បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន និងតម្រូវការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន (IT) ដើម្បីគាំទ្រដល់ការគ្រប់គ្រងចំណេះដឹង (Knowledge Management) នៅក្នុងមហាវិទ្យាល័យគ្រប់គ្រង និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន នៃសាកលវិទ្យាល័យ Nakhon Phanom។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបបរិយាយ (Descriptive Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីថ្នាក់ដឹកនាំ សាស្ត្រាចារ្យ និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធសរុបចំនួន ៥១ នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Communication Technology បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ការទំនាក់ទំនង |
ងាយស្រួលក្នុងការទំនាក់ទំនង ទទួលបានព័ត៌មានលឿន និងទូលំទូលាយតាមរយៈ អ៊ីមែល ឬបណ្ដាញសង្គម។ | ការផ្តោតលើបណ្តាញសង្គមពេកអាចកាត់បន្ថយប្រសិទ្ធភាពការងារ និងទាមទារប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតដែលមានស្ថិរភាព។ | ការប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្នមានកម្រិតមធ្យម (x̄=3.06) ចំណែកឯតម្រូវការចង់ប្រើប្រាស់មានកម្រិតខ្ពស់ (x̄=3.82)។ |
| Collaboration Technology បច្ចេកវិទ្យាគាំទ្រការធ្វើការងារជាក្រុម |
ជួយសម្រួលដល់ការធ្វើការងាររួមគ្នា ការចែករំលែកធនធាន និងការរៀនសូត្រតាមប្រព័ន្ធ e-Learning។ | ទាមទារឱ្យមានការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកបច្ចេកទេសដល់បុគ្គលិក និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ការងារ។ | ការប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្នមានកម្រិតមធ្យម (x̄=2.69) ខណៈតម្រូវការចង់បានមានកម្រិតខ្ពស់ (x̄=3.84)។ |
| Storage Technology បច្ចេកវិទ្យារក្សាទុកទិន្នន័យ |
រក្សាទុកឯកសារបានច្រើន សុវត្ថិភាពខ្ពស់ និងងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរកទិន្នន័យមកប្រើប្រាស់វិញ។ | ត្រូវការចំណាយថវិកាច្រើនលើឧបករណ៍ផ្ទុកទិន្នន័យ (Servers) និងការថែទាំប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រជាប្រចាំ។ | ការប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្នមានកម្រិតមធ្យម (x̄=3.05) ប៉ុន្តែមានតម្រូវការចាំបាច់ខ្ពស់ជាងគេបំផុត (x̄=4.03)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីទំហំថវិកានោះទេ ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការផ្នែករឹង កម្មវិធី និងការបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីគាំទ្រប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងចំណេះដឹង។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងមហាវិទ្យាល័យគ្រប់គ្រង និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន នៃសាកលវិទ្យាល័យ Nakhon Phanom ប្រទេសថៃ ដោយមានអ្នកចូលរួមត្រឹមតែ ៥១ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះមានទំហំតូច និងមានភាពជាក់លាក់សម្រាប់តែបរិបទនៃមហាវិទ្យាល័យមួយ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកគំរូនេះមកអនុវត្តត្រូវការការកែតម្រូវឱ្យស្របតាមហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ IT និងកម្រិតចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យារបស់ស្ថាប័នក្នុងស្រុក។
គោលការណ៍ណែនាំនៅក្នុងការសិក្សានេះ មានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកកែច្នៃអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ស្ថាប័នឧត្តមសិក្សានៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រងចំណេះដឹង។
ជារួម ការរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាទាំងបីផ្នែក (ទំនាក់ទំនង សហការ និងរក្សាទុកទិន្នន័យ) គឺជាជំហានចាំបាច់មិនអាចខ្វះបាន សម្រាប់ស្ថាប័នកម្ពុជាក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទៅជាអង្គភាពសិក្សាបែបឌីជីថល (Digital Learning Organization)។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| SECI Model | ជាទ្រឹស្តីនៃការគ្រប់គ្រងចំណេះដឹងរបស់លោក Nonaka និង Takeuchi ដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលចំណេះដឹងត្រូវបានបង្កើត ចែករំលែក និងបំប្លែងនៅក្នុងស្ថាប័ន តាមរយៈដំណាក់កាលបួនគឺ Socialization (ការប្រាស្រ័យទាក់ទង), Externalization (ការបញ្ចេញឱ្យឃើញជាឯកសារ), Combination (ការរួមបញ្ចូលគ្នា) និង Internalization (ការបញ្ចូលទៅក្នុងខ្លួន)។ | វាដូចជារូបមន្តធ្វើម្ហូបដែលបង្រៀនពីរបៀបយកបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនទៅសរសេរជាសៀវភៅ ហើយអ្នកផ្សេងយកសៀវភៅនោះទៅអនុវត្តរហូតដល់ស្ទាត់ជំនាញ។ |
| Tacit Knowledge | គឺជាចំណេះដឹងអរូបីដែលកប់ជ្រៅក្នុងខួរក្បាលរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ដែលទទួលបានតាមរយៈបទពិសោធន៍ ទេពកោសល្យ និងការអនុវត្តផ្ទាល់ ដែលពិបាកនឹងសរសេរពន្យល់ ឬផ្ទេរទៅកាន់អ្នកដទៃជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ។ | វាដូចជាជំនាញជិះកង់ ឬហែលទឹក ដែលអ្នកចេះជិះយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ប៉ុន្តែពិបាកនឹងសរសេរប្រាប់អ្នកផ្សេងឱ្យចេះជិះភ្លាមៗដោយគ្រាន់តែអាននោះទេ។ |
| Explicit Knowledge | គឺជាចំណេះដឹងជាក់ស្តែងដែលត្រូវបានរៀបចំ កត់ត្រា និងចងក្រងជាទម្រង់ដែលអាចមើលឃើញ ចាប់កាន់បាន និងងាយស្រួលចែករំលែកទៅកាន់អ្នកដទៃ ដូចជាឯកសារគោលនយោបាយ សៀវភៅណែនាំ ឬរបាយការណ៍។ | វាដូចជាសៀវភៅរូបមន្តគណិតវិទ្យា ដែលសិស្សគ្រប់គ្នាអាចទិញយកទៅអាន និងអនុវត្តតាមបានដោយងាយស្រួល។ |
| Data Warehouse | ជាប្រព័ន្ធផ្ទុកទិន្នន័យខ្នាតធំដែលប្រមូលផ្តុំទិន្នន័យពីប្រភពផ្សេងៗគ្នាជាច្រើននៅក្នុងស្ថាប័នមករក្សាទុកក្នុងកន្លែងតែមួយ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរក ទាញយកមកវិភាគ និងគាំទ្រដល់ការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត។ | វាដូចជាឃ្លាំងស្តុកទំនិញដ៏ធំមួយ ដែលប្រមូលទំនិញពីរោងចក្រតូចៗជាច្រើនមកទុកនៅកន្លែងតែមួយ ដើម្បីងាយស្រួលរាប់ និងចែកចាយបន្ត។ |
| Groupware | ជាប្រភេទកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ ឬប្រព័ន្ធបណ្តាញដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីជួយដល់ក្រុមមនុស្សដែលធ្វើការនៅកន្លែងផ្សេងគ្នា អាចធ្វើការងាររួមគ្នា ចែករំលែកឯកសារ រៀបចំកាលវិភាគ និងប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាក្នុងពេលតែមួយយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | វាដូចជាបន្ទប់ប្រជុំនិម្មិតមួយ ដែលបុគ្គលិកគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែអាចចូលមើល កែប្រែឯកសារតែមួយ និងជជែកគ្នាទោះបីជាពួកគេនៅផ្ទះរៀងខ្លួនក៏ដោយ។ |
| Knowledge Mapping | ជាដំណើរការនៃការរៀបចំផែនទី ឬគំនូសបំព្រួញដែលបង្ហាញថាតើចំណេះដឹង និងព័ត៌មានសំខាន់ៗនៅក្នុងស្ថាប័នកំពុងស្ថិតនៅកន្លែងណា នរណាជាអ្នកកាន់កាប់វា និងតើបុគ្គលិកផ្សេងទៀតអាចចូលទៅយកវាតាមរបៀបណា។ | វាដូចជាផែនទីចង្អុលផ្លូវនៅក្នុងបណ្ណាល័យធំមួយ ដែលប្រាប់អ្នកថាតើសៀវភៅមុខវិជ្ជាអ្វី ត្រូវដើរទៅរកនៅទូមួយណាឱ្យប្រាកដ។ |
| Cloud Computing | ជាបច្ចេកវិទ្យាដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់រក្សាទុកទិន្នន័យ និងប្រើប្រាស់កម្មវិធីផ្សេងៗនៅលើម៉ាស៊ីនមេ (Servers) តាមរយៈប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ជាជាងការរក្សាទុកនៅក្នុងអង្គចងចាំ (Hard disk) របស់ម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួន ដែលជួយកាត់បន្ថយការចំណាយ និងបង្កើនភាពងាយស្រួល។ | វាដូចជាការផ្ញើលុយនៅធនាគារ ដែលអ្នកអាចដកមកប្រើនៅពេលណាក៏បាន ទីណាក៏បានឱ្យតែមានកាតអេធីអឹម (អ៊ីនធឺណិត) ជាជាងការលាក់លុយទុកក្រោមខ្នើយនៅផ្ទះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
