បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវអំពីអាកប្បកិរិយា ការចំណាយពេលវេលា គោលបំណង និងកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមរបស់និស្សិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ Hai Duong ក្នុងបរិបទនៃការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈការរួមបញ្ចូលគ្នានូវវិធីសាស្ត្របរិមាណ និងគុណភាព ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីនិស្សិតចំនួន ៣០០ នាក់នៃមហាវិទ្យាល័យគណនេយ្យ និងគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Questionnaire Survey ការស្ទង់មតិដោយប្រើកម្រងសំណួរ |
អាចប្រមូលទិន្នន័យបរិមាណបានច្រើនក្នុងរយៈពេលខ្លី និងមានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើកូដនីយកម្មទិន្នន័យ។ ការប្រើប្រាស់ជញ្ជីងវាស់ស្ទង់ Likert (Likert scale) ជួយឱ្យងាយស្រួលប្រៀបធៀប។ | ទិន្នន័យទទួលបានអាចមានភាពរាក់ៗ ដោយពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើភាពស្មោះត្រង់របស់អ្នកឆ្លើយតប។ មិនអាចស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅពីមូលហេតុផ្លូវចិត្ត។ | បានបង្ហាញថានិស្សិត ៨១.៧% ប្រើប្រាស់ Facebook ញឹកញាប់ និងចំណាយពេល ៤ ទៅ ៥ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃលើបណ្តាញសង្គម។ |
| In-depth Interviews ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ |
ជួយឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅពីអារម្មណ៍ ការលើកទឹកចិត្ត និងកត្តាផ្លូវចិត្តលាក់កំបាំងរបស់និស្សិត តាមរយៈសំណួរបើកទូលាយ។ | ចំណាយពេលវេលាច្រើនក្នុងការអនុវត្ត និងអាចប្រមូលទិន្នន័យបានក្នុងទំហំសំណាកតូចប៉ុណ្ណោះ (ត្រឹមតែ ១៥ នាក់ក្នុងករណីនេះ) ដែលពិបាកក្នុងការធ្វើទូទៅកម្ម។ | បានលាតត្រដាងពីមូលហេតុពិតប្រាកដដែលនិស្សិតបង្ហោះរូបភាព និងអារម្មណ៍ឯកោ ឬតានតឹងនៅពេលមិនទទួលបានការចុចចូលចិត្ត (Like) គ្រប់គ្រាន់។ |
| Statistical Analysis via SPSS ការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិដោយកម្មវិធី SPSS |
ផ្តល់នូវភាពជឿជាក់ខ្ពស់តាមរយៈការវាស់ស្ទង់កម្រិតភាពជឿជាក់ (Cronbach's Alpha) និងការគណនាមធ្យមភាគ (Mean) ប្រកបដោយភាពសុក្រឹត។ | ទាមទារឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវមានចំណេះដឹងផ្នែកគណិតវិទ្យាស្ថិតិ និងជំនាញប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រជាមុន។ | បានបញ្ជាក់តាមរយៈតួលេខថា កត្តាបរិយាកាសរស់នៅ (Mean=2.95) មានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេទៅលើអាកប្បកិរិយាប្រើប្រាស់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យសង្គមវិទ្យា និងការវិភាគស្ថិតិ ដោយមិនត្រូវការចំណាយលើឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ឬតម្លៃថ្លៃនោះទេ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខលើសំណាកតូចនៃនិស្សិតចំនួន ៣០០ នាក់ មកពីមហាវិទ្យាល័យគណនេយ្យ និងគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មនៃសាកលវិទ្យាល័យ Hai Duong ក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ ទិន្នន័យនេះមានភាពលម្អៀង ដោយសារវាមិនបានតំណាងឱ្យនិស្សិតជំនាញផ្សេងៗ (ដូចជាវិស្វកម្ម ឬសិល្បៈ) ឬយុវជននៅទីក្រុងធំៗនោះទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីភាពលម្អៀងនេះគឺសំខាន់ ព្រោះបរិបទសង្គម និងការអប់រំនៅតាមខេត្តតូចៗ អាចមានការប្រែប្រួលខុសពីនិស្សិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំង សម្រាប់ការសិក្សាពីឥរិយាបថយុវជន និងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការសិក្សានេះផ្តល់នូវគំរូដ៏ល្អមួយសម្រាប់ស្ថាប័នអប់រំនៅកម្ពុជា ក្នុងការវាយតម្លៃ និងស្វែងយល់ពីផលប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្តនៃបណ្តាញសង្គមមកលើសិស្សនិស្សិត ដើម្បីជួយរៀបចំយន្តការគាំទ្រឱ្យបានទាន់ពេលវេលា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) | កម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម ដើម្បីគណនារកទំនាក់ទំនង និងនិន្នាការនៃទិន្នន័យ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនគិតលេខដ៏ឆ្លាតវៃមួយ ដែលអាចបូកសរុប និងទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានពីមតិរបស់មនុស្សរាប់ពាន់នាក់ក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Mean (ĐTB - Điểm trung bình) | តម្លៃមធ្យមភាគនៅក្នុងស្ថិតិ ដែលបានមកពីការបូកសរុបតម្លៃទិន្នន័យទាំងអស់ រួចចែកនឹងចំនួនទិន្នន័យសរុប ដើម្បីស្វែងយល់ពីកម្រិតទូទៅនៃក្រុមគោលដៅ។ | ដូចជាការយកលុយអ្នកទាំងអស់គ្នាមកបូកចូលគ្នា រួចចែកស្មើៗគ្នា ដើម្បីដឹងថាតាមធម្មតាម្នាក់ៗគួរមានលុយប៉ុន្មាន។ |
| Standard Deviation (ĐLC - Độ lệch chuẩn) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃការប្រែប្រួល ឬគម្លាតនៃទិន្នន័យនីមួយៗធៀបនឹងតម្លៃមធ្យមភាគ (Mean)។ ប្រសិនបើតម្លៃនេះទាប មានន័យថាចម្លើយរបស់អ្នកចូលរួមស្រដៀងៗគ្នា។ | ដូចជាការវាស់ថាតើកម្ពស់សិស្សម្នាក់ៗក្នុងថ្នាក់ ខុសប្លែកគ្នាប៉ុនណាពីកម្ពស់មធ្យមរបស់សិស្សទូទាំងថ្នាក់។ |
| Descriptive Statistics | វិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យាក្នុងការសង្ខេប រៀបចំ និងពិពណ៌នាពីលក្ខណៈទូទៅនៃទិន្នន័យស្រាវជ្រាវ (ដូចជាមធ្យមភាគ ភាគរយ និងគម្លាតស្តង់ដារ) ឱ្យងាយស្រួលយល់ និងបកស្រាយ។ | ដូចជាការសង្ខេបសាច់រឿងដ៏វែងមួយឱ្យនៅខ្លី ដើម្បីឱ្យអ្នកស្តាប់ឆាប់ចាប់បានចំណុចសំខាន់ៗដោយមិនចាំបាច់អានលម្អិត។ |
| In-depth Interview | វិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យគុណភាព (Qualitative Method) ដោយការសួរសំណួរបើកទូលាយទៅកាន់បុគ្គលម្នាក់ៗ ដើម្បីស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅពីមូលហេតុ បទពិសោធន៍ និងអារម្មណ៍ពិតរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការអង្គុយជជែកគ្នាលេងយ៉ាងយូរជាមួយមិត្តភក្តិម្នាក់ ដើម្បីស្វែងយល់ពីបញ្ហាផ្លូវចិត្តដែលគេលាក់ទុកក្នុងចិត្ត។ |
| Cyber Psychology | សាខានៃចិត្តវិទ្យាដែលសិក្សាពីឥទ្ធិពលនៃបច្ចេកវិទ្យា អ៊ីនធឺណិត និងបណ្តាញសង្គម មកលើគំនិត អារម្មណ៍ និងអាកប្បកិរិយារបស់មនុស្សនៅក្នុងពិភពនិម្មិត។ | ដូចជាការសិក្សាពីមូលហេតុដែលយើងតែងតែមានអារម្មណ៍អន្ទះសារ ឬភ័យព្រួយ នៅពេលដែលយើងភ្លេចយកទូរស័ព្ទដៃតាមខ្លួន។ |
| Social Behavior | សកម្មភាព របៀបរស់នៅ ឬការឆ្លើយតបរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗចំពោះអ្នកដទៃ ឬសង្គម ដែលជារឿយៗត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយបរិយាកាស បទដ្ឋានសង្គម និងការយល់ដឹងផ្ទាល់ខ្លួន។ | ដូចជារបៀបដែលយើងផ្លាស់ប្តូរសកម្មភាព និងពាក្យសម្តីដោយស្វ័យប្រវត្តិ នៅពេលនិយាយជាមួយមិត្តភក្តិ ធៀបនឹងពេលនិយាយជាមួយលោកគ្រូអ្នកគ្រូ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖