បញ្ហា (The Problem)៖ នៅក្នុងប្រទេសថៃ មានបញ្ហាកង្វះខាតអាហារូបត្ថម្ភនិងប្រូតេអ៊ីន ជាពិសេសក្នុងចំណោមប្រជាជនដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប ដោយសារទឹកដោះគោស្រស់មានតម្លៃថ្លៃនិងផលិតបានមិនគ្រប់គ្រាន់។ ការសិក្សានេះស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយការលាយទឹកដោះគោជាមួយនឹងទឹកដោះគោរុក្ខជាតិ (សណ្តែកសៀងនិងសណ្តែកដី) ដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយ និងបង្កើនលទ្ធភាពទទួលបានប្រូតេអ៊ីន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងទឹកដោះគោរុក្ខជាតិនិងទឹកដោះគោក្នុងអត្រាផ្សេងៗគ្នា រួចធ្វើការសាកល្បងចំណូលចិត្តរសជាតិ និងវិភាគសមាសធាតុគីមី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pure Cow Milk (Control) ទឹកដោះគោសុទ្ធ (វិធីសាស្ត្រត្រួតពិនិត្យ) |
មានគុណតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភខ្ពស់ (ប្រូតេអ៊ីន និងជាតិខ្លាញ់) និងមានរសជាតិដែលអ្នកបរិភោគទូទៅធ្លាប់ស្គាល់ និងទទួលយកបានយ៉ាងងាយស្រួល។ | មានតម្លៃថ្លៃខ្លាំង (២.៥០ - ៣.០០ បាត ក្នុង២៥០មល) និងមានការខ្វះខាតការផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងស្រុកដែលទាមទារការនាំចូល។ | ដើរតួជាស្តង់ដារគោលសម្រាប់ប្រៀបធៀបរសជាតិ និងគុណភាព ប៉ុន្តែមិនស័ក្តិសមសម្រាប់ប្រជាជនមានចំណូលទាបនោះទេ។ |
| Pure Vegetable Milk (Soybean/Peanut) ទឹកដោះគោរុក្ខជាតិសុទ្ធ (សណ្តែកសៀង និងសណ្តែកដី) |
មានតម្លៃថោកខ្លាំង (០.៧៥ - ០.៨០ បាត ក្នុង២៥០មល) និងសំបូរទៅដោយប្រូតេអ៊ីនដែលអាចផលិតបានដោយវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុក។ | មានក្លិនឆ្អាបសណ្តែក (Beany flavor) ដែលធ្វើឱ្យអ្នកបរិភោគមួយចំនួនធំមិនចូលចិត្ត និងបដិសេធក្នុងការទទួលទាន។ | មានតម្លៃថោកបំផុត ប៉ុន្តែទទួលបានការវាយតម្លៃរសជាតិទាបពីក្រុមអ្នកសាកល្បង ដោយសារក្លិនសណ្តែកខ្លាំង។ |
| Blended Milk (Ratio 1:0.75 to 1:1) ទឹកដោះគោលាយ (អត្រា ១:០.៧៥ ដល់ ១:១) |
រក្សាបាននូវតុល្យភាពរវាងតម្លៃសមរម្យ (១.៣៦ - ១.៤៥ បាត) និងរសជាតិដែលអាចទទួលយកបាន ដោយកាត់បន្ថយក្លិនឆ្អាបរបស់សណ្តែក។ | ទាមទារបច្ចេកទេសក្នុងការកែច្នៃ និងលាយបញ្ចូលគ្នា ហើយអ្នកដែលមានការអប់រំខ្ពស់នៅតែអាចកត់សម្គាល់ពីភាពខុសគ្នានៃរសជាតិបានខ្លះៗ។ | ជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុតក្នុងការសិក្សា ដែលអាចកាត់បន្ថយចំណាយបានច្រើនជាង ៤០% ធៀបនឹងទឹកដោះគោសុទ្ធ ព្រមទាំងទទួលបានការពេញចិត្តពីអ្នកបរិភោគ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការសិក្សានេះទាមទារឱ្យមានឧបករណ៍កែច្នៃចំណីអាហារជាមូលដ្ឋាន ម៉ាស៊ីនវិភាគសមាសធាតុគីមី និងក្រុមមនុស្សសម្រាប់ធ្វើតេស្តរសជាតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃតាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៦ ដោយផ្អែកលើការវាយតម្លៃរសជាតិពីប្រជាជនថៃក្នុងសម័យនោះ។ ចំណូលចិត្តរបស់អ្នកបរិភោគបានផ្លាស់ប្តូរច្រើន ហើយបច្ចុប្បន្នប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនស៊ាំនឹងការទទួលទានទឹកសណ្តែកពាណិជ្ជកម្មរួចទៅហើយ។ ដូច្នេះ ការទទួលយកនូវ 'ក្លិនសណ្តែក' អាចមានកម្រិតខ្ពស់ជាងអ្វីដែលបានរកឃើញនៅក្នុងការសិក្សានេះ។
វិធីសាស្ត្រនៃការលាយទឹកដោះគោនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភនិងជំរុញកសិកម្ម។
ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងធនធានកសិកម្មក្នុងស្រុក (សណ្តែក) និងផលិតផលទឹកដោះគោ គឺជាដំណោះស្រាយប្រកបដោយនិរន្តរភាព ដើម្បីផ្តល់នូវប្រភពប្រូតេអ៊ីនតម្លៃសមរម្យសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Hedonic scale (មាត្រដ្ឋានចំណូលចិត្ត) | ជាវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រដែលប្រើប្រាស់នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវចំណីអាហារ ដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃចំណូលចិត្ត ឬការមិនចូលចិត្តរបស់អ្នកបរិភោគចំពោះផលិតផលណាមួយ ដោយជាទូទៅចែកជា ៩ កម្រិតពី 'មិនចូលចិត្តបំផុត' ដល់ 'ចូលចិត្តបំផុត'។ | ដូចជាការឱ្យពិន្ទុផ្កាយ ១ ដល់ ៥ នៅលើកម្មវិធីដឹកជញ្ជូនម្ហូបអាហារ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាអ្នកពេញចិត្តរសជាតិម្ហូបនោះកម្រិតណា។ |
| Microkjeldahl (វិធីសាស្ត្រម៉ៃក្រូជែលដាល់) | ជាបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍គីមីវិភាគដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីកំណត់បរិមាណអាសូតនៅក្នុងសមាសធាតុគីមី ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រគណនារកបរិមាណប្រូតេអ៊ីនសរុបដែលមាននៅក្នុងគំរូអាហារ។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនដំបូលផ្ទះ ដើម្បីធ្វើការប៉ាន់ស្មានដឹងពីចំនួនប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងភូមិមួយអញ្ចឹង។ |
| Soxhlet solvent extraction method (វិធីសាស្ត្រទាញយកសារធាតុរំលាយសុកឡេត) | ជាដំណើរការមន្ទីរពិសោធន៍ដែលប្រើប្រាស់សារធាតុរំលាយហួត (volatile solvent) ដើម្បីទាញយកជាតិខ្លាញ់ (លីពីត) ចេញពីគំរូអាហាររឹង ដើម្បីវាស់ស្ទង់បរិមាណជាតិខ្លាញ់សរុបឱ្យបានច្បាស់លាស់។ | ដូចជាការត្រាំថង់តែក្នុងទឹកក្តៅដដែលៗជាច្រើនដង ដើម្បីទាញយករសជាតិនិងពណ៌តែឱ្យអស់ពីថង់។ |
| Lipoxidase (អង់ស៊ីមលីប៉ុកស៊ីដាស) | ជាប្រភេទអង់ស៊ីមដែលមានវត្តមានដោយធម្មជាតិនៅក្នុងគ្រាប់សណ្តែកសៀង ដែលនៅពេលវាធ្វើប្រតិកម្មជាមួយអុកស៊ីហ្សែនក្នុងអំឡុងពេលកិន វាបង្កើតឱ្យមានសមាសធាតុដែលបញ្ចេញ 'ក្លិនឆ្អាប' ឬក្លិនស្អុយប្រហើរ (Beany flavor)។ | ដូចជាអង់ស៊ីមនៅក្នុងផ្លែប៉ោម ដែលធ្វើឱ្យសាច់ប៉ោមប្រែពណ៌ត្នោតនៅពេលយើងចិតវាចោលឱ្យប៉ះនឹងខ្យល់អញ្ចឹងដែរ។ |
| Solid non fat (សារធាតុរឹងមិនមែនខ្លាញ់) | ជាសមាសធាតុរឹងទាំងអស់នៃទឹកដោះគោដែលនៅសេសសល់ បន្ទាប់ពីគេបានដកយកជាតិទឹក និងជាតិខ្លាញ់ចេញអស់ ដែលភាគច្រើនរួមមាន ប្រូតេអ៊ីន ជាតិស្ករ (ឡាក់តូស) និងរ៉ែខនិជផ្សេងៗ។ | ដូចជាកាកស្ករនិងអំបិលដែលនៅសេសសល់បាតកែវ បន្ទាប់ពីទឹកត្រូវបានរំហួតហួតហែងអស់។ |
| Gerber tube method (វិធីសាស្ត្របំពង់ហ្គឺរបឺ) | ជាការធ្វើតេស្តគីមីយ៉ាងរហ័សនិងជាស្តង់ដារអន្តរជាតិ ដែលប្រើជាទូទៅក្នុងឧស្សាហកម្មទឹកដោះគោដើម្បីកំណត់បរិមាណជាតិខ្លាញ់នៅក្នុងទឹកដោះគោស្រស់ ដោយប្រើអាស៊ីតស៊ុលហ្វួរីកដើម្បីរំលាយប្រូតេអ៊ីន និងបំបែកជាតិខ្លាញ់ចេញ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តេស្តកូវីដរហ័ស (Rapid Test) ដែលផ្តល់លទ្ធផលភ្លាមៗបញ្ជាក់ពីវត្តមាននិងបរិមាណវីរុសនៅក្នុងខ្លួន។ |
| Taste panel (ក្រុមអ្នកវាយតម្លៃរសជាតិ) | ជាក្រុមមនុស្សដែលត្រូវបានជ្រើសរើសយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីភ្លក់ និងវាយតម្លៃលក្ខណៈរូបសាស្ត្រនៃផលិតផលអាហារណាមួយ ដូចជា រូបរាង ក្លិន រសជាតិ និងវាយនភាព ក្នុងគោលបំណងស្រាវជ្រាវ។ | ដូចជាគណៈកម្មការដាក់ពិន្ទុនៅក្នុងកម្មវិធីប្រឡងធ្វើម្ហូប MasterChef ដែលភ្លក់ និងវិនិច្ឆ័យមុខម្ហូបរបស់អ្នកប្រកួត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
