Original Title: แนวทางการพัฒนาระบบโลจิสติกส์ด้านการขนส่งมวลชนภายใต้แนวคิดเมืองอัจฉริยะ: กรณีศึกษาจังหวัดภูเก็ต Guidelines for the development of logistics systems in mass transit under the concept Smart City: A Case Study of Phuket Province
Source: doi.nrct.go.th
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

គោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មក្នុងវិស័យដឹកជញ្ជូនសាធារណៈក្រោមគំនិតទីក្រុងឆ្លាតវៃ៖ សិក្សាស្រាវជ្រាវករណីខេត្តភូកេត

ចំណងជើងដើម៖ แนวทางการพัฒนาระบบโลจิสติกส์ด้านการขนส่งมวลชนภายใต้แนวคิดเมืองอัจฉริยะ: กรณีศึกษาจังหวัดภูเก็ต Guidelines for the development of logistics systems in mass transit under the concept Smart City: A Case Study of Phuket Province

អ្នកនិពន្ធ៖ Amporn Chouysook (Krirk University), Nattapong Tamkaew (Krirk University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2024 Journal of Educational Innovation and Research

វិស័យសិក្សា៖ Logistics Management

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនៃការពង្រីកទីក្រុង និងភាពមិនគ្រប់គ្រាន់នៃប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មដឹកជញ្ជូនសាធារណៈនៅខេត្តភូកេត ដោយស្នើឡើងនូវគោលការណ៍ណែនាំអភិវឌ្ឍន៍ក្រោមក្របខ័ណ្ឌទីក្រុងឆ្លាតវៃ (Smart City)។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តចម្រុះ (Mixed Methods) ដោយរួមបញ្ចូលការស្ទង់មតិបរិមាណ និងការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅបែបគុណភាព។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Quantitative Survey (European Standard EN 13816)
ការស្ទង់មតិបរិមាណ (ផ្អែកលើស្តង់ដារអឺរ៉ុប EN 13816)
ប្រមូលទិន្នន័យបានច្រើនពីប្រជាពលរដ្ឋ (៤០០នាក់) ដែលផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពទូទៅ និងនិន្នាការច្បាស់លាស់ពីតម្រូវការរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ មិនអាចស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅពីមូលហេតុ ឬបញ្ហាលម្អិតជាក់លាក់នីមួយៗបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនោះទេ។ បានរកឃើញថា "ភាពអាចរកបាន" (Availability) និង "សុវត្ថិភាព" (Security) ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមនៃសារៈសំខាន់ខ្ពស់ជាងគេបំផុត។
Qualitative In-Depth Interviews
ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅបែបគុណភាព
ទទួលបានទស្សនៈស៊ីជម្រៅពីអ្នកជំនាញ និងអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានសំខាន់ៗ (៧នាក់) មកពីវិស័យទាំង៣ ដើម្បីកំណត់ជាយុទ្ធសាស្ត្រស្នូល។ ចំណាយពេលយូរក្នុងការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យ ហើយលទ្ធផលមានកម្រិតត្រឹមតែទស្សនៈរបស់អ្នកផ្តល់ព័ត៌មានមួយចំនួនតូច។ បានគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹង និងរៀបចំជាគោលការណ៍ណែនាំផ្តោតលើ ភាពអាចរកបាន (Availability), សុវត្ថិភាព (Security), និងព័ត៌មាន (Information)។
Proposed ASI Model Framework
ម៉ូដែលក្របខ័ណ្ឌអនុវត្ត ASI
ផ្តោតលើអាទិភាពចម្បងដែលងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែងសម្រាប់ការកែលម្អប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន ជាងការធ្វើគ្រប់ផ្នែកក្នុងពេលតែមួយ។ ទាមទារការវិនិយោគខ្ពស់លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបច្ចេកវិទ្យា (Smart City Tech) និងពេលវេលាក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍។ ផ្តល់ជាយុទ្ធសាស្រ្តចម្បង និងយុទ្ធសាស្រ្តរងដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរទៅជាទីក្រុងឆ្លាតវៃនាពេលអនាគត។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មដឹកជញ្ជូនទីក្រុងឆ្លាតវៃនេះ ទាមទារការវិនិយោគទុនយ៉ាងច្រើន ជាពិសេសលើការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្តភូកេត (Phuket) ដែលជាទីក្រុងទេសចរណ៍ដ៏ធំមួយនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីពលរដ្ឋ និងអ្នកជំនាញក្នុងតំបន់។ លទ្ធផលនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅរកបរិបទទីក្រុងទេសចរណ៍ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើន និងលំហូរអ្នកដំណើរច្រើន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការរៀនសូត្រពីការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនឆ្លាតវៃនៅតំបន់ទេសចរណ៍របស់ខ្លួន។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

គំរូនៃក្របខ័ណ្ឌអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនទីក្រុងឆ្លាតវៃនេះ គឺពិតជាអាចយកមកកែច្នៃ និងអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងខេត្ត និងទីក្រុងសក្តានុពលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។

ការអនុវត្តក្របខ័ណ្ឌទីក្រុងឆ្លាតវៃនេះ នឹងជួយលើកកម្ពស់គុណភាពសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ កាត់បន្ថយការកកស្ទះ និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋានប្រកបដោយចីរភាព និងសុវត្ថិភាពនៅកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាមូលដ្ឋានគ្រឹះពីស្តង់ដារគុណភាពសេវាកម្មដឹកជញ្ជូន: ស្វែងយល់ និងសិក្សាឱ្យបានស៊ីជម្រៅពីស្តង់ដារអឺរ៉ុប European Standard EN 13816 ដែលកំណត់សូចនាករចំនួន ៨ ប្រើប្រាស់សម្រាប់វាយតម្លៃគុណភាពសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរសាធារណៈ។
  2. រចនាកម្រងសំណួរ និងប្រមូលទិន្នន័យនៅតំបន់គោលដៅ: បង្កើតកម្រងសំណួរស្ទង់មតិដោយផ្អែកលើកត្តាទាំង ៨ (Availability, Security, Information...) និងប្រើប្រាស់កម្មវិធី SPSSRStudio ដើម្បីវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ (t-test, ANOVA) ដើម្បីរកអាទិភាព។
  3. រៀបចំកិច្ចពិភាក្សាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ: រៀបចំការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ (In-depth interview) ជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋបាលរាជធានី/ខេត្ត និងក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនឯកជន ដើម្បីប្រមូលធាតុចូល និងកំណត់យុទ្ធសាស្ត្រ Smart City ដែលសមស្របនឹងបរិបទក្នុងស្រុក។
  4. អភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីទូរស័ព្ទសាកល្បង (Prototype): សហការជាមួយនិស្សិតព័ត៌មានវិទ្យា ដើម្បីបង្កើតកម្មវិធីទូរស័ព្ទសាកល្បងដោយប្រើ FlutterReact Native ដែលអាចបង្ហាញព័ត៌មានរថយន្តក្រុងតាមពេលវេលាជាក់ស្តែង (Real-time tracking)។
  5. ស្នើគម្រោងសហការ និងស្វែងរកមូលនិធិគាំទ្រ: រៀបចំរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវពេញលេញ និងគម្រោងស្នើសុំថវិកាដោយប្រើទម្រង់ Public-Private Partnership (PPP) ដើម្បីដាក់ស្នើទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធសម្រាប់ការអនុវត្តគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពិតប្រាកដ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Smart City គំនិតនៃការអភិវឌ្ឍទីក្រុងដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងទំនាក់ទំនង (ICT) និងអ៊ីនធឺណិត (IoT) ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិការ ចែករំលែកព័ត៌មាន និងលើកកម្ពស់គុណភាពសេវាកម្មរដ្ឋាភិបាលនិងសុខុមាលភាពប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសលើប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន។ ដូចជាការបំពាក់ខួរក្បាលដល់ទីក្រុង ដើម្បីឱ្យវាចេះគិត និងរៀបចំចរាចរណ៍ ទឹក ភ្លើង ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។
European Standard EN 13816 ស្តង់ដារអឺរ៉ុបដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីវាស់ស្ទង់ និងវាយតម្លៃគុណភាពនៃសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរសាធារណៈ ដោយផ្តោតលើទិដ្ឋភាព៨យ៉ាងដូចជា ភាពអាចរកបាន ពេលវេលា ព័ត៌មាន និងសុវត្ថិភាព ដើម្បីធានាការពេញចិត្តរបស់អតិថិជន។ ដូចជាបញ្ជីកាត់ពិន្ទុរបស់គ្រូ ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើសេវាកម្មឡានក្រុងមួយល្អ ឬអន់កម្រិតណា។
Mixed Methods Research វិធីសាស្រ្តស្រាវជ្រាវដែលរួមបញ្ចូលគ្នានូវការប្រមូល និងការវិភាគទិន្នន័យទាំងបែបបរិមាណ (ប្រើតួលេខ និងស្ថិតិ) និងបែបគុណភាព (ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ) ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលដែលគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនិងសុក្រឹតជាងមុន។ ដូចជាការសួរអតិថិជនថាតើឱ្យប៉ុន្មានពិន្ទុ (បរិមាណ) រួចសួររកហេតុផលថាម៉េចបានឱ្យប៉ុណ្ណឹង (គុណភាព) ក្នុងពេលតែមួយ។
Methodological triangulation ការប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តប្រមូលទិន្នន័យច្រើនជាងមួយ (ដូចជា ការស្ទង់មតិ ការសម្ភាសន៍ និងការសង្កេត) ទៅលើបញ្ហាតែមួយ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ និងធានាភាពត្រឹមត្រូវនៃលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ។ ដូចជាការសួរមនុស្ស៣នាក់ផ្សេងគ្នាពីហេតុការណ៍តែមួយ ដើម្បីយកចម្លើយមកផ្ទៀងផ្ទាត់គ្នារកការពិត។
Key Performance Indicators (KPIs) សូចនាករដែលអាចវាស់វែងជាតួលេខបាន ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់វាយតម្លៃថាតើស្ថាប័ន ឬប្រព័ន្ធមួយ (ដូចជាប្រព័ន្ធឡានក្រុង) សម្រេចបានគោលដៅយុទ្ធសាស្រ្តរបស់ខ្លួនក្នុងកម្រិតណា។ ដូចជាសន្លឹកពិន្ទុប្រឡងប្រចាំខែរបស់សិស្ស ដែលបញ្ជាក់ថាសិស្សនោះរៀនបានសម្រេចគោលដៅឬអត់។
One-way ANOVA ការវិភាគភាពប្រែប្រួលឯកទិស គឺជាវិធីសាស្រ្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមឯករាជ្យចំនួនបី ឬច្រើន ដើម្បីកំណត់ថាតើមានភាពខុសគ្នាដែលមានអត្ថន័យខាងស្ថិតិរវាងពួកវាឬអត់ ផ្អែកលើអថេរមួយ។ ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុមធ្យមសិស្ស៣ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីមើលថាវិធីបង្រៀនរបស់ថ្នាក់ណាល្អជាងគេ។
Digitization ដំណើរការនៃការផ្លាស់ប្តូរទម្រង់ព័ត៌មាន ឬប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការពីទម្រង់អាណាឡូក (Analog) ទៅជាទម្រង់ឌីជីថល (Digital) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រអាចផ្ទុក និងវិភាគទិន្នន័យបានលឿននិងមានប្រសិទ្ធភាព។ ដូចជាការផ្លាស់ប្តូរពីការកត់ត្រាឈ្មោះភ្ញៀវក្នុងសៀវភៅ ទៅជាការវាយបញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រជំនួសវិញ។
Urbanization ដំណើរការនៃការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងរស់នៅរបស់ប្រជាជនពីតំបន់ជនបទទៅកាន់តំបន់ទីក្រុង ដែលធ្វើឱ្យទីក្រុងរីកធំ និងទាមទារឱ្យមានការរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសេវាដឹកជញ្ជូនថ្មីៗដើម្បីឆ្លើយតប។ ដូចជាមនុស្សសម្រុកមករស់នៅកន្លែងតែមួយកាន់តែច្រើន រហូតដល់កន្លែងនោះត្រូវពង្រីកផ្លូវ និងសង់ផ្ទះបន្ថែម។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖