Original Title: Iron Fortification in Developing of Extruded Thai Rice Snack
Source: li01.tci-thaijo.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការពង្រឹងជាតិដែកក្នុងការអភិវឌ្ឍនំសម្រន់ផលិតពីអង្ករសម្រូបថៃដោយប្រើម៉ាស៊ីន Extruder

ចំណងជើងដើម៖ Iron Fortification in Developing of Extruded Thai Rice Snack

អ្នកនិពន្ធ៖ Chulaluck Charunuch (Institute of Food Research and Product Development (IFRPD), Kasetsart University), Saowaluk Rungchang, Chowladda Teangpook, Vayuh Sonted

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2008 Kasetsart J. (Nat. Sci.)

វិស័យសិក្សា៖ Food Science

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាជំងឺកង្វះឈាមក្រហមដោយសារកង្វះជាតិដែក (Iron-deficiency anemia) និងកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ តាមរយៈការអភិវឌ្ឍនំសម្រន់ដែលសម្បូរជាតិដែក និងងាយស្រួលបរិភោគសម្រាប់កុមារ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនកៀប (Twin-screw extruder) ដើម្បីផលិតនំសម្រន់ពីអង្ករសម្រូបថៃចំនួន ២ ប្រភេទ ដោយធ្វើការប្រៀបធៀបល្បឿនម៉ាស៊ីន ប្រភេទសារធាតុដែក និងកម្រិតជាតិដែក។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Extrusion at 350 rpm with Ferrous Sulphate (20% RDI)
ការផលិតដោយម៉ាស៊ីន Extruder ក្នុងល្បឿន ៣៥០ ជុំ/នាទី ជាមួយសារធាតុដែក Ferrous Sulphate (កម្រិត ២០% RDI)
ម៉ាស៊ីនដំណើរការក្នុងល្បឿន ៣៥០ rpm ជួយឱ្យនំមានការប៉ោងបានល្អ មានដង់ស៊ីតេទាប និងមានវាយនភាពទន់ស្រួយ។ ការប្រើ Ferrous Sulphate មិនធ្វើឱ្យប្រែពណ៌ គ្មានក្លិនឆ្អាបលោហៈ និងមានចំណាយថ្លៃដើមផលិតទាប។ ទាមទារការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពនិងសំណើមឱ្យបានច្បាស់លាស់កំឡុងពេលដំណើរការម៉ាស៊ីន Twin-screw extruder។ បង្កើតបានជានំសម្រន់ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ អាចរក្សាទុកបាន ៤ ខែ និងទទួលបានការចូលចិត្តពីក្រុមកុមារគោលដៅរហូតដល់ ៨២-៩៦%។
Extrusion at 300 rpm with Alternative Iron Fortificants (100% RDI)
ការផលិតដោយម៉ាស៊ីន Extruder ក្នុងល្បឿន ៣០០ ជុំ/នាទី ជាមួយកម្រិតជាតិដែកខ្ពស់ (១០០% RDI)
ផ្តល់នូវបរិមាណជាតិដែកខ្ពស់ខ្លាំងដែលអាចឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃ (RDI) ទាំងស្រុងក្នុងមួយការទទួលទាន។ ល្បឿនម៉ាស៊ីនត្រឹម ៣០០ rpm ធ្វើឱ្យនំមិនសូវប៉ោងល្អ និងមានវាយនភាពរឹងជាង។ ការប្រើជាតិដែកដល់ទៅ ១០០% RDI មិនបានជួយកែលម្អរូបរាងនំនោះទេ តែអាចបង្កើនថ្លៃដើមផលិតដោយមិនចាំបាច់។ លក្ខណៈរូបសាស្ត្រនៃនំមានគុណភាពទាបជាង (រឹងជាង និងមិនសូវប៉ោង) ទោះបីជាប្រភេទសារធាតុដែកមិនមានឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានខ្លាំងលើរសជាតិក៏ដោយ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារនូវឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ការផលិតនិងការវិភាគគុណភាពចំណីអាហារ ក៏ដូចជាធនធានវត្ថុធាតុដើមដែលមានគុណភាព។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ពូជអង្ករសម្រូបកូនកាត់ជាក់លាក់របស់ថៃ និងធ្វើតេស្តសតិអារម្មណ៍ទៅលើកុមារសិស្សសាលានៅខេត្តនគររាជសីមា។ ទោះបីជារបបអាហាររបស់ពលរដ្ឋថៃនិងកម្ពុជាមានភាពស្រដៀងគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែលក្ខណៈរូបនិងគីមីនៃពូជស្រូវអង្ករកម្ពុជា (ឧទាហរណ៍៖ អង្ករផ្ការំដួល) អាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការធ្វើតេស្តកាលីបល្បឿនម៉ាស៊ីនឡើងវិញនៅពេលអនុវត្តផ្ទាល់នៅកម្ពុជា។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

បច្ចេកវិទ្យាផលិតនំសម្រន់ពង្រឹងជាតិដែកនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់និងស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការយកមកអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ។

សរុបមក ការសាកល្បងនិងអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យានេះមិនត្រឹមតែជួយលើកកម្ពស់សុខភាពសាធារណៈរបស់កុមារកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយបង្កើនតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចដល់ផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុកទៀតផង។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. ជំហានទី១៖ ការសិក្សាពីវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុក (Local Raw Material Assessment): ប្រមូលនិងធ្វើតេស្តលក្ខណៈរូបសាស្ត្រនៃពូជអង្ករសម្រូបរបស់កម្ពុជា (ឧទាហរណ៍៖ អង្ករផ្ការំដួល ឬអង្ករក្រហម) ដោយប្រើប្រាស់បន្ទប់ពិសោធន៍។ សិក្សាពីបរិមាណ Amylose និងសំណើម ដោយប្រើឧបករណ៍វិភាគ Moisture Analyzer និងវាយតម្លៃភាពស័ក្តិសមសម្រាប់ដំណើរការ Extrusion
  2. ជំហានទី២៖ ផលិតសាកល្បងខ្នាតតូច (Lab-Scale Prototyping): សហការជាមួយមន្ទីរពិសោធន៍ផ្នែកចំណីអាហារ (ឧ. នៅវិទ្យាស្ថាន ITC) ដើម្បីប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន Laboratory Twin-Screw Extruder។ សាកល្បងផលិតនំដោយប្រើអង្ករសម្រូបខ្មែរ លាយជាមួយសារធាតុដែក Ferrous sulphate ក្នុងកម្រិត ២០% RDI និងកំណត់ល្បឿនម៉ាស៊ីនក្នុងចន្លោះ ៣០០-៣៥០ rpm ដូចមានក្នុងឯកសារស្រាវជ្រាវ។
  3. ជំហានទី៣៖ វិភាគគុណភាពផលិតផល (Quality and Physicochemical Analysis): វាស់ស្ទង់ទំហំប៉ោង ដង់ស៊ីតេ និងវាយនភាពនៃនំសម្រេចដោយប្រើឧបករណ៍ Texture Analyzer (TA-XT2i)។ បញ្ជាក់ពីកម្រិតជាតិដែកដែលនៅសេសសល់ក្នុងនំតាមរយៈការវិភាគដោយប្រើ ICP-AES ឬវិធីសាស្ត្រ Spectrophotometry ក៏ដូចជាការធ្វើតេស្ត TBA assays ដើម្បីតាមដានភាពខូចគុណភាពប្រេង។
  4. ជំហានទី៤៖ ការវាយតម្លៃសតិអារម្មណ៍ និងអាយុកាលរក្សាទុក (Sensory & Shelf-life Testing): រៀបចំកម្មវិធីភ្លក់រសជាតិនំសាកល្បង (Sensory Evaluation) ជាមួយកុមារកម្ពុជាដែលមានអាយុពី ៦ ទៅ ១៤ឆ្នាំ ដោយផ្តោតលើភាពស្រួយ រសជាតិ និងក្លិន។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ត្រូវវេចខ្ចប់នំក្នុងថង់ Metallized bags រួចរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់រយៈពេល ៤ខែ ដើម្បីតាមដានសុវត្ថិភាពអតិសុខុមប្រាណ (Microbiological test)។
  5. ជំហានទី៥៖ សហការជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ដើម្បីពង្រីកសក្តានុពល (Partnership & Scale-up): ចងក្រងលទ្ធផលនៃការសិក្សា និងធ្វើសំណើគម្រោង (Proposal) ទៅកាន់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធដូចជា ក្រុមប្រឹក្សាស្តារអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម និងជនបទ (CARD) ឬអង្គការ World Food Programme (WFP) ដើម្បីស្នើសុំថវិកាគាំទ្រក្នុងការផលិតជាលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្ម និងចែកចាយសាកល្បងនៅតាមសាលាបឋមសិក្សា។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Extrusion (ដំណើរការកៀបឬបំពងផលិតនំ) វាជាបច្ចេកទេសកែច្នៃចំណីអាហារដោយប្រើម៉ាស៊ីនកៀប និងដុតកម្ដៅក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីរុញច្រានល្បាយម្សៅឱ្យចេញតាមរន្ធពុម្ពជារូបរាងផ្សេងៗ ព្រមទាំងធ្វើឱ្យម្សៅឆ្អិន និងប៉ោងស្រួយដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ប្រៀបដូចជាការច្របាច់ម្សៅក្រែមតែងនំខេកចេញពីបំពង់ដែលមានក្បាលជារូបរាងផ្សេងៗគ្នា គួបផ្សំជាមួយការប្រើកម្ដៅធ្វើឱ្យវាឆ្អិននិងប៉ោងភ្លាមៗ។
Iron Fortification (ការពង្រឹង ឬបន្ថែមជាតិដែក) គឺជាការបញ្ចូលបន្ថែមនូវសារធាតុរ៉ែ (ជាតិដែក) ទៅក្នុងអាហារដែលជាទូទៅមិនមានជាតិដែកគ្រប់គ្រាន់ពីធម្មជាតិ ដើម្បីជួយកែលម្អគុណភាពអាហារូបត្ថម្ភរបស់អ្នកបរិភោគ និងការពារជំងឺស្លេកស្លាំង។ ដូចជាការចាក់បន្ថែមវីតាមីនទៅក្នុងទឹកបរិសុទ្ធធម្មតា ដើម្បីឱ្យវាមានប្រយោជន៍ដល់សុខភាពជាងមុន។
Ferrous sulphate (ស៊ុលផាតដែក) គឺជាប្រភេទសមាសធាតុជាតិដែកដែលគេនិយមប្រើបំផុតសម្រាប់លាយបញ្ចូលក្នុងចំណីអាហារ និងឱសថ ព្រោះវាមានតម្លៃថោក រាងកាយងាយស្រូបយកទៅប្រើប្រាស់ និងមិនងាយធ្វើឱ្យប្រែពណ៌អាហារពេលចម្អិន។ ប្រៀបដូចជាថ្នាំគ្រាប់ជាតិដែកដែលគ្រូពេទ្យឱ្យស្ត្រីមានផ្ទៃពោះលេបដើម្បីប៉ូវឈាម គ្រាន់តែក្នុងករណីនេះគេយកវាមកលាយចូលក្នុងម្សៅនំ។
Expansion ratio (សមាមាត្រនៃការប៉ោង) ជារង្វាស់ដែលបញ្ជាក់ថាតើនំសម្រេចបានប៉ោងរីកធំប៉ុនណា បើធៀបទៅនឹងទំហំរន្ធពុម្ពម៉ាស៊ីនដែលវាត្រូវបានច្របាច់ចេញមក ដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃភាពស្រួយ និងទន់របស់នំ។ ដូចជាការវាស់ទំហំរបស់ពោតលីង (Popcorn) ក្រោយពេលផ្ទុះប៉ោងរួច បើប្រៀបធៀបទៅនឹងទំហំគ្រាប់ពោតរឹងដើម។
Bulk density (ដង់ស៊ីតេដុំ) គឺជាការវាស់ទម្ងន់របស់នំធៀបនឹងមាឌរបស់វា។ ជាទូទៅ នំដែលមានដង់ស៊ីតេទាប គឺមានន័យថាវាមានប្រហោងខ្យល់ច្រើននៅខាងក្នុង ដែលធ្វើឱ្យវាស្រាល និងមានភាពស្រួយជាងនំដង់ស៊ីតេខ្ពស់។ ដូចជាការប្រៀបធៀបទម្ងន់រវាងអេប៉ុងលាងចាន និងដុំឥដ្ឋដែលមានទំហំប៉ុនគ្នា អេប៉ុងស្រាលជាងព្រោះវាមានប្រហោងខ្យល់ច្រើននៅខាងក្នុង (ដង់ស៊ីតេទាប)។
Organoleptic qualities (គុណភាពសតិអារម្មណ៍) លក្ខណៈសម្បត្តិនៃអាហារដែលយើងអាចដឹងនិងវាយតម្លៃបានតាមរយៈវិញ្ញាណរបស់យើង ដូចជាការមើលឃើញរូបរាងនិងពណ៌ ការភ្លក់រសជាតិ ការហិតក្លិន និងការដឹងពីភាពស្រួយពេលទំពារជាដើម។ ដូចជាបទពិសោធន៍ពេលយើងញ៉ាំនំកញ្ចប់មួយ ហើយយើងប្រាប់គេបានថាវាមានពណ៌ស្អាត ឈ្ងុយ រសជាតិឆ្ងាញ់ និងស្រួយល្អ។
TBA assays (ការធ្វើតេស្ត TBA) គឺជាវិធីសាស្ត្រប្រតិកម្មគីមីក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការខូចគុណភាព ឬការជូរអួមនៃជាតិខ្លាញ់ (ប្រេង) ដែលមាននៅក្នុងនំ ឬអាហារ ក្រោយពេលរក្សាទុកក្នុងរយៈពេលយូរ។ ដូចជាការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើប្រេងឆាដែលប្រើរួច ឬនំដែលទុកចោលយូរ មានក្លិនខាតរហូតដល់កម្រិតណាហើយ។
ICP-AES (បច្ចេកទេសវាស់វិសាលគមន៍អេឡិចត្រុងម៉ាញេទិក) វាជាឧបករណ៍វិភាគកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើប្រាស់ពន្លឺនិងផ្លាស្មា ដើម្បីរាវរកនិងវាស់បរិមាណសារធាតុរ៉ែច្បាស់លាស់ (ដូចជាជាតិដែក) ដែលនៅសេសសល់ក្នុងកោសិកា ឬចំណីអាហារបានយ៉ាងសុក្រឹតបំផុតទោះក្នុងបរិមាណតិចតួចក្ដី។ ប្រៀបដូចជាកែវយឺតវេទមន្តដែលអាចឆ្លុះមើលឃើញ និងរាប់ចំនួនគ្រាប់ខ្សាច់តូចៗបំផុតដែលលាក់ខ្លួននៅក្នុងបឹងមួយបានយ៉ាងជាក់លាក់។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖