បញ្ហា/ប្រធានបទ (The Problem/Topic)៖ របាយការណ៍នេះដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងការច្របាច់បញ្ចូលឯកសារ shapefile គម្របដី CORINE ចំនួន ៤៤ ដែលមានកំណត់ត្រាជាង ២ លាន ទៅជាសំណុំទិន្នន័យអឺរ៉ុបរួមតែមួយ ដើម្បីសម្រួលដល់ការវិភាគបរិស្ថាន។
វិធីសាស្ត្រ (Approach)៖ ការសិក្សានេះបង្ហាញពីវិធីសាស្ត្រចំនួនពីរក្នុងការរៀបចំសំណុំទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រខ្នាតធំដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យាភូមិសាស្ត្រ (GIS) និងមូលដ្ឋានទិន្នន័យសាជីវកម្ម។
សេចក្តីសន្និដ្ឋានសំខាន់ៗ (Key Conclusions)៖
របាយការណ៍នេះបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធមូលដ្ឋានទិន្នន័យ (Corporate Database) និងកម្មវិធី GIS ដែលមានទម្រង់តូប៉ូឡូស៊ី (Topological format) ដើម្បីបង្រួមទំហំសំណុំទិន្នន័យគម្របដីដែលមានទំហំធំ និងកាត់បន្ថយភាពស្ទួននៃទិន្នន័យ។ ការអនុវត្តបច្ចេកទេសបំបែកទិន្នន័យ (Tiling) ក៏ជួយដោះស្រាយបញ្ហាដែនកំណត់នៃប្រព័ន្ធក្នុងការដំណើរការទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រស្មុគស្មាញផងដែរ។
| ការរកឃើញ (Finding) | ព័ត៌មានលម្អិត (Detail) | ភស្តុតាង (Evidence) |
|---|---|---|
| ការកាត់បន្ថយទំហំផ្ទុកទិន្នន័យដោយម៉ូដែលតូប៉ូឡូស៊ី (Storage reduction using Topology) | ការប្រើប្រាស់ម៉ូដែលតូប៉ូឡូស៊ីរបស់ ArcINFO ជួយសន្សំសំចៃទំហំផ្ទុកបានយ៉ាងច្រើនដោយសារព្រំដែនរួមគ្នារវាងពហុកោណ (Polygons) ត្រូវបានរក្សាទុកតែម្តងប៉ុណ្ណោះ ផ្ទុយពីឯកសារ Shapefile ធម្មតាដែលរក្សាទុកទិន្នន័យត្រួតគ្នា។ | ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះបានកាត់បន្ថយទំហំផ្ទុកទិន្នន័យពី ៥.១១ ហ្គីហ្គាបៃ (GB) មកត្រឹម ៣.៤៦ ហ្គីហ្គាបៃ (GB)។ |
| បញ្ហាប្រឈមនៃពហុកោណទំហំធំក្នុងមូលដ្ឋានទិន្នន័យ (Large polygon limits in Databases) | ការបញ្ជូនឯកសារចូលទៅកាន់ Oracle Spatial បានជួបប្រទះដែនកំណត់របស់ប្រព័ន្ធនៅពេលជួបពហុកោណធំៗ និងស្មុគស្មាញ (មានរន្ធច្រើន) ដែលតម្រូវឱ្យមានការបំបែកជាក្រឡាតូចៗទំហំ ១០០x១០០ គីឡូម៉ែត្រ។ | ពហុកោណទំហំធំមួយនៅប៉ែកឦសានប្រទេសស៊ុយអែត (ID: EU-2227059) ត្រូវបានបំបែកជា ១៧២ ផ្នែកតូចៗ ដែលមានកំណត់ត្រាខ្សែបន្ទាត់សរុបចំនួន ៥៤៧,៣៤៤។ |
| ការបង្រួមទំហំឯកសារចែករំលែក (Download size optimization) | ការផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្រចែករំលែកទិន្នន័យពីឯកសារ shapefiles តាមប្រភេទគម្របដី ទៅជាការផ្តល់ឯកសារតាមទម្រង់ក្រឡា (Tiles) ដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធតូប៉ូឡូស៊ី អាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ចុងក្រោយក្នុងការទាញយក។ | របាយការណ៍បានរកឃើញថា ការប្រើប្រាស់ក្រឡាដែលមានតូប៉ូឡូស៊ី នឹងជួយកាត់បន្ថយទំហំទាញយកទិន្នន័យបានប្រមាណ ៤០ ភាគរយ។ |
របាយការណ៍នេះផ្តល់នូវអនុសាសន៍សំខាន់ៗដើម្បីកែលម្អការគ្រប់គ្រង ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព និងការចែករំលែកសំណុំទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រខ្នាតធំឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់។
| គោលដៅ (Target) | សកម្មភាព (Action) | អាទិភាព (Priority) |
|---|---|---|
| ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រ (Geospatial Data Agencies) | គួរកំណត់ទំហំ និងភាពស្មុគស្មាញអតិបរមានៃពហុកោណ (Polygons) ដោយធ្វើការបំបែកពហុកោណធំៗតាមព្រំដែននៃរចនាសម្ព័ន្ធធម្មជាតិជាក់ស្តែង (ឧទាហរណ៍៖ កាត់ផ្តាច់តាមខ្សែទឹកទន្លេ ឬស្ទឹង)។ | ខ្ពស់ (High) |
| អ្នកអភិវឌ្ឍន៍មូលដ្ឋានទិន្នន័យ (Database Developers) | ត្រូវបង្កើតប្រព័ន្ធលេខសម្គាល់តែមួយគត់ (Unique identifiers) សម្រាប់កំណត់ត្រានីមួយៗ ដើម្បីងាយស្រួលតាមដានការផ្លាស់ប្តូរ និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពតែទិន្នន័យដែលប្រែប្រួល ជៀសវាងការជំនួសឯកសារទាំងស្រុង។ | ខ្ពស់ (High) |
| អ្នកផ្តល់សេវាទិន្នន័យសាធារណៈ (Public Data Providers) | ក្រៅពីការផ្តល់ឯកសារតាមប្រភេទចំណាត់ថ្នាក់ដី គួរផ្តល់ជម្រើសឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចទាញយកទិន្នន័យជាទម្រង់ក្រឡា (Tiles ទំហំប្រមាណ ២៥០x២៥០ គ.ម) ដែលរួមបញ្ចូលរចនាសម្ព័ន្ធតូប៉ូឡូស៊ី ដើម្បីកាត់បន្ថយទំហំឯកសារទាញយក។ | មធ្យម (Medium) |
របាយការណ៍នេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រថ្នាក់ជាតិ (NSDI) ក៏ដូចជាការធ្វើផែនទីគម្របព្រៃឈើ និងការប្រើប្រាស់ដីធ្លីថ្នាក់ជាតិ ដែលមានទិន្នន័យទំហំធំ។
ការផ្លាស់ប្តូរពីការប្រើប្រាស់ឯកសារ Shapefiles រាយប៉ាយ មកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធមូលដ្ឋានទិន្នន័យភូមិសាស្ត្ររួមដែលមានលក្ខណៈតូប៉ូឡូស៊ី នឹងជួយស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសន្សំសំចៃថវិកាលើការផ្ទុកទិន្នន័យ និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពចែករំលែកទិន្នន័យ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមអនុសាសន៍នៃរបាយការណ៍នេះ គួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Topological storage | ជាវិធីសាស្ត្ររក្សាទុកទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រដែលកត់ត្រាពីទំនាក់ទំនងរវាងវត្ថុផ្សេងៗក្នុងលំហ (ដូចជាព្រំប្រទល់ជាប់គ្នា)។ វាមិនរក្សាទុកខ្សែបន្ទាត់នៃព្រំដែនជាន់គ្នាចំនួនពីរដងនោះទេ តែវាប្រើប្រាស់ខ្សែបន្ទាត់រួមមួយសម្រាប់ផ្ទៃដែលជាប់គ្នា ដែលជួយកាត់បន្ថយទំហំទិន្នន័យ និងជៀសវាងភាពមិនច្បាស់លាស់នៃព្រំដែនក្នុងទិន្នន័យជាតិ។ | ដូចជាការសាងសង់របងរួមមួយសម្រាប់ផ្ទះពីរដែលនៅជាប់គ្នា ជាជាងសាងសង់របងពីរជាន់គ្នា។ |
| Shapefile | ជាទម្រង់ឯកសារទិន្នន័យវ៉ិចទ័រ (Vector data) ស្តង់ដារសម្រាប់ប្រព័ន្ធ GIS ដែលរក្សាទុកទីតាំង រូបរាង និងលក្ខណៈសម្បត្តិនៃភូមិសាស្ត្រ។ ទោះយ៉ាងណា វាជួបប្រឈមក្នុងការរក្សាទុកទិន្នន័យព្រំដែនត្រួតស៊ីគ្នា (ផ្ទុកទិន្នន័យព្រំដែនទ្វេដង) ដែលធ្វើឱ្យឯកសារមានទំហំធំ និងពិបាកដំណើរការសម្រាប់ទិន្នន័យកម្រិតប្រទេស។ | ដូចជាផ្ទាំងរូបភាពកាត់ត (Jigsaw puzzle) ដែលដុំនីមួយៗមានគែមរៀងៗខ្លួន ហើយពេលយកមកផ្គុំចូលគ្នា គែមរបស់វាត្រួតស៊ីគ្នា។ |
| Oracle Spatial | ជាមុខងារបន្ថែមរបស់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមូលដ្ឋានទិន្នន័យ Oracle ដែលអនុញ្ញាតឱ្យគេអាចរក្សាទុក វិភាគ និងដំណើរការទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រ (Geometry/Geography) ទំហំធំនៅក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រមជ្ឈមណ្ឌលរបស់ស្ថាប័ន ជួយសម្រួលដល់ការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យដីធ្លីថ្នាក់ជាតិមានភាពរលូន។ | ដូចជាទូដែកឆ្លាតវៃខ្នាតធំរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលអាចរៀបចំ រក្សាទុក និងស្វែងរកផែនទីរាប់លានសន្លឹកបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ |
| Tiling system | ជាបច្ចេកទេសបំបែកទិន្នន័យផែនទីដែលមានទំហំធំ និងស្មុគស្មាញខ្លាំង ទៅជាបំណែកក្រឡាតូចៗ (ឧទាហរណ៍ ក្រឡាទំហំ ២៥០x២៥០ គីឡូម៉ែត្រ) ដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រងាយស្រួលដំណើរការ ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព និងងាយស្រួលដល់ការទាញយកពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់ដោយមិនធ្វើឱ្យគាំងម៉ាស៊ីន។ | ដូចជាការកាត់នំប៉័ងដ៏ធំមួយជាបន្ទះតូចៗ ដើម្បីងាយស្រួលចាប់កាន់ ទទួលទាន និងចែកចាយ។ |
| Polygon | ជារូបរាងបិទជិតនៅលើផែនទីឌីជីថល (បង្កើតដោយខ្សែបន្ទាត់ភ្ជាប់គ្នាពីចំណុចមួយទៅចំណុចមួយ) ដែលប្រើសម្រាប់តំណាងឱ្យផ្ទៃដីជាក់លាក់ណាមួយ ដូចជាផ្ទៃបឹង តំបន់គម្របព្រៃឈើ ឬព្រំប្រទល់ខេត្ត។ ពហុកោណធំពេក ឬស្មុគស្មាញពេក អាចធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធទិន្នន័យដំណើរការយឺត។ | ដូចជាការយកប៊ិចគូសបន្ទាត់វង់ជុំវិញកន្លែងណាមួយលើក្រដាសដើម្បីកំណត់ចំណាំថាវាជាតំបន់តែមួយ។ |
| ArcINFO coverage | ជាទម្រង់ទិន្នន័យផែនទីជំនាន់មុនរបស់កម្មវិធី GIS ដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធតូប៉ូឡូស៊ីភ្ជាប់ជាមួយស្រាប់ ដើម្បីរក្សាទុកចំណុច ខ្សែបន្ទាត់ និងពហុកោណ ដោយធានាបាននូវទំនាក់ទំនងលំហច្បាស់លាស់រវាងធាតុផែនទី ជួយសម្រួលដល់ការវិភាគផែនទីស្មុគស្មាញ។ | ដូចជាប្លង់មេសំណង់ដែលគូសវាសដោយស្ថាបត្យករ ដែលកំណត់យ៉ាងច្បាស់ជញ្ជាំងបន្ទប់នីមួយៗនៅទីណា ដោយគ្មានការគូសជាន់គ្នាឡើយ។ |
| LAEA projection system | Lambert Azimuthal Equal Area (LAEA) ជាប្រព័ន្ធចំណោលផែនទី (Map Projection) មួយប្រភេទដែលរក្សាទំហំផ្ទៃដីនៅលើផែនទីឱ្យមានភាពត្រឹមត្រូវដូចផ្ទៃជាក់ស្តែង ប៉ុន្តែវាអាចធ្វើឱ្យទ្រង់ទ្រាយរូបរាងប្រទេសខូចបន្តិចបន្តួច។ វាស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការងារវាស់វែងទំហំដីនៃតំបន់ធំៗ ដូចជាទ្វីបអឺរ៉ុបទាំងមូល។ | ដូចជាការយកសំបកក្រូចពោធិ៍សាត់ដែលមូល មកសង្កត់ឱ្យសំប៉ែតលើតុ ដោយការព្យាយាមរក្សាទំហំសំបកក្រូចឱ្យនៅដដែល ទោះបីវាត្រូវបែករាងខុសពីដើមក៏ដោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
