បញ្ហា (The Problem)៖ អត្ថបទនេះវិភាគពីសក្ដានុពលនៃការរចនាប្រព័ន្ធព័ត៌មានដោយប្រើម៉ូដែលរចនាសម្ព័ន្ធ ដោយផ្អែកលើឆ្នាំបោះពុម្ព វិសាលភាពនៃការអនុវត្ត និងវេទិកាប្រព័ន្ធព័ត៌មាន (គេហទំព័រ កុំព្យូទ័រលើតុ ទូរស័ព្ទចល័ត) ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើវិធីសាស្ត្រពិនិត្យអក្សរសិល្ប៍ជាប្រព័ន្ធ (Systematic Literature Review - SLR) លើអត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពពីឆ្នាំ 2010 ដល់ 2021។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Data Flow Diagram (DFD) ដ្យាក្រាមលំហូរទិន្នន័យ |
ងាយស្រួលក្នុងការយល់ពីលំហូរនៃប្រព័ន្ធតាមរយៈកម្រិត (levels) ផ្សេងៗគ្នា និងជួយដោះស្រាយបញ្ហាប្រព័ន្ធបានយ៉ាងមានលំដាប់លំដោយ។ | មានភាពស្មុគស្មាញនិងពិបាកមើល នៅពេលមានតួអង្គ (actors) និងលំហូរទិន្នន័យច្រើននៅក្នុងប្រព័ន្ធធំៗ។ | ការប្រើប្រាស់មានការកើនឡើងខ្ពស់នៅក្នុងឆ្នាំ 2018 និង 2019 ជាពិសេសលើប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទ និងកុំព្យូទ័រលើតុ។ |
| Entity Relationship Diagram (ERD) ដ្យាក្រាមទំនាក់ទំនងអង្គភាព |
ផ្តល់ការយល់ដឹងច្បាស់លាស់អំពីអង្គភាពទិន្នន័យ គុណលក្ខណៈ និងទំនាក់ទំនងរវាងទិន្នន័យក្នុងប្រព័ន្ធមូលដ្ឋានទិន្នន័យ។ | ពន្យល់ពីទិន្នន័យក្នុងទម្រង់អរូបី (abstract) ខ្លាំង និងផ្តោតសំខាន់តែលើទិន្នន័យជាជាងលំហូរដំណើរការទូទៅនៃប្រព័ន្ធ។ | មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ និងមានការកើនឡើងខ្លាំងនៅក្នុងឆ្នាំ 2019 សម្រាប់ការរចនាមូលដ្ឋានទិន្នន័យលើគ្រប់វេទិកាទាំងអស់ (Web, Mobile, Desktop)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ដោយសារឯកសារនេះគឺជាការសិក្សាស្រាវជ្រាវបែបពិនិត្យអក្សរសិល្ប៍ជាប្រព័ន្ធ (SLR) ធនធានចម្បងដែលត្រូវការគឺកម្មវិធីគ្រប់គ្រងទិន្នន័យស្រាវជ្រាវ និងប្រភពទិន្នន័យឌីជីថល។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើអត្ថបទស្រាវជ្រាវដែលបានបោះពុម្ពនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី (Garuda database) ពីឆ្នាំ 2010-2021 តែប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីដែលជានិន្នាការក្នុងតំបន់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា វាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការយល់ដឹងពីនិន្នាការនេះ ដោយសារប្រទេសទាំងពីរមានបរិបទកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ស្រដៀងគ្នា និងកំពុងជំរុញការធ្វើឌីជីថលនីយកម្មដូចគ្នា។
វិធីសាស្ត្ររចនាដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធ (Structured Approach) ដោយប្រើ DFD និង ERD នេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធព័ត៌មាននៅកម្ពុជា។
ការប្រើប្រាស់គំរូរចនាដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធនៅតែជាជំហានដ៏សំខាន់ និងមានតម្លៃទាបសម្រាប់ស្ថាប័ននៅកម្ពុជាក្នុងការកសាងប្រព័ន្ធព័ត៌មានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងចីរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Systematic Literature Review | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលប្រមូល វាយតម្លៃ និងសំយោគភស្តុតាងពីការសិក្សាស្រាវជ្រាវមុនៗទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសំណួរស្រាវជ្រាវជាក់លាក់ណាមួយ ដោយប្រើយន្តការច្បាស់លាស់ និងមានប្រព័ន្ធ។ | ដូចជាការប្រមូលសៀវភៅទាំងអស់ក្នុងបណ្ណាល័យដែលនិយាយពីប្រធានបទមួយ មកអានសង្ខេប និងទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានតែមួយដែលគួរឱ្យទុកចិត្តបំផុត។ |
| Data Flow Diagram | ឧបករណ៍សម្រាប់គូសបង្ហាញពីលំហូរនៃទិន្នន័យចូលនិងចេញពីប្រព័ន្ធព័ត៌មាន ដោយបង្ហាញពីប្រភពទិន្នន័យ ដំណើរការ និងកន្លែងផ្ទុកទិន្នន័យ។ | ដូចជាផែនទីបង្ហាញផ្លូវទឹក ដែលប្រាប់យើងថាទឹកហូរពីណា ឆ្លងកាត់ម៉ាស៊ីនចម្រោះអ្វីខ្លះ និងទៅស្តុកទុកនៅអាងណា។ |
| Entity Relationship Diagram | គំរូដ្យាក្រាមដែលប្រើសម្រាប់រចនាមូលដ្ឋានទិន្នន័យ ដោយបង្ហាញពីអង្គភាព (Entities) គុណលក្ខណៈ (Attributes) និងទំនាក់ទំនង (Relationships) រវាងទិន្នន័យ។ | ដូចជាតារាងមែកធាងគ្រួសារ ដែលបង្ហាញថាអ្នកណាជាកូនអ្នកណា និងមានទំនាក់ទំនងសាច់ញាតិគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច។ |
| Software Development Life Cycle | វដ្តជីវិតនៃការអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីកុំព្យូទ័រ ដែលរួមមានដំណាក់កាលជាបន្តបន្ទាប់ដូចជា ការរៀបចំផែនការ ការវិភាគ ការរចនា ការសរសេរកូដ ការធ្វើតេស្ត និងការថែទាំ។ | ដូចជាដំណើរការសាងសង់ផ្ទះ ដែលត្រូវចាប់ផ្តើមពីការគូសប្លង់ ចាក់គ្រឹះ សង់ជញ្ជាំង ប្រក់ដំបូល និងចុងក្រោយគឺការលាបថ្នាំ និងថែទាំ។ |
| Waterfall | វិធីសាស្ត្រមួយនៃ SDLC ដែលដំណើរការអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវធ្វើឡើងជាជំហានៗតាមលំដាប់លំដោយពីលើចុះក្រោម ហើយមិនអាចត្រឡប់ទៅជំហានមុនបានទេលុះត្រាតែបញ្ចប់គម្រោង។ | ដូចជាទឹកធ្លាក់ពីលើភ្នំ ដែលហូរតាមកាំជណ្តើរម្តងមួយថ្នាក់ៗ ហើយមិនអាចហូរត្រឡប់ទៅលើវិញបានទេ។ |
| Database Management System | ប្រព័ន្ធកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីបង្កើត គ្រប់គ្រង និងទាញយកទិន្នន័យពីមូលដ្ឋានទិន្នន័យ (Database) ឱ្យមានសុវត្ថិភាពនិងប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាបណ្ណារក្សដែលជួយរៀបចំសៀវភៅតាមទូ ស្វែងរកសៀវភៅឱ្យអ្នកអាន និងការពារមិនឱ្យសៀវភៅបាត់បង់។ |
| Axial coding | នីតិវិធីក្នុងការវិភាគទិន្នន័យគុណវិស័យ (Qualitative Data) ដែលទិន្នន័យត្រូវបានផ្តុំបញ្ចូលគ្នាវិញបន្ទាប់ពីបានបំបែកជាចំណែកតូចៗ ដើម្បីស្វែងរកទំនាក់ទំនងរវាងប្រភេទឬអថេរនៃទិន្នន័យ។ | ដូចជាការយកបំណែករូបភាពផ្គុំ (Jigsaw puzzle) ដែលបានចាក់ពង្រាយ មកផ្គុំបញ្ជូលគ្នាវិញជារូបភាពធំមួយដែលមានអត្ថន័យ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
