បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស៊ើបអង្កេតពីប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រង និងបញ្ហាប្រឈមដែលជួបប្រទះដោយអង្គភាពត្រួតពិនិត្យភូតគាមអរញ្ញប្រទេត ក្នុងខេត្តស្រះកែវ ដែលទទួលបន្ទុកត្រួតពិនិត្យការនាំចូល និងនាំចេញផលិតផលកសិកម្មតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ (Qualitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីមន្ត្រីអនុវត្តផ្ទាល់នៅអង្គភាព។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Centralized Regulatory Approach អភិក្រមបទប្បញ្ញត្តិមជ្ឈិម (ការបញ្ជាពីក្រសួងកសិកម្មថៃ) |
ធានាបាននូវស្តង់ដាររួមក្នុងការទប់ស្កាត់សត្វល្អិតចង្រៃ និងជំងឺរុក្ខជាតិមិនឱ្យចូលក្នុងប្រទេសពាសពេញផ្ទៃប្រទេស។ | ខ្វះភាពបត់បែន មានការផ្លាស់ប្តូរភ្លាមៗដោយមិនបានប្រាប់មុន និងពិបាកអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅកម្រិតមូលដ្ឋានដោយសារបរិបទខុសគ្នា។ | បង្កការលំបាកក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ធ្វើឱ្យមានការពន្យារពេលក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងរាំងស្ទះដល់ចរាចរណ៍ទំនិញកសិកម្ម។ |
| Localized Unit Management ការគ្រប់គ្រងកម្រិតមូលដ្ឋានអង្គភាព (អនុវត្តដោយអង្គភាពអរញ្ញប្រទេត) |
មានការបែងចែកភារកិច្ចច្បាស់លាស់ ថ្នាក់ដឹកនាំជួយដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទាល់ ការពារមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោម និងមានការផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តលើម៉ោងបន្ថែម។ | រងសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងដោយសារកង្វះខាតមន្ត្រី ដែលតម្រូវឱ្យបុគ្គលិកធ្វើការថែមម៉ោងជាប្រចាំរហូតដល់មានភាពនឿយហត់សឹងតែទ្រាំលែងបាន។ | អាចរក្សាបាននូវប្រសិទ្ធភាពការងារ និងសម្រេចបានគោលដៅរដ្ឋបាល ទោះបីជាប្រឈមនឹងបន្ទុកការងារធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ។ |
| Modern Management by Objectives (MBO) ការគ្រប់គ្រងទំនើបផ្អែកលើគោលដៅ (តាមទ្រឹស្តី Peter Drucker) |
ជួយឱ្យអង្គភាពមានប្រព័ន្ធវាយតម្លៃការងារត្រឹមត្រូវ (២ដង/ឆ្នាំ) និងជំរុញឱ្យមន្ត្រីមានគោលដៅច្បាស់លាស់។ | ពិបាកសម្រេចបានប្រសិទ្ធភាពអតិបរមា នៅពេលដែលកត្តាធនធានមនុស្ស (Manpower) មិនត្រូវបានឆ្លើយតបដោយថ្នាក់កណ្តាល។ | ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្តីយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពដើម្បីវាយតម្លៃរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរបស់អង្គភាពនេះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីកង្វះខាតធនធានមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ ទោះបីជាអង្គភាពមានធនធានថវិកា និងសម្ភារៈបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់ក៏ដោយ។
ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈការសម្ភាសន៍មន្ត្រីថៃចំនួនត្រឹមតែ ៦ រូបប៉ុណ្ណោះនៅអង្គភាពត្រួតពិនិត្យភូតគាមអរញ្ញប្រទេត។ វាមានភាពលម្អៀងទៅរកទស្សនៈរបស់ភាគីរដ្ឋបាលថៃ ដោយខ្វះការបញ្ចេញមតិពីអ្នកនាំចេញកម្ពុជា ឬឈ្មួញកណ្តាល។ ព័ត៌មាននេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះវាបង្ហាញពីឧបសគ្គរដ្ឋបាលផ្ទៃក្នុងរបស់ថៃ ដែលជាមូលហេតុពិតប្រាកដនៃភាពយឺតយ៉ាវនៅព្រំដែន។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ភាគីកម្ពុជា ក្នុងការយល់ដឹងពីចំណុចខ្សោយ និងបញ្ហាប្រឈមនៃរដ្ឋបាលគយនិងភូតគាមអនាម័យរបស់ថៃ។
ការយល់ដឹងពីដែនកំណត់នៃរដ្ឋបាលរបស់ភាគីថៃ អនុញ្ញាតឱ្យស្ថាប័នកម្ពុជា និងវិស័យឯកជនរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រទប់ទល់បញ្ហាកកស្ទះទំនិញនៅព្រំដែនបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Phytosanitary Certificate | ជាវិញ្ញាបនបត្រផ្លូវការដែលចេញដោយអាជ្ញាធររដ្ឋដើម្បីបញ្ជាក់ថា រុក្ខជាតិ ឬផលិតផលកសិកម្មដែលនាំចេញ គឺត្រូវបានត្រួតពិនិត្យ និងគ្មានសត្វល្អិតចង្រៃ ឬជំងឺរុក្ខជាតិ ដែលស្របតាមលក្ខខណ្ឌតម្រូវរបស់ប្រទេសនាំចូល។ វាជួយសម្រួលដល់ពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែនដោយស្របច្បាប់។ | ដូចជាលិខិតបញ្ជាក់សុខភាពសម្រាប់ផ្លែឈើនិងបន្លែ ដើម្បីធានាថាវាមិននាំរោគរាតត្បាតចូលប្រទេសផ្សេង។ |
| Pest Risk Analysis (PRA) | ជាដំណើរការវាយតម្លៃតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីកំណត់ពីកម្រិតហានិភ័យនៃសត្វល្អិតចង្រៃដែលអាចជាប់មកជាមួយទំនិញកសិកម្មចូលក្នុងប្រទេស និងដើម្បីកំណត់វិធានការទប់ស្កាត់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវមុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យនាំចូល។ | ដូចជាការវិភាគរកហានិភ័យរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតមុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកជំងឺឆ្លងដែន ដើម្បីកំណត់ថាតើត្រូវហាមឃាត់ ឬត្រូវព្យាបាលជាមុនសិន។ |
| Plant Quarantine | ជាវិធានការរដ្ឋបាល និងច្បាប់ក្នុងការទប់ស្កាត់ ការឃាត់ទុក និងការត្រួតពិនិត្យផលិតផលកសិកម្មនៅតាមព្រំដែន ដើម្បីការពារកុំឱ្យសត្វល្អិតចង្រៃ ឬជំងឺរុក្ខជាតិពីបរទេសចម្លងចូលមករាតត្បាត និងបំផ្លាញវិស័យកសិកម្មក្នុងប្រទេស។ | ដូចជាការដាក់ទំនិញឱ្យនៅដាច់ដោយឡែក (ធ្វើចត្តាឡីស័ក) ដើម្បីត្រួតពិនិត្យមេរោគ ការពារកុំឱ្យឆ្លងដល់ដំណាំក្នុងស្រុក។ |
| Management by Objectives (MBO) | ជាទ្រឹស្តីគ្រប់គ្រងរបស់លោក Peter Drucker ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកគ្រប់គ្រង និងបុគ្គលិករួមគ្នាកំណត់គោលដៅការងារឱ្យបានច្បាស់លាស់ ហើយយកគោលដៅទាំងនោះមកប្រើប្រាស់ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ជំរុញ និងវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់បុគ្គលិកម្នាក់ៗ។ | ដូចជាការព្រមព្រៀងគ្នាថានឹងរត់ឱ្យបាន ១០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយខែ ហើយយកតួលេខគោលដៅនេះមកវាស់ស្ទង់ថាតើយើងប្រឹងប្រែងបានល្អកម្រិតណា។ |
| POSDCORB | ជាក្របខ័ណ្ឌអក្សរកាត់តំណាងឱ្យមុខងារស្នូលទាំង៧ នៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលសាធារណៈ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងការរៀបចំផែនការ (Planning) ការរៀបចំចាត់តាំង (Organizing) ការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិក (Staffing) ការដឹកនាំ (Directing) ការសម្របសម្រួល (Coordinating) ការរាយការណ៍ (Reporting) និងការគ្រប់គ្រងថវិកា (Budgeting) ដែលអ្នកដឹកនាំស្ថាប័នត្រូវអនុវត្ត។ | ដូចជារូបមន្តមុខម្ហូបមួយដែលមានគ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗចំនួន៧ ដែលមេចុងភៅ (អ្នកគ្រប់គ្រង) ត្រូវតែមានដើម្បីដឹកនាំផ្ទះបាយឱ្យជោគជ័យ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
