បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាដ៏ស្មុគស្មាញក្នុងការស្វែងរកទីតាំងនិងតម្រឹមខ្សែផ្លូវជាតិថ្មីពីទីក្រុង Perundurai ទៅ Palani ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ដែលទាមទារឱ្យមានការពិចារណាយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់លើកត្តាភូមិសាស្ត្រ បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ច។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រ (GIS) និងទិន្នន័យតេឡេសិក្សា (Remote Sensing) ដើម្បីត្រួតស៊ីគ្នានូវផែនទីតាមប្រធានបទផ្សេងៗ សម្រាប់ធ្វើការវិភាគលំហ និងកំណត់ខ្សែផ្លូវដែលល្អបំផុត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Right Route Alignment (Proposed) ការតម្រឹមខ្សែផ្លូវខាងស្តាំ (ជម្រើសស្នើឡើង) |
ជាខ្សែផ្លូវដែលខ្លីជាងគេ ចំណាយសាងសង់តិច មិនសូវប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់សម្ភារៈសាងសង់ស្ពាននិងលូ។ | ឯកសារមិនបានបញ្ជាក់ពីគុណវិបត្តិធំដុំនោះទេ ក្រៅពីទាមទារការរៀបចំដីកសិកម្មមួយចំនួនដែលស្ថិតនៅលើខ្សែផ្លូវ។ | ប្រវែងសរុប ៩២ គីឡូម៉ែត្រ និងជាជម្រើសល្អបំផុត។ |
| Middle Route Alignment ការតម្រឹមខ្សែផ្លូវកណ្តាល |
ជាជម្រើសខ្សែផ្លូវមួយដែលអាចទៅរួចសម្រាប់ការសិក្សាប្រៀបធៀបក្នុងតំបន់ពាណិជ្ជកម្ម។ | វែងជាងផ្លូវខាងស្តាំ ដែលធ្វើឱ្យមានការចំណាយច្រើនជាងទាំងលើការសាងសង់ និងពេលវេលាធ្វើដំណើរ។ | ប្រវែងសរុប ៩៣ គីឡូម៉ែត្រ។ |
| Left Route Alignment ការតម្រឹមខ្សែផ្លូវខាងឆ្វេង |
មានសក្តានុពលក្នុងការតភ្ជាប់តំបន់ផ្សេងនៃច្រករបៀង សម្រាប់ការសិក្សាប្រៀបធៀប។ | ជាខ្សែផ្លូវដែលវែងជាងគេ និងទាមទារការចំណាយខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមជម្រើសទាំង៣ ព្រមទាំងកាត់ប្រព័ន្ធផ្លូវទឹកច្រើន។ | ប្រវែងសរុប ៩៤ គីឡូម៉ែត្រ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីតម្លៃជាទឹកប្រាក់នៃការប្រើប្រាស់ធនធាននោះទេ ប៉ុន្តែបានលើកឡើងពីតម្រូវការផ្នែកទិន្នន័យ និងកម្មវិធីដែលត្រូវប្រើប្រាស់។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រ វណ្ឌវង្ក និងស្ថានភាពដីជាក់លាក់ពីរដ្ឋ Tamil Nadu ប្រទេសឥណ្ឌា។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះតម្រូវឱ្យមានការប្រមូលទិន្នន័យក្នុងស្រុក ដែលមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីនេះ ដូចជាទិន្នន័យតំបន់លិចទឹកប្រចាំឆ្នាំ (ឧទាហរណ៍៖ តំបន់បឹងទន្លេសាប) និងប្រភេទដីដែលជួបប្រទះញឹកញាប់នៅកម្ពុជា។ ការប្រើប្រាស់សំណុំទិន្នន័យរបស់កម្ពុជាផ្ទាល់ទើបធានាបាននូវលទ្ធផលដែលអាចយកទៅអនុវត្តជាក់ស្តែងបាន។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ GIS និងតេឡេសិក្សាសម្រាប់ការវាយតម្លៃ និងកំណត់ខ្សែផ្លូវនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការធ្វើសមាហរណកម្មប្រព័ន្ធ GIS និងទិន្នន័យតេឡេសិក្សានឹងជួយឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្វើការសម្រេចចិត្តបានត្រឹមត្រូវ ចំណាយតិច និងមានចីរភាពខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍបណ្តាញផ្លូវថ្នល់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Geographic Information Systems (GIS) | ជាប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដែលប្រើសម្រាប់ចាប់យក រក្សាទុក វិភាគ និងបង្ហាញទិន្នន័យដែលទាក់ទងនឹងទីតាំងភូមិសាស្ត្រនៅលើផ្ទៃផែនដី ដើម្បីជួយក្នុងការសម្រេចចិត្តរៀបចំប្លង់ ឬគម្រោងផ្សេងៗដោយប្រើការត្រួតស៊ីគ្នានៃស្រទាប់ព័ត៌មាន (Overlay analysis)។ | ដូចជាផែនទីឆ្លាតវៃលើកុំព្យូទ័រ ដែលអាចប្រាប់យើងពីទីតាំងផ្លូវ ទឹក និងព្រៃឈើ ដោយដាក់ត្រួតស៊ីគ្នាជាស្រទាប់ៗដើម្បីរកទីតាំងផ្លូវថ្មីដែលល្អបំផុត។ |
| Remote Sensing | ជាបច្ចេកវិទ្យាក្នុងការប្រមូលព័ត៌មានអំពីផ្ទៃផែនដីពីចម្ងាយ (ជាទូទៅតាមរយៈផ្កាយរណប ឬយន្តហោះ) ដោយមិនបាច់ចុះទៅដល់ទីតាំងផ្ទាល់ ដើម្បីយកមកវិភាគពីស្ថានភាពដី គម្របព្រៃឈើ និងបរិស្ថានសម្រាប់ការងាររៀបចំផ្លូវ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ដ្រូន (Drone) ឬកាមេរ៉ាថតពីលើអាកាស ដើម្បីមើលទិដ្ឋភាពរួមនៃដីទូលាយធំៗ ដោយមិនចាំបាច់ដើរដោយផ្ទាល់ជើង។ |
| Spatial Analysis | ជាដំណើរការនៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសគណិតវិទ្យា និងធរណីមាត្រដើម្បីវាយតម្លៃ និងស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងនៃទិន្នន័យទីតាំងភូមិសាស្ត្រ (ឧទាហរណ៍៖ ការគណនាចម្ងាយ ស្វែងរកផ្លូវខ្លីបំផុត ឬវាយតម្លៃតំបន់រងហានិភ័យ)។ | ដូចជាការលេងល្បែងតម្រៀបរូបភាព (Puzzle) ដោយយកទិន្នន័យទីតាំងផ្សេងៗមកផ្គុំគ្នា ដើម្បីរកមើលថាផ្លូវណាដែលចំណាយពេលតិច និងងាយស្រួលធ្វើដំណើរជាងគេ។ |
| Highway Alignment | ជាការកំណត់ទីតាំងជាក់លាក់នៃខ្សែផ្លូវថ្នល់ថ្មីនៅលើដីផ្ទាល់ ដោយគិតគូរទាំងប្លង់ផ្តេក (បត់ឆ្វេងស្តាំ) និងកម្ពស់ (ឡើងចុះ) ដើម្បីធានាឱ្យមានសុវត្ថិភាព ចំណាយតិច និងមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។ | ដូចជាការគូសខ្សែបន្ទាត់ព្រាងជាមុននៅលើក្រណាត់ មុននឹងចាប់ផ្តើមយកកន្ត្រៃកាត់ដេរខោអាវ។ |
| Geomorphology | ជាការសិក្សាពីទម្រង់នៃផ្ទៃផែនដី និងដំណើរការធម្មជាតិដែលបង្កើតឱ្យមានទម្រង់ទាំងនោះ (ដូចជាភ្នំ ទន្លេ ជ្រលងដី) ដែលមានសារៈសំខាន់ក្នុងការកំណត់ថាតើដីនោះមានរចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំអាចសាងសង់ផ្លូវធំៗបានឬទេ។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលរូបរាងកាយនិងស្នាមជ្រីវជ្រួញរបស់មនុស្ស ដើម្បីដឹងពីប្រវត្តិនិងសភាពរឹងមាំនៃរាងកាយរបស់គាត់អញ្ចឹងដែរ។ |
| Contour | ជាខ្សែកោងនៅលើផែនទីដែលតភ្ជាប់ចំណុចនានាដែលមានកម្ពស់ស្មើគ្នាធៀបនឹងនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ។ ការវិភាគវណ្ឌវង្ក (Contour Analysis) ជួយវិស្វករដឹងពីកម្រិតជម្រាលនៃផ្ទៃដី ដើម្បីបញ្ចៀសការកាត់ភ្នំដែលខ្ពស់ខ្លាំង។ | ដូចជាការគូសរង្វង់ជុំវិញចង្កេះភ្នំពីក្រោមឡើងទៅលើ បើរង្វង់នៅកៀកៗគ្នា មានន័យថាភ្នំនោះចោតខ្លាំង។ |
| Analytical Hierarchical Process (AHP) | ជាវិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យាសម្រាប់ធ្វើការសម្រេចចិត្តលើបញ្ហាស្មុគស្មាញ ដោយបំបែកបញ្ហាជាផ្នែកតូចៗ ហើយផ្តល់ពិន្ទុអាទិភាព (Weight) ដល់កត្តានីមួយៗ (ដូចជាការចំណាយ បរិស្ថាន សុវត្ថិភាព) ដើម្បីជ្រើសរើសជម្រើសដែលប្រសើរបំផុត។ | ដូចជាការដាក់ពិន្ទុវិញ្ញាសាប្រឡង ដោយបែងចែកពិន្ទុទៅតាមមុខវិជ្ជាសំខាន់ៗ មុននឹងបូកសរុបដើម្បីរកអ្នកដែលស័ក្តិសមទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ១។ |
| Multi criteria decision process | ដំណើរការនៃការវាយតម្លៃជម្រើសផ្សេងៗដោយផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌវិនិច្ឆ័យច្រើនយ៉ាងក្នុងពេលតែមួយ (ដូចជា កត្តាសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងបរិស្ថាន) ដើម្បីធ្វើការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសផ្លូវដែលមានប្រសិទ្ធភាពនិងមានតុល្យភាព។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តទិញទូរស័ព្ទមួយគ្រឿង ដោយអ្នកត្រូវថ្លឹងថ្លែងទាំងតម្លៃ ទំហំថ្ម គុណភាពកាមេរ៉ា និងម៉ាកសញ្ញាក្នុងពេលតែមួយ មិនមែនមើលតែតម្លៃមួយមុខនោះទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
