បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយពីក្តីបារម្ភផ្នែកសុវត្ថិភាពចំណីអាហារទាក់ទងនឹងបាក់តេរី Pseudomonas aeruginosa នៅក្នុងផលិតផលត្រីប្រឡាក់ងៀត ដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានការពុលតាមរយៈការបង្កើតសារធាតុអ៊ីស្តាមីន (Histamine)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របញ្ចេញកម្ដៅ ដើម្បីកំណត់ពីប៉ារ៉ាម៉ែត្រនៃភាពធន់ទ្រាំនឹងកម្ដៅរបស់បាក់តេរីសាកល្បង នៅក្នុងគំរូល្បាយសាច់ត្រីចូមប្រឡាក់អំបិលដែលរៀបចំនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Thermal Treatment at Low Temperature (60°C) ការប្រើប្រាស់កម្ដៅកម្រិតទាប (60°C) |
ចំណាយថាមពលតិច និងអាចរក្សាគុណភាពសាច់ត្រី (វាយនភាព និងពណ៌) បានល្អប្រសើរជាងការប្រើកម្ដៅខ្ពស់ខ្លាំង។ | ត្រូវការពេលវេលាយូរជាងមុនដើម្បីសម្លាប់បាក់តេរី ដែលអាចធ្វើឱ្យយឺតយ៉ាវដល់ដំណើរការផលិតកម្ម។ | ទទួលបានតម្លៃ D ស្មើនឹង 70.94 វិនាទី (ត្រូវការពេល 70.94 វិនាទីដើម្បីកាត់បន្ថយបាក់តេរី 90%)។ |
| Thermal Treatment at High Temperature (90°C) ការប្រើប្រាស់កម្ដៅកម្រិតខ្ពស់ (90°C) |
ចំណាយពេលខ្លីបំផុតក្នុងការសម្លាប់បាក់តេរី Pseudomonas aeruginosa ធានាបាននូវសុវត្ថិភាពខ្ពស់ក្នុងពេលឆាប់រហ័ស។ | អាចធ្វើឱ្យបាត់បង់គុណភាពសាច់ត្រី (ប្រូតេអ៊ីនអាចខូចទ្រង់ទ្រាយ) និងទាមទារថាមពលកម្ដៅខ្ពស់។ | ទទួលបានតម្លៃ D ស្មើនឹង 22.14 វិនាទី (អត្រាសម្លាប់លឿនបំផុតក្នុងការសិក្សា)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឱ្យមានបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍មីក្រូជីវសាស្ត្រស្តង់ដារ និងឧបករណ៍បញ្ជាកម្ដៅច្បាស់លាស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយប្រើប្រាស់ត្រី Sardinella fimbriata និងបាក់តេរី P. aeruginosa ក្នុងស្រុក។ ទោះបីជាបរិបទអាកាសធាតុ និងការកែច្នៃអាហារស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ ក៏ប្រភេទត្រី និងបម្រែបម្រួលអតិសុខុមប្រាណនៅកម្ពុជាអាចមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច។ នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះការអនុវត្តទិន្នន័យនេះផ្ទាល់ទៅលើផលិតផលក្នុងស្រុក គួរតែមានការផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញ។
វិធីសាស្ត្រ និងទិន្នន័យគីនេទិកពីការសិក្សានេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការកែលម្អសុវត្ថិភាពផលិតផលត្រីប្រឡាក់ងៀតនៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តប៉ារ៉ាម៉ែត្រកម្ដៅទាំងនេះ អាចជួយអ្នកកែច្នៃអាហារកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរពីការប៉ាន់ស្មានតាមទម្លាប់ ទៅជាការផលិតដែលមានសុវត្ថិភាពតាមស្តង់ដារវិទ្យាសាស្ត្រ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Decimal reduction time / D-value (ពេលវេលាកាត់បន្ថយទសភាគ / តម្លៃ D) | គឺជាពេលវេលាដែលត្រូវការចាំបាច់នៅសីតុណ្ហភាពកម្ដៅជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីសម្លាប់ ឬកាត់បន្ថយចំនួនបាក់តេរីឱ្យបាន ៩០% (ឬមួយវដ្តឡូការីត) នៃចំនួនសរុប។ វាជារង្វាស់បង្ហាញថា តើមេរោគនោះធន់នឹងកម្ដៅកម្រិតណា។ | ដូចជាពេលវេលាដែលអ្នកត្រូវការដើម្បីបោសសម្អាតសំរាម៩០%ចេញពីបន្ទប់មួយ។ បើអ្នកប្រើកម្ដៅកាន់តែក្ដៅ អ្នកចំណាយពេលកាន់តែតិចដើម្បីសម្លាប់មេរោគបាន៩០%។ |
| z-value (តម្លៃ z / ប៉ារ៉ាម៉ែត្រភាពធន់នឹងកម្ដៅ) | គឺជាចំនួនសីតុណ្ហភាពដែលត្រូវបង្កើនបន្ថែម ដើម្បីកាត់បន្ថយពេលវេលា D-value ឱ្យនៅសល់ត្រឹមមួយភាគដប់ (១០%)។ វាបង្ហាញពីភាពរសើបរបស់មេរោគចំពោះការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាព។ | ដូចជាការថែមល្បឿនកង្ហារទ្វេដង ដើម្បីឱ្យសំលៀកបំពាក់ឆាប់ស្ងួតលឿនជាងមុន១០ដងអ៊ីចឹងដែរ។ |
| First-order inactivation kinetics (គីនេទិកអសកម្មលំដាប់ទីមួយ) | គឺជាលំនាំនៃការងាប់របស់អតិសុខុមប្រាណ ដែលក្នុងនោះអត្រានៃការងាប់មានចំនួនថេរតាមពេលវេលា (គិតជាភាគរយ) ហើយនៅពេលគូសលើក្រាហ្វឡូការីត វាបង្ហាញជាខ្សែបន្ទាត់ត្រង់ចុះក្រោម។ | ដូចជាការបញ្ចុះតម្លៃទំនិញ១០%ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ទោះសល់ចំនួនច្រើនឬតិចក៏ដោយ ក៏នៅតែចុះ១០%នៃចំនួនសរុបដែលនៅសល់ជានិច្ច។ |
| Water activity / aw (សកម្មភាពទឹក) | ជារង្វាស់នៃបរិមាណទឹកសេរី (មិនជាប់ក្របួចនឹងម៉ូលេគុលផ្សេង) នៅក្នុងចំណីអាហារ ដែលបាក់តេរីអាចទាញយកទៅប្រើប្រាស់ដើម្បីលូតលាស់បាន។ ការបន្ថយសកម្មភាពទឹក ជួយរក្សាទុកអាហារបានយូរ។ | ដូចជាលុយសុទ្ធនៅក្នុងហោប៉ៅដែលអាចចាយបានភ្លាមៗ បើធៀបនឹងលុយដែលកកក្នុងគណនីធនាគារ (ទឹកដែលជាប់ក្នុងសាច់) ដែលមិនអាចយកមកប្រើបាន។ |
| Scombroid poisoning (ការពុលសំបូរអ៊ីស្តាមីន) | គឺជាប្រភេទជំងឺពុលអាហារដែលបណ្តាលមកពីការបរិភោគត្រីខូចគុណភាព ឬទុកដាក់មិនបានល្អ ដែលក្នុងនោះបាក់តេរីបានបំប្លែងអាស៊ីតអាមីណូទៅជាសារធាតុពុលឈ្មោះ អ៊ីស្តាមីន (Histamine) ក្នុងកម្រិតខ្ពស់។ | ដូចជាអាការៈប្រតិកម្មអាឡែស៊ីធ្ងន់ធ្ងរ (កន្ទួលក្រហម រមាស់ថប់ដង្ហើម) ដែលកើតឡើងភ្លាមៗក្រោយពេលញ៉ាំត្រីដែលមិនស្រស់ល្អ។ |
| Meat homogenate (ល្បាយសាច់ម៉ដ្ឋសាកល្បង) | គឺជាល្បាយសាច់ដែលត្រូវបានគេកិនបំបែកជាល្បាយតែមួយ និងមានលក្ខណៈស្មើគ្នាល្អ ដើម្បីប្រើប្រាស់ជាគំរូក្នុងការពិសោធន៍ ធានាបាននូវភាពសុក្រឹតនៃការធ្វើតេស្ត។ | ដូចជាការយកសាច់ទៅកិនក្នុងម៉ាស៊ីនទឹកក្រឡុកឱ្យម៉ដ្ឋខាប់ ដើម្បីធានាថាគ្រប់ស្លាបព្រាសុទ្ធតែមានសភាព និងសមាសធាតុដូចគ្នាទាំងអស់។ |
| Thermal inactivation (ការធ្វើឱ្យអសកម្មដោយកម្ដៅ) | គឺជាដំណើរការនៃការប្រើប្រាស់កម្ដៅដើម្បីសម្លាប់ ឬធ្វើឱ្យអតិសុខុមប្រាណបាត់បង់សមត្ថភាពបន្តពូជ លែងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពអ្នកបរិភោគ។ | ដូចជាការដាំទឹកឱ្យពុះដើម្បីសម្លាប់មេរោគមុននឹងយកមកផឹក។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
