាក់ទំនងសង្គមមានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេ។ |
| Inferential Statistics (t-test & One-way ANOVA) ការវិភាគស្ថិតិអនុមាន (t-test និង One-way ANOVA) |
អាចប្រៀបធៀប និងបញ្ជាក់ពីភាពខុសគ្នានៃគុណភាពជីវិតរវាងក្រុមប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗគ្នាដោយមានអំណះអំណាងស្ថិតិច្បាស់លាស់។ | ទាមទារចំនួនសំណាកធំគ្រប់គ្រាន់ និងទិន្នន័យដែលគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនៃការចែកចាយធម្មតា (Normal Distribution)។ | រកឃើញថាការអប់រំ ស្ថានភាពអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងប្រាក់ចំណូល មានឥទ្ធិពលលើគុណភាពជីវិត (p < 0.05) ប៉ុន្តែយេនឌ័រនិងអាយុមិនមាននោះទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យវាល និងការវិភាគដោយប្រើកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឃុំសុងខ្លង (Songkhlong) ខេត្តឆាសើងសៅ ប្រទេសថៃ ដែលជាតំបន់ពាក់កណ្តាលទីក្រុងនិងជនបទតំបន់ឆ្នេរ ជាមួយនឹងសំណាក ៤០០ នាក់ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥។ លទ្ធផលនេះអាចមានភាពលំអៀងទៅនឹងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចសង្គមរបស់ប្រទេសថៃកាលពីពេលនោះ។ សម្រាប់កម្ពុជា ការយល់ដឹងពីលក្ខណៈទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍ សេវាសុខាភិបាល និងប្រព័ន្ធគាំទ្រសង្គមនៅមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារការកែសម្រួលឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវជាមុន។
ទោះបីជាធ្វើនៅប្រទេសថៃក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រនិងឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវក្នុងការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់រដ្ឋបាលថ្នាក់មូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា។
ជារួម ការអនុវត្តតាមវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវនេះនឹងជួយឱ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជាមានទិន្នន័យពិតប្រាកដ ជាជាងការស្មាន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជីវភាពប្រជាជនចំគោលដៅ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| WHOQOL-BREF-THAI | ជាឧបករណ៍ ឬកម្រងសំណួរវាយតម្លៃគុណភាពជីវិតសង្ខេបរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ដែលត្រូវបានបកប្រែ និងសម្រួលសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅក្នុងបរិបទប្រទេសថៃ ដោយវាស់ស្ទង់លើ៤ផ្នែកសំខាន់ៗគឺ៖ រាងកាយ ផ្លូវចិត្ត ទំនាក់ទំនងសង្គម និងបរិស្ថាន។ | ដូចជាតារាងពិនិត្យសុខភាពប្រចាំឆ្នាំ ប៉ុន្តែវាប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ថាតើយើងមានសេចក្តីសុខប៉ុណ្ណាក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ជំនួសឲ្យការវាស់កម្ពស់ ឬទម្ងន់។ |
| One-way ANOVA | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិ (Analysis of Variance) ដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមរវាងក្រុមចំនួនបី ឬច្រើន (ឧទាហរណ៍ ការប្រៀបធៀបកម្រិតចំណូល ៤ ផ្សេងគ្នា) ដើម្បីចង់ដឹងថាតើពួកវាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដផ្នែកស្ថិតិ ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងប្រចាំខែរបស់សិស្ស ៣ ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីមើលថាថ្នាក់ណាពូកែជាងគេដាច់។ |
| Post hoc test of Scheffe | ការធ្វើតេស្តស្ថិតិបន្ថែម ដែលធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការវិភាគ ANOVA បានបង្ហាញថាមានភាពខុសគ្នារវាងក្រុម។ តេស្តនេះជួយទាញរកឲ្យច្បាស់ថា តើក្រុមណាខ្លះពិតជាខុសគ្នាដាច់ពីគ្នានៅពេលយកមកប្រៀបធៀបម្តងមួយគូៗ (Pairwise comparison)។ | ដូចជាពេលយើងដឹងថាមានសិស្សម្នាក់លួចលុយក្នុងចំណោមមនុស្ស ៥ នាក់ តេស្តនេះប្រៀបដូចជាការហៅមនុស្សទាំង ៥ នាក់មកសួរចម្លើយម្តងម្នាក់ៗទាល់តែរកមុខអ្នកលួចឃើញពិតប្រាកដ។ |
| Objective indicators | សូចនាករ ឬរង្វាស់ដែលអាចមើលឃើញ រាប់បាន និងផ្ទៀងផ្ទាត់បានយ៉ាងច្បាស់លាស់ពីខាងក្រៅដោយគ្មានភាពលំអៀង ដូចជា កម្រិតប្រាក់ចំណូលជាក់ស្តែង ស្ថានភាពការងារ ឬកម្រិតនៃការអប់រំ ជាដើម។ | ដូចជាការវាស់កម្ពស់ដោយប្រើម៉ែត្រ ដែលអ្នកណាមើលលេខក៏ឃើញប៉ុនគ្នា មិនអាចប្រកែកបាន។ |
| Subjective indicators | សូចនាករដែលផ្អែកលើការយល់ឃើញ អារម្មណ៍ ឬការវាយតម្លៃផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗចំពោះស្ថានភាពណាមួយ ដូចជា កម្រិតនៃក្តីសុខ ការពេញចិត្តនឹងជីវិត ឬអារម្មណ៍សុវត្ថិភាព។ | ដូចជាការសួរថាតើម្ហូបនេះឆ្ងាញ់ឬអត់ ដែលមនុស្សម្នាក់ៗអាចមានចម្លើយខុសៗគ្នាទៅតាមចំណូលចិត្តរៀងៗខ្លួន។ |
| Welch and Brown-Forsythe test | តេស្តស្ថិតិជំនួសដែលត្រូវប្រើនៅពេលដែលការវិភាគ ANOVA ធម្មតាមិនអាចប្រើបាន ដោយសារតែភាពប្រែប្រួលនៃទិន្នន័យ (Variance) ក្នុងក្រុមនីមួយៗមិនស្មើគ្នា ឬទិន្នន័យមិនមានការចែកចាយធម្មតា (Not normally distributed)។ | ដូចជាការផ្លាស់ប្តូរទៅប្រើកង់ដែលមានសំបកក្រាស់សម្រាប់ជិះលើផ្លូវរដិបរដុប ជំនួសឱ្យកង់កង់កង់ប្រណាំងធម្មតាដែលជិះបានតែលើផ្លូវរាបស្មើ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
