បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីកម្រិតនៃមតិសាធារណៈ និងប្រៀបធៀបមតិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដោយផ្អែកលើកត្តាប្រជាសាស្ត្រ ចំពោះការកសាងសហគមន៍ភូមិឱ្យមានភាពរឹងមាំនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា ក្នុងស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះគឺជាការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ (Quantitative Research) ដែលប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រអង្កេត (Survey Method) លើប្រជាពលរដ្ឋគោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Independent Samples t-test តេស្ត t-test សម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគឯករាជ្យ២ក្រុម |
មានប្រសិទ្ធភាព និងងាយស្រួលក្នុងការប្រៀបធៀបភាពខុសគ្នារវាងអថេរដែលមានពីរក្រុម (ឧទាហរណ៍៖ ភេទប្រុស និងភេទស្រី)។ | មានដែនកំណត់ត្រឹមតែការប្រៀបធៀបអថេរដែលមានចំនួនពីរក្រុមប៉ុណ្ណោះ មិនអាចប្រើប្រាស់ជាមួយអថេរដែលមានក្រុមច្រើនបានទេ។ | លទ្ធផលបានបង្ហាញថា មិនមានភាពខុសគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ខាងស្ថិតិទេ ទាក់ទងនឹងមតិសាធារណៈចំពោះសហគមន៍រឹងមាំរវាងអ្នកឆ្លើយតបជាបុរស និងស្ត្រី។ |
| One-way ANOVA (Analysis of Variance) ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់ One-way ANOVA |
អាចធ្វើការប្រៀបធៀប និងស្វែងរកភាពខុសគ្នារវាងក្រុមនៃអថេរចាប់ពី ៣ ឡើងទៅ (ឧទាហរណ៍៖ កម្រិតវប្បធម៌ ឬក្រុមអាយុ) ក្នុងពេលតែមួយ។ | វាប្រាប់ត្រឹមតែថាមានភាពខុសគ្នារវាងក្រុម ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថាតើក្រុមមួយណាជាក់លាក់ដែលខុសគ្នានោះទេ (ទាមទារការធ្វើតេស្ត Post-hoc បន្ថែម)។ | បានរកឃើញភាពខុសគ្នាខាងស្ថិតិ (p < 0.05) ចំពោះមតិសាធារណៈផ្អែកលើ អាយុ ស្ថានភាពគ្រួសារ មុខរបរ និងប្រាក់ចំណូលមធ្យមប្រចាំខែ។ |
| LSD Post-hoc Test ការធ្វើតេស្ត Least Significant Difference (LSD) |
ជួយបញ្ជាក់លម្អិតបន្ថែមពីលើ ANOVA ដោយប្រៀបធៀបជាលក្ខណៈគូ ដើម្បីកំណត់ឱ្យច្បាស់ថាតើក្រុមជាក់លាក់ណាខ្លះដែលមានទស្សនៈខុសគ្នា។ | អាចបង្កឱ្យមានហានិភ័យនៃកំហុសប្រភេទទី១ (Type I error) ប្រសិនបើត្រូវប្រៀបធៀបគូច្រើនពេក។ | បានបញ្ជាក់លម្អិតថា ប្រជាជនដែលមានចំណូលទាបជាង ១៥,០០០ បាត មានមតិវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការកសាងសហគមន៍ជាងក្រុមដែលមានចំណូលខ្ពស់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រសង្គមនេះទាមទារធនធានចម្បងលើការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់នៅតាមទីតាំងភូមិគោលដៅ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានប្រមូលទិន្នន័យផ្តាច់មុខតែពីភាគីប្រជាពលរដ្ឋថៃចំនួន ៣៩១ នាក់ ដែលរស់នៅក្នុងស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ និងមានការពាក់ព័ន្ធជាមួយគម្រោងភូមិព្រំដែនរបស់កងទ័ពថៃ។ ទិន្នន័យនេះខ្វះមុំមើលពីភាគីប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលរស់នៅទល់មុខគ្នា ដែលធ្វើឱ្យការវាយតម្លៃលើ 'សហគមន៍ព្រំដែនគូស្រករ' ឬទំនាក់ទំនងឆ្លងដែន មានភាពលម្អៀងទៅរកទស្សនៈនិងបរិបទរបស់ប្រទេសថៃ។ សម្រាប់កម្ពុជា ការខ្វះទិន្នន័យពីរភាគីអាចធ្វើឱ្យខកខានក្នុងការស្វែងយល់ពីបញ្ហាប្រឈមរួមនៅតាមព្រំដែន។
ទោះបីជាការសិក្សានេះយកទស្សនៈពីភាគីថៃ ក៏វិធីសាស្ត្រ និងគោលគំនិតនៃការកសាងសហគមន៍រឹងមាំនេះ មានសារៈប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា។
ជារួម ការយកចិត្តទុកដាក់រៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធភូមិព្រំដែនឱ្យមានភាពរឹងមាំពីខាងក្នុង គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់ក្នុងការរក្សាសន្តិសុខជាតិ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាពនៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| One-way ANOVA | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃអថេរដែលមានក្រុមចាប់ពី៣ឡើងទៅ (ឧទាហរណ៍៖ កម្រិតចំណូលផ្សេងៗគ្នា ឬក្រុមអាយុ) ដើម្បីរកមើលថាតើមានភាពខុសគ្នាជាអត្ថន័យស្ថិតិឬទេ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែឈើ៣កន្ត្រកផ្សេងគ្នាដើម្បីមើលថាតើមានកន្ត្រកណាមួយធ្ងន់ជាងគេដាច់ដោយឡែក ឬក៏មានទម្ងន់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ |
| LSD (Least Significant Difference) | ការធ្វើតេស្តស្ថិតិលម្អិតបន្ថែម (Post-hoc test) បន្ទាប់ពីគណនា ANOVA រួច ដើម្បីប្រៀបធៀបទិន្នន័យជាលក្ខណៈគូៗ ក្នុងគោលបំណងស្វែងរកឱ្យច្បាស់ថាតើក្រុមជាក់លាក់ណាខ្លះដែលខុសគ្នា។ | ដូចជាពេលយើងដឹងថាមានសិស្សប្រឡងបានពិន្ទុខុសគ្នាក្នុងថ្នាក់ (ANOVA) ហើយយើងចាប់ផ្តើមយកពិន្ទុសិស្សម្នាក់ៗមកផ្ទឹមផ្គូផ្គងគ្នាដើម្បីរកមើលថានរណាពិតជាបានពិន្ទុខ្ពស់ជាងនរណាប្រាកដមែន (LSD)។ |
| Independent Samples t-test | តេស្តស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមភាគរវាងក្រុមឯករាជ្យពីរ (ឧទាហរណ៍៖ ក្រុមបុរស និងក្រុមស្ត្រី) ថាតើវាមានភាពខុសគ្នាជាអត្ថន័យស្ថិតិឬទេ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបកម្ពស់មធ្យមរវាងក្រុមកីឡាករបាល់ទាត់ និងក្រុមកីឡាករបាល់បោះ ដើម្បីមើលថាតើក្រុមមួយណាខ្ពស់ជាង។ |
| Proportional stratified random sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមៗ (ឧទាហរណ៍តាមភូមិគោលដៅ) រួចទាញយកតំណាងពីក្រុមនីមួយៗដោយចៃដន្យ ក្នុងសមាមាត្រទៅនឹងទំហំប្រជាជនសរុបក្នុងក្រុមនោះ។ | ដូចជាការជ្រើសរើសសិស្សតំណាងពីថ្នាក់នីមួយៗ ដោយថ្នាក់ដែលមានសិស្សច្រើនត្រូវជ្រើសតំណាងច្រើននាក់ជាងថ្នាក់ដែលមានសិស្សតិច ដើម្បីធានាភាពយុត្តិធម៌។ |
| Index of Item Objective Congruence (IOC) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើដោយអ្នកជំនាញដើម្បីវាយតម្លៃ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ថាតើសំណួរនីមួយៗក្នុងកម្រងសំណួរ ពិតជាមានសុពលភាពអាចវាស់វែងទិន្នន័យបានត្រឹមត្រូវស្របតាមគោលបំណងនៃការស្រាវជ្រាវដែរឬទេ។ | ដូចជាការឱ្យមេចុងភៅជំនាញភ្លក់រសជាតិម្ហូបថាតើវាពិតជាត្រូវតាមរូបមន្តដើមដែរឬទេ មុននឹងយកទៅបម្រើភ្ញៀវ។ |
| Cronbach's alpha | រង្វាស់ស្ថិតិសម្រាប់វាស់ភាពជឿជាក់ (Reliability) និងភាពស៊ីចង្វាក់គ្នាផ្ទៃក្នុងនៃកម្រងសំណួរ ដើម្បីធានាថាអ្នកឆ្លើយយល់សំណួរក្នុងន័យតែមួយ និងឆ្លើយដោយមានសង្គតិភាព។ | ដូចជាការប្រើម៉ែត្រវាស់ប្រវែងដដែលៗទៅលើវត្ថុមួយ បើម៉ែត្រនោះល្អ (មានភាពជឿជាក់) ការវាស់ប៉ុន្មានដងក៏នៅតែទទួលបានលទ្ធផលដូចគ្នា។ |
| Descriptive statistics | ស្ថិតិពណ៌នាដែលប្រើប្រាស់ដើម្បីសង្ខេប និងបង្ហាញពីលក្ខណៈទូទៅនៃទិន្នន័យដែលប្រមូលបាន ដូចជាការរកមធ្យមភាគ (Mean) ភាគរយ (Percentage) និងប្រេកង់ (Frequency) នៃការឆ្លើយតប។ | ដូចជាការសរសេរសេចក្តីសង្ខេបអំពីទម្រង់មុខមាត់មនុស្សម្នាក់ (កម្ពស់ ទម្ងន់ ពណ៌សម្បុរ) ដើម្បីឱ្យអ្នកអានងាយស្រួលស្រមៃឃើញរូបរាងពិតប្រាកដជារួម។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
