បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយលើការជជែកវែកញែកនៅក្នុងមេកានិចកង់ទិចអំពីទ្រឹស្តីបទ Bell ដោយព្យាយាមបង្ហាញថា វិសមភាព CHSH អាចត្រូវបានបំពានដោយប្រើប្រាស់គោលការណ៍មូលដ្ឋាននៃអថេរកំបាំង (Local Hidden Variables - LHV) ដែលផ្ទុយពីការអះអាងទូទៅ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកនិពន្ធបានបង្កើតកូដកុំព្យូទ័រដោយប្រើភាសា VBA ដើម្បីធ្វើការក្លែងធ្វើ និងសាកល្បងការបំពានវិសមភាព CHSH តាមរយៈការស្កេនប៉ារ៉ាម៉ែត្រក្នុងចំនួនជុំសាកល្បងដ៏ច្រើន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Basic LHV Simulation with Parameter Scanning ការក្លែងធ្វើអថេរកំបាំងក្នុងតំបន់ (LHV) មូលដ្ឋានជាមួយការស្កេនប៉ារ៉ាម៉ែត្រ |
ងាយស្រួលយល់ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងឆាប់រហ័សដោយប្រើប្រាស់កូដកុំព្យូទ័រសាមញ្ញ។ | កម្រិតនៃការបំពានវិសមភាព CHSH នៅមានកម្រិតទាបនៅឡើយ បើធៀបនឹងវិធីសាស្ត្រផ្សេងទៀត។ | ទទួលបានតម្លៃ CHSH ល្អបំផុតត្រឹម -2.02864 នៅក្នុងការសាកល្បងដោយប្រើវិធាន (*) |
| Fine-grained Scanning with Adjusted Rule ការស្កេនប៉ារ៉ាម៉ែត្រលម្អិតជាមួយការកែសម្រួលវិធាន (**) |
ផ្តល់លទ្ធផលនៃការបំពានវិសមភាព CHSH កាន់តែច្បាស់លាស់ និងមានភាពជឿជាក់ជាងមុនសម្រាប់ការធ្វើតេស្ត។ | ទាមទារការគណនាច្រើនជាងមុន ដែលធ្វើឱ្យមានការពន្យារពេលក្នុងការដំណើរការទិន្នន័យធំៗ។ | សម្រេចបានតម្លៃ CHSH ប្រមាណ -2.027 ជាមួយនឹងការសាកល្បងរហូតដល់ Nmax = 10^6 |
| Scavenging Ahead Algorithm ក្បួនដោះស្រាយការស្វែងរកដោយមើលទៅមុខ (Scavenging Ahead) |
អាចបង្កើនទំហំនៃការបំពានវិសមភាពរហូតដល់កម្រិតអតិបរមាដែលអាចធ្វើទៅបានសម្រាប់ប្រព័ន្ធនេះ។ | ប្រឈមនឹងការរិះគន់ផ្នែករូបវិទ្យា ដោយសារវាទាមទារឱ្យដឹងពីជម្រើសនៃការកំណត់ទុកជាមុន (មើលទៅមុខ២ជំហាន)។ | ទទួលបានតម្លៃបំពានវិសមភាព CHSH អតិបរមារហូតដល់ -2.04 |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានកុំព្យូទ័រធំដុំនោះទេ ដោយសារវាប្រើប្រាស់ត្រឹមតែការក្លែងធ្វើតាមគំរូគណិតវិទ្យាសាមញ្ញ។
ទិន្នន័យនៅក្នុងការសិក្សានេះគឺជាទិន្នន័យក្លែងធ្វើ (Simulated Data) ដែលបង្កើតឡើងដោយកូដកុំព្យូទ័រទាំងស្រុង មិនមែនជាទិន្នន័យពីការពិសោធន៍រូបវិទ្យាពិតប្រាកដនោះទេ។ ទោះបីជាវាមិនមានការលំអៀងផ្នែកប្រជាសាស្ត្រក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នករិះគន់អាចចោទសួរអំពីការប្រើប្រាស់ 'ប្រវត្តិ' នៅក្នុងក្បួនដោះស្រាយនេះថាតើវាឆ្លុះបញ្ចាំងពីធម្មជាតិពិតនៃរូបវិទ្យាកង់ទិចដែរឬទេ។ សម្រាប់កម្ពុជា នេះជាការបង្ហាញថាទ្រឹស្តីកង់ទិចនៅតែមានចំណុចចម្រូងចម្រាសដែលទាមទារការវិភាគស៊ីជម្រៅ។
ទោះបីជាឯកសារនេះផ្តោតលើទ្រឹស្តីរូបវិទ្យាសុទ្ធសាធក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រក្លែងធ្វើនេះពិតជាមានប្រយោជន៍សម្រាប់ការអប់រំនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការសិក្សានេះផ្តល់នូវវិធីសាស្ត្រចំណាយទាប (Low-cost) សម្រាប់និស្សិត និងអ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាក្នុងការចូលរួមសិក្សា និងធ្វើតេស្តទ្រឹស្តីរូបវិទ្យាកង់ទិចដោយប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រធម្មតា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| CHSH inequality | វាជារូបមន្តគណិតវិទ្យាមួយនៅក្នុងរូបវិទ្យាកង់ទិច ដែលប្រើសម្រាប់ធ្វើតេស្តថាតើប្រព័ន្ធមួយដំណើរការដោយប្រើច្បាប់រូបវិទ្យាក្លាស៊ិក (អថេរកំបាំង) ឬមានទំនាក់ទំនងកង់ទិចអាថ៌កំបាំង (Entanglement)។ ប្រសិនបើតម្លៃនៃការគណនាធ្លាក់ចុះក្រោម -2 ឬលើសពី 2 នោះគេចាត់ទុកថាវាជាបាតុភូតកង់ទិច។ | ដូចជាច្បាប់បញ្ជាក់ថា បើមនុស្សពីរនាក់នៅឆ្ងាយពីគ្នាអាចឆ្លើយសំណួរត្រូវគ្នាបានល្អឥតខ្ចោះលើសពីកម្រិតកំណត់ នោះពួកគេច្បាស់ជាមានទូរគមនាគមន៍អាថ៌កំបាំងទាក់ទងគ្នា។ |
| Local Hidden Variables | ជាទ្រឹស្តីដែលលើកឡើងថា ភាគល្អិតមានផ្ទុកនូវព័ត៌មានឬលក្ខណៈសម្បត្តិដែលបានកំណត់ទុកជាមុន (អថេរកំបាំង) ហើយព័ត៌មានមិនអាចធ្វើដំណើរលឿនជាងពន្លឺនោះទេ (ភាពមូលដ្ឋាន ឬ Locality) ដែលនេះជាការបដិសេធទៅនឹងគំនិត Entanglement របស់កង់ទិច។ | ដូចជាកូនភ្លោះពីរនាក់ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នារួចជាស្រេចថានឹងស្លៀកពាក់ពណ៌អ្វីមុនពេលបែកគ្នាទៅរស់នៅប្រទេសផ្សេងគ្នា ធ្វើឱ្យគេស្មានថាអ្នកទាំងពីរមានទូរស័ព្ទប្រាប់គ្នាពេលគេសួរ តែតាមពិតគេបានរៀបចំទុកជាមុន។ |
| Supermartingale | ជាគំនិតនៅក្នុងទ្រឹស្តីប្រូបាប៊ីលីតេ ដែលត្រូវបានអ្នកស្រាវជ្រាវ (ឧទាហរណ៍ Richard Gill) យកមកប្រើដើម្បីអះអាងថា គ្មានប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រផ្អែកលើអថេរកំបាំងណាមួយអាចយកឈ្នះឬបំពានវិសមភាព CHSH បានទេ ទោះបីជាវាប្រើប្រាស់ប្រវត្តិទិន្នន័យចាស់ក៏ដោយ។ | ដូចជាការលេងល្បែងភ្នាល់នៅក្នុងកាស៊ីណូ ដែលតាមទ្រឹស្តីគណិតវិទ្យា អ្នកលេងកាន់តែលេងយូរ កាន់តែមានឱកាសចាញ់ មិនអាចយកឈ្នះច្បាប់ប្រូបាប៊ីលីតេបានឡើយ។ |
| Scavenging ahead Algorithm | ជាក្បួនដោះស្រាយនៅក្នុងកូដកុំព្យូទ័រនៃការសិក្សានេះ ដែលអាចឆែកមើលទៅមុខ (Scan ahead) នូវទិន្នន័យកំណត់ផ្សេងៗ ដើម្បីជ្រើសរើសយកប៉ារ៉ាម៉ែត្រណាដែលល្អបំផុតក្នុងការទាញទម្លាក់តម្លៃ CHSH ឱ្យបំពានដែនកំណត់។ | ដូចជាអ្នកលេងអុកដែលគិតមើលទៅមុខ៣ទៅ៤ជំហានជារឿយៗ ដើម្បីរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រស៊ីកូនអុកដៃគូឱ្យបានច្រើនបំផុត។ |
| Parallel computing | ជាវិធីសាស្ត្រគណនាដែលដំណើរការកិច្ចការគណនាច្រើនក្នុងពេលតែមួយព្រមៗគ្នា។ នៅក្នុងឯកសារនេះ អ្នកនិពន្ធសន្និដ្ឋានថា ធម្មជាតិអាចប្រើប្រាស់យន្តការស្រដៀងគ្នានេះដើម្បីស្វែងរកប៉ារ៉ាម៉ែត្រដ៏ល្អឥតខ្ចោះនៃអថេរកំបាំង។ | ដូចជាការជួលកម្មករ១០នាក់ឱ្យជួយសាងសង់ផ្ទះក្នុងពេលតែមួយ ជាជាងឱ្យកម្មករម្នាក់ធ្វើការងារទាំងអស់នោះតែម្នាក់ឯង។ |
| Parameter scanning | ជាដំណើរការនៃការសាកល្បងប្តូរតម្លៃអថេរ (ដូចជា p និង dp) បន្តិចម្តងៗនៅក្នុងកូដក្លែងធ្វើ ដើម្បីអង្កេតមើលថាតើតម្លៃមួយណាដែលធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធសម្រេចបានលទ្ធផលបំពានវិសមភាពអតិបរមា។ | ដូចជាការមួលប៊ូតុងស្វែងរកប៉ុស្តិ៍វិទ្យុបន្តិចម្តងៗ រហូតដល់រកឃើញប៉ុស្តិ៍ណាដែលលឺសំឡេងច្បាស់ល្អបំផុត។ |
| Bell's theorem | ជាទ្រឹស្តីបទដ៏ល្បីល្បាញក្នុងរូបវិទ្យាដែលអះអាងថា លទ្ធផលនៃការពិសោធន៍មេកានិចកង់ទិច មិនអាចត្រូវបានពន្យល់ដោយទ្រឹស្តីរូបវិទ្យាណាដែលពឹងផ្អែកតែលើអថេរកំបាំងក្នុងតំបន់ (Local Hidden Variables) នោះទេ។ | ដូចជាតុលាការដែលកាត់ក្តីថា ព្រឹត្តិការណ៍ពីរមិនអាចកើតឡើងដោយចៃដន្យ ឬតាមការព្រមព្រៀងមុននោះទេ លុះត្រាតែមានការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានភ្លាមៗខុសពីធម្មតា ទោះនៅឆ្ងាយពីគ្នាយ៉ាងណាក៏ដោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
