បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថានដែលបង្កឡើងដោយការបញ្ចេញកាកសំណល់លាមកជ្រូកក្នុងបរិមាណច្រើននៅតៃវ៉ាន់ ដោយសារប្រព័ន្ធប្រព្រឹត្តកម្មទឹកកខ្វក់បែបប្រពៃណីមានប្រសិទ្ធភាពទាបក្នុងការផលិតឧស្ម័នជីវៈ និងមិនអាចបំបាត់ក្លិនស្អុយបានល្អ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានដំឡើង និងវាយតម្លៃប្រព័ន្ធផលិតឧស្ម័នជីវៈពាណិជ្ជកម្មដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យារំលាយគ្មានអុកស៊ីហ្សែនពីរដំណាក់កាល (Two-stage Anaerobic Digestion) ឈ្មោះ HyMeTek នៅកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូកខ្នាតតូច។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional three-stage wastewater treatment process (TPWT) ប្រព័ន្ធប្រព្រឹត្តកម្មទឹកកខ្វក់បីដំណាក់កាលបែបប្រពៃណី |
មានភាពសាមញ្ញក្នុងការអនុវត្ត និងអាចបំបែកកាកសំណល់រឹងសម្រាប់យកទៅធ្វើជីកំប៉ុសបានយ៉ាងងាយស្រួល។ វាស័ក្តិសមសម្រាប់កសិដ្ឋានដែលមិនមានបំណងផលិតអគ្គិសនីក្នុងបរិមាណច្រើន។ | បរិមាណផលិតឧស្ម័នជីវៈមានកម្រិតដោយសារការបំបែកកាកសំណល់រឹងចេញមុនការរំលាយ ហើយវាមិនអាចបំបាត់ក្លិនស្អុយបានល្អនោះទេ។ | ប្រសិទ្ធភាពកម្ចាត់ COD ត្រឹមតែចន្លោះពី ៧៤,៣% ទៅ ៨៣,៣% ប៉ុណ្ណោះ អាស្រ័យលើទីតាំងនីមួយៗ។ |
| Two-stage High-efficiency Anaerobic Fermentation (HyMeTek) បច្ចេកវិទ្យារំលាយគ្មានអុកស៊ីហ្សែនពីរដំណាក់កាលកម្រិតខ្ពស់ (HyMeTek) |
មិនតម្រូវឱ្យមានការបំបែកកាកសំណល់រឹង-រាវ ដែលជួយបង្កើនការផលិតឧស្ម័នជីវៈពី ៣០-៤០% និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពចំហេះ ២៥%។ វាបំបាត់ក្លិនស្អុយបានយ៉ាងល្អ និងទាញយកថាមពលបានខ្ពស់។ | ទាមទារការវិនិយោគដើមខ្ពស់លើឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យា ម៉ាស៊ីនភ្លើង និងប្រព័ន្ធបញ្ជាស្វ័យប្រវត្តិ ព្រមទាំងទាមទារការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសច្បាស់លាស់ដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធ។ | សម្រេចបានប្រសិទ្ធភាពកម្ចាត់ COD រហូតដល់ ៩៥,៧% សរុប (BOD ៩៩,៥%, COD ៩៨,៨%, SS ៩៩,៥%) និងបង្កើតចំណូលប្រមាណ ៩.០០០ ដុល្លារ/ឆ្នាំ ពីការលក់អគ្គិសនីសម្រាប់កសិដ្ឋានជ្រូក ២.០០០ ក្បាល។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធ HyMeTek ទាមទារការវិនិយោគទុនដំបូងច្រើនគួរសមលើឧបករណ៍ផ្នែករឹង និងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ទោះបីជាវាអាចផ្តល់ផលចំណេញសេដ្ឋកិច្ចត្រឡប់មកវិញក្នុងរយៈពេលវែងក៏ដោយ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តសាកល្បងនៅកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូកខ្នាតតូចមួយ (Xin He Xing មានជ្រូកប្រហែល ២.០០០ ក្បាល) ក្នុងខេត្ត Nantou កោះតៃវ៉ាន់។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាមានកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូកខ្នាតតូចនិងមធ្យមស្រដៀងគ្នាច្រើន ដែលតែងតែប្រឈមនឹងបញ្ហាការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ និងក្លិនស្អុយ។ ទោះជាយ៉ាងណា លទ្ធផលជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជាអាចប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួចអាស្រ័យលើអាកាសធាតុ ប្រភេទចំណី និងពូជជ្រូក។
បច្ចេកវិទ្យា HyMeTek នេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថាន និងបង្កើតថាមពលកកើតឡើងវិញនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យានេះនឹងជំរុញយ៉ាងខ្លាំងដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចវិលជុំ (Circular Economy) នៅកម្ពុជា ព្រមទាំងចូលរួមកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Two-stage anaerobic digestion (ការរំលាយគ្មានអុកស៊ីហ្សែនពីរដំណាក់កាល) | ជាដំណើរការបំបែកសារធាតុសរីរាង្គដោយបាក់តេរីក្នុងបរិយាកាសគ្មានអុកស៊ីហ្សែន ដែលចែកចេញជាពីរដំណាក់កាលដាច់ពីគ្នាគឺ ការផលិតអ៊ីដ្រូសែនជាមុន និងការផលិតមេតានជាក្រោយ ដើម្បីទទួលបានទិន្នផលឧស្ម័ន និងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ជាងការរំលាយក្នុងអាងតែមួយ។ | វាស្រដៀងនឹងការរំលាយអាហារក្នុងរាងកាយយើង ដោយមានក្រពះកិនបំបែកមុន រួចទើបបញ្ជូនទៅពោះវៀនដើម្បីស្រូបយកថាមពលឱ្យបានអស់។ |
| Bio-circular economy (សេដ្ឋកិច្ចវិលជុំជីវៈ) | ជាប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្តោតលើការកាត់បន្ថយកាកសំណល់ ដោយយកសំណល់ជីវៈ (ដូចជាលាមកជ្រូក) មកកែច្នៃឡើងវិញជាថាមពលអគ្គិសនី ឬជីសរីរាង្គ ដើម្បិប្រើប្រាស់វិលជុំក្នុងខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្ម ដោយមិនបញ្ចេញចោលទៅប៉ះពាល់បរិស្ថាន។ | ដូចជាការយកកាកសំណល់ផ្ទះបាយទៅធ្វើជាជីដាំបន្លែ រួចយកបន្លែនោះមកធ្វើម្ហូបញ៉ាំវិញ ដោយមិនឱ្យមានការខាតបង់ឬបង្កើតសំរាម។ |
| Chemical oxygen demand (COD) (តម្រូវការអុកស៊ីហ្សែនគីមី) | ជារង្វាស់នៃបរិមាណអុកស៊ីហ្សែនសរុបដែលត្រូវការដើម្បីបំបែកសារធាតុសរីរាង្គ និងអសរីរាង្គទាំងអស់នៅក្នុងទឹកកខ្វក់តាមរយៈប្រតិកម្មគីមី។ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីកំណត់ថាតើទឹកនោះមានកម្រិតកខ្វក់ប៉ុណ្ណា (COD កាន់តែទាប ទឹកកាន់តែស្អាត)។ | វាជាសូចនាករប្រាប់ពីកម្រិតភាពកខ្វក់របស់ទឹក បើលេខនេះកាន់តែធំ មានន័យថាទឹកនោះមានជាតិពុលឬកខ្វក់កាន់តែខ្លាំងដែលត្រូវការខ្យល់ច្រើនដើម្បីសម្អាត។ |
| Biohythane (ឧស្ម័នជីវៈអ៊ីតាន) | ជាល្បាយឧស្ម័នជីវៈដែលផ្សំឡើងពីឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែន (Hydrogen) និងមេតាន (Methane) ដែលត្រូវបានផលិតចេញពីការរំលាយកាកសំណល់សរីរាង្គពីរដំណាក់កាល។ វាមានសមត្ថភាពឆេះបានល្អនិងមានប្រសិទ្ធភាពថាមពលខ្ពស់ជាងឧស្ម័នជីវៈធម្មតា។ | ដូចជាការលាយសាំងធម្មតាជាមួយនឹងសារធាតុជំនួយការឆេះពិសេស ដើម្បីឱ្យម៉ាស៊ីនភ្លើងដំណើរការបានកាន់តែខ្លាំង និងមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន។ |
| Biochemical oxygen demand (BOD) (តម្រូវការអុកស៊ីហ្សែនជីវគីមី) | ជាបរិមាណអុកស៊ីហ្សែនដែលមីក្រូសរីរាង្គ (បាក់តេរី) ត្រូវការដើម្បីបំបែកសារធាតុសរីរាង្គដែលអាចរលាយបាននៅក្នុងទឹកក្នុងរយៈពេលកំណត់មួយ។ វាជួយវាស់ស្ទង់ផលប៉ះពាល់នៃទឹកសំណល់ទៅលើជីវចម្រុះក្នុងទឹក។ | ដូចជាការវាស់ទំហំខ្យល់ដង្ហើមដែលសត្វល្អិតក្នុងទឹកត្រូវការ ដើម្បីអាចស៊ីកាកសំណល់ក្នុងទឹកនោះបាន។ |
| Suspended solids (SS) (កកររឹងអណ្តែត) | ជាភាគល្អិតរឹងតូចៗដែលអណ្តែតរាយប៉ាយនៅក្នុងទឹកសំណល់ ដែលមិនរលាយក្នុងទឹក ហើយអាចបំបែកចេញបានតាមរយៈការចម្រោះ ការកាត់យក ឬការរង់ចាំឱ្យវាធ្លាក់កករចុះក្រោម។ | ដូចជាកម្ទេចដី ឬភក់ដែលធ្វើឱ្យទឹកល្អក់ នៅពេលយើងកូរទឹកទន្លេ ហើយវានឹងរងថ្លាវិញនៅពេលយើងទុកវាឱ្យនៅស្ងៀម។ |
| Traditional three-stage wastewater treatment process (ប្រព័ន្ធប្រព្រឹត្តកម្មទឹកកខ្វក់បីដំណាក់កាលបែបប្រពៃណី) | ជាវិធីសាស្ត្រចាស់ក្នុងការចម្រោះទឹកសំណល់ពីកសិដ្ឋាន ដែលចាប់ផ្តើមពីការបំបែកកាកសំណល់រឹង-រាវ បន្ទាប់មកយកទឹករាវទៅរំលាយដើម្បីផលិតឧស្ម័ន និងចុងក្រោយគឺការដាក់បញ្ចូលអុកស៊ីហ្សែន ដែលវិធីនេះផ្តល់ទិន្នផលឧស្ម័នទាប។ | ដូចជាការត្រងយកកាកតែចេញ រួចយកទឹកតែទៅស្ងោរ ហើយចុងក្រោយកូរវាឱ្យត្រជាក់ ដែលមិនអាចទាញយកប្រយោជន៍ពីកាកតែបាន។ |
| Feed-in-tariff (អត្រាពន្ធទិញថាមពលកកើតឡើងវិញ) | ជាគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលធានាការទិញថាមពលកកើតឡើងវិញ (ដូចជាអគ្គិសនីពីឧស្ម័នជីវៈ) ពីអ្នកផលិតក្នុងតម្លៃថេរនិងរយៈពេលយូរ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការវិនិយោគលើថាមពលស្អាត និងជួយសម្រួលការចំណាយរបស់កសិករ។ | ដូចជាការសន្យារបស់រដ្ឋថានឹងទិញបន្លែសរីរាង្គពីកសិករក្នុងតម្លៃថ្លៃជាងទីផ្សារជានិច្ច ដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យកសិករខិតខំដាំបន្លែគ្មានគីមី។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
