បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងស្វែងរកវិធីសាស្ត្រថ្មី ចំណាយតិច និងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការរំលាយសរសៃសូត្រ ដើម្បីផលិតជាម្សៅសូត្ររលាយក្នុងទឹក សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យគ្រឿងសម្អាង និងអាហារូបត្ថម្ភ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវដំណើរការរំលាយ ដោយការធ្វើតេស្តល្បាយអំបិល-អេតាណុល-ទឹកផ្សេងៗគ្នា កំណត់អត្រាម៉ូល និងស្វែងរកសមាមាត្រទម្ងន់ដ៏ល្អបំផុតរវាងសូត្រ និងសារធាតុរំលាយ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| MgCl2/ethanol/H2O (0.8:2:8 mole ratio) ការរំលាយដោយប្រើល្បាយម៉ាញ៉េស្យូមក្លរួ/អេតាណុល/ទឹក ក្នុងអត្រាម៉ូល ០.៨:២:៨ |
មានល្បឿនរំលាយលឿនបំផុត (២៥ នាទី) ចំណាយដើមទុនទាប និងផ្តល់ផលិតផលដែលមានភាពរលាយក្នុងទឹកបានល្អឥតខ្ចោះ។ | ទាមទារការបន្សុទ្ធ (Dialysis) ដើម្បីយកអំបិលចេញ និងប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនសម្ងួតដោយកក (Freeze-dryer)។ | ទិន្នផលប្រូតេអ៊ីន ៨៤% ជាមួយនឹងបរិមាណអាសូតសរុប ១៦.៥៧%។ |
| ZnCl2/ethanol/H2O ការរំលាយដោយប្រើល្បាយស័ង្កសីក្លរួ/អេតាណុល/ទឹក |
ចំណាយពេលរំលាយលឿន (២៥ នាទី) ប្រហាក់ប្រហែលនឹងការប្រើប្រាស់ MgCl2 ដែរ។ | ប្រូតេអ៊ីនខ្លះរងការកកិត (Precipitated) ក្នុងកំឡុងពេលបន្សុទ្ធ ដែលធ្វើឱ្យទិន្នផលធ្លាក់ចុះទាប។ | ទិន្នផលប្រូតេអ៊ីនទទួលបានត្រឹមតែ ៦៤.៧៥% ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Ca(NO3)2 or CaCl2 /ethanol/H2O ការរំលាយដោយប្រើល្បាយកាល់ស្យូមនីត្រាត ឬកាល់ស្យូមក្លរួ ជាមួយអេតាណុលនិងទឹក |
ជាជម្រើសសារធាតុរំលាយដែលមានតម្លៃថោក និងអាចរំលាយសរសៃសូត្របានទាំងស្រុង។ | ចំណាយពេលវេលាយូរខ្លាំងក្នុងការរំលាយ (៨០ នាទី សម្រាប់ Ca(NO3)2 និង ១២០ នាទី សម្រាប់ CaCl2)។ | ទិន្នផលប្រូតេអ៊ីនប្រហាក់ប្រហែលនឹងអំបិលផ្សេងទៀត (ប្រមាណ ៨០% ទៅ ៨៣%)។ |
| Commercial Silk Powder (Promois®) ម្សៅសូត្រពាណិជ្ជកម្មម៉ាក Promois® |
ជាផលិតផលសម្រេចដែលមានវត្តមាននៅលើទីផ្សារស្រាប់ និងមានភាពងាយស្រួលក្នុងការទិញយកមកប្រើប្រាស់។ | មានគុណភាពទាបជាងបន្តិចធៀបនឹងផលិតផលក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដោយមានផ្ទុកផេះ និងសំណើមខ្ពស់ជាង។ | មានអាសូតសរុបត្រឹមតែ ១៣.០% ផេះ ៣.០% និងសំណើម ១០.០%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ដំណើរការនេះទាមទារការបំពាក់ឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតមធ្យមទៅខ្ពស់ ជាពិសេសម៉ាស៊ីនសម្ងួតដោយកក និងសារធាតុគីមីដែលមានតម្លៃសមរម្យ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់ពូជដង្កូវនាងថៃ Bombyx mori (Nang-Noi Srisakate 1) មកពីខេត្តនគររាជសីមា។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ចំណុចនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះពូជដង្កូវនាងក្នុងស្រុក និងចំណីស្លឹកមនអាចធ្វើឱ្យទម្រង់អាស៊ីតអាមីណេ (Amino acid profile) មានការប្រែប្រួល ដែលទាមទារឱ្យមានការធ្វើតេស្តផ្ទាល់ជាមួយវត្ថុធាតុដើមខ្មែរ។
បច្ចេកវិទ្យានេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការកែច្នៃកាកសំណល់សូត្រឱ្យទៅជាផលិតផលមានតម្លៃបន្ថែម។
ការអនុវត្តបច្ចេកទេសរំលាយសរសៃសូត្រនេះ នឹងជួយលើកស្ទួយខ្សែច្រវាក់តម្លៃនៃវិស័យសិប្បកម្មសូត្រកម្ពុជា ឱ្យឈានចូលទៅកាន់ទីផ្សារឧស្សាហកម្មទំនើប។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Fibroin (ហ្វីប្រូអ៊ីន) | ប្រូតេអ៊ីនរចនាសម្ព័ន្ធគោលដែលមាននៅក្នុងសរសៃសូត្រ ដែលមានលក្ខណៈស្វិត រឹងមាំ និងមិនរលាយក្នុងទឹកតាមបែបធម្មជាតិ។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ គេត្រូវបំបែកចំណងរបស់វាដោយប្រើសារធាតុគីមីដើម្បីធ្វើឱ្យវារលាយ។ | ដូចជាដែកសរសៃនៅក្នុងសសរបេតុង ដែលផ្តល់ភាពរឹងមាំដល់សរសៃសូត្រ។ |
| Sericin (សេរីស៊ីន) | ប្រូតេអ៊ីនរាងស្វ៊ែរដែលស្រោបពីក្រៅសរសៃហ្វីប្រូអ៊ីន មានតួនាទីជាកាវជួយស្អិតសរសៃសូត្រចូលគ្នាដើម្បីបង្កើតជាសំបកកូនដង្កូវនាង ហើយវាងាយរលាយ និងបំបែកខ្លួនក្នុងទឹកក្តៅ ឬអាស៊ីត។ | ដូចជាកាវដែលលាបស្អិតសរសៃអំបោះតូចៗចូលគ្នាឱ្យក្លាយជាខ្សែធំមួយ។ |
| Dialysis (ការច្រោះបន្សុទ្ធតាមភ្នាស / ឌីយ៉ាលីស) | ដំណើរការបំបែកនិងយកចេញនូវសារធាតុមិនចង់បាន (ដូចជាអំបិលរំលាយ MgCl2) ពីក្នុងល្បាយសូត្រដែលរលាយហើយ ដោយប្រើប្រាស់ថង់ភ្នាសពាក់កណ្តាលជ្រាប (Semi-permeable membrane)។ | ដូចជាការប្រើស្បៃតម្រងដើម្បីច្រោះយកកាកសំណល់តូចៗចេញពីទឹកផ្លែឈើ ដោយទុកតែទឹកថ្លាល្អ។ |
| Freeze-dried (ការសម្ងួតដោយកក) | បច្ចេកទេសដកជាតិទឹកចេញពីវត្ថុរាវដោយការបង្កកវាជាមុន រួចបន្ថយសម្ពាធដើម្បីឱ្យទឹកកកប្រែក្លាយជាចំហាយដោយផ្ទាល់ (Sublimation) ដែលជួយរក្សាគុណភាពប្រូតេអ៊ីនសូត្រឱ្យនៅល្អកំឡុងពេលប្រែក្លាយវាជាម្សៅ។ | ដូចជាការហាលសម្លៀកបំពាក់ឱ្យស្ងួតក្នុងទូទឹកកកដោយមិនបាច់ប្រើកម្តៅថ្ងៃ ដើម្បីកុំឱ្យខូចសាច់ក្រណាត់។ |
| Intermolecular hydrogen bonds (ចំណងអ៊ីដ្រូសែនអន្តរម៉ូលេគុល) | កម្លាំងទាញឆក់ដែលចងភ្ជាប់ខ្សែច្រវាក់ប្រូតេអ៊ីនហ្វីប្រូអ៊ីននៃសូត្រយ៉ាងតឹងណែន ដែលធ្វើឱ្យសរសៃសូត្រស្វិត និងមិនងាយរលាយក្នុងទឹក។ សារធាតុរំលាយត្រូវតែបំបែកចំណងទាំងនេះទើបសូត្រអាចរលាយបាន។ | ដូចជាខ្សែពួរជាច្រើនដែលចងក្រងវេញចូលគ្នាផ្ទាត់យ៉ាងតឹងណែន ធ្វើឱ្យពិបាកនឹងទាញបំបែកចេញពីគ្នា។ |
| High Performance Liquid Chromatography (ក្រូម៉ាតូក្រាហ្វីរាវសម្ពាធខ្ពស់) | ឧបករណ៍វិភាគកម្រិតខ្ពស់ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងការសិក្សានេះ ដើម្បីបំបែក កំណត់អត្តសញ្ញាណ និងវាស់បរិមាណប្រភេទអាស៊ីតអាមីណេនីមួយៗដែលមាននៅក្នុងម្សៅសូត្រ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនរាប់លុយដែលអាចបែងចែក និងប្រាប់យើងច្បាស់ថាមានក្រដាសប្រាក់ប្រភេទណាខ្លះ និងមានចំនួនប៉ុន្មានសន្លឹក។ |
| Hydrophobic property (លក្ខណៈមិនចូលទឹក / ហ៊ីដ្រូផូប៊ិច) | លក្ខណៈសម្បត្តិនៃម៉ូលេគុល ឬផ្នែកនៃម៉ូលេគុល (ដូចជាអាស៊ីតអាមីណេ Glycine និង Alanine ក្នុងសូត្រ) ដែលរុញច្រានទឹក និងមិនអាចរលាយចូលជាមួយទឹកបាន ធ្វើឱ្យសូត្រពីធម្មជាតិមិនរលាយក្នុងទឹក។ | ដូចជាដំណក់ប្រេងដែលតែងតែអណ្តែតនិងមិនព្រមរលាយចូលគ្នាជាមួយទឹក។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
