បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងកំណត់កត្តាចិត្តសាស្ត្រ និងសង្គមសំខាន់ៗដែលជំរុញចេតនារបស់អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងការទិញផលិតផលកសិកម្មដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងបរិស្ថាននៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់ទ្រឹស្តីនៃអាកប្បកិរិយាដែលបានគ្រោងទុក (Theory of Planned Behavior) ដើម្បីវិភាគទិន្នន័យស្ទង់មតិដែលប្រមូលបានពីអ្នកស្រុកចំនួន ២០០ នាក់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងសេអ៊ូល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Structural Equation Modeling (SEM) / Multiple Linear Regression គំរូសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ និងតម្រែតម្រង់លីនេអ៊ែរពហុគុណ |
អាចវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពលផ្ទាល់នៃកត្តាចិត្តសាស្ត្រ (អាកប្បកិរិយា, បទដ្ឋានប្រធានបទ, ការគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយា) ទៅលើចេតនាទិញបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | មិនអាចពន្យល់ពីទំនាក់ទំនងប្រយោល ឬកត្តាដែលសម្របសម្រួល (Mediation) ទំនាក់ទំនងរវាងអថេរនោះទេ។ | បទដ្ឋានប្រធានបទ (Subjective Norms) មានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ខ្លាំងជាងគេ (β = 0.670) បន្ទាប់មកគឺអាកប្បកិរិយា (β = 0.504) និងការគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយា (β = 0.413) ទៅលើចេតនាទិញ។ |
| PROCESS Macro (Mediation and Moderation Analysis) ការវិភាគកត្តាសម្របសម្រួល និងកត្តាសម្រួលដោយប្រើ PROCESS Macro ក្នុង SPSS |
ជួយរកឃើញយន្តការស៊ីជម្រៅ ដូចជាឥទ្ធិពលប្រយោលនៃអាកប្បកិរិយា និងតួនាទីកត្តាប្រជាសាស្ត្រក្នុងការសម្រេចចិត្ត។ | ទាមទារទិន្នន័យដែលមានភាពចម្រុះខ្ពស់ បើមិនដូច្នេះទេលទ្ធផលនៃកត្តាប្រជាសាស្ត្រអាចមិនមានអត្ថន័យស្ថិតិ (Not Supported)។ | បទដ្ឋានប្រធានបទ ដើរតួជាអ្នកសម្របសម្រួលពេញលេញ (Full Mediation) រវាងអាកប្បកិរិយា និងចេតនាទិញ ខណៈកត្តាប្រជាសាស្ត្រ (អាយុ ភេទ ចំណូល) គ្មានឥទ្ធិពលសម្រួល (Moderation) នោះទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យស្ទង់មតិ និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិជាចម្បង ដោយមិនទាមទារធនធានកុំព្យូទ័រខ្នាតធំ (High-Performance Computing) នោះទេ។
ទិន្នន័យត្រូវបានប្រមូលផ្តុំតែក្នុងតំបន់ទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដែលជាតំបន់មានចំណូលខ្ពស់ និងមានការយល់ដឹងពីបរិស្ថានច្រើន (អ្នកចូលរួម ៦៤.៥% មានសញ្ញាបត្រសាកលវិទ្យាល័យ និង ២៨.៥% មានអាយុលើសពី ៦០ឆ្នាំ)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការទាញយកលទ្ធផលនេះទៅប្រើប្រាស់ភ្លាមៗអាចមានកម្រិត ដោយសារភាពខុសគ្នានៃកម្រិតចំណូល វប្បធម៌ និងការយល់ដឹងពីប្រព័ន្ធបញ្ជាក់គុណភាពផលិតផលសរីរាង្គនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។
ទោះបីជាមានភាពខុសគ្នានៃបរិបទក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រ និងទ្រឹស្តីនៃការសិក្សានេះមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការជំរុញទីផ្សារកសិកម្មសរីរាង្គ។
ការសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើឥទ្ធិពលសង្គម និងការជួយសម្រួលដល់ការទទួលបានព័ត៌មានពីផលិតផល (ដូចជាស្លាកសញ្ញាសុវត្ថិភាព) គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ពង្រីកទីផ្សារកសិកម្មដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងបរិស្ថាននៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Theory of Planned Behavior (TPB) (ទ្រឹស្តីនៃអាកប្បកិរិយាដែលបានគ្រោងទុក) | ជាទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្រដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលអាកប្បកិរិយារបស់មនុស្សម្នាក់ត្រូវបានកំណត់ដោយចេតនារបស់ពួកគេ ដែលចេតនានេះកើតចេញពីអាកប្បកិរិយាផ្ទាល់ខ្លួន សម្ពាធសង្គម និងការយល់ឃើញពីសមត្ថភាពក្នុងការធ្វើសកម្មភាពនោះ។ | ដូចជារូបមន្តទស្សន៍ទាយថា តើមនុស្សម្នាក់នឹងធ្វើអ្វីមួយឬអត់ ដោយមើលលើការចូលចិត្ត ការគាំទ្រពីអ្នកជុំវិញ និងលទ្ធភាពដែលគេអាចធ្វើវាបាន។ |
| Subjective Norms (SN) (បទដ្ឋានប្រធានបទ / សម្ពាធសង្គម) | នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះ វាសំដៅទៅលើកម្រិតនៃសម្ពាធសង្គម ឬការរំពឹងទុកពីអ្នកដទៃ (ដូចជាគ្រួសារ មិត្តភក្តិ ឬសង្គម) ដែលមានឥទ្ធិពលលើបុគ្គលម្នាក់ក្នុងការសម្រេចចិត្តទិញផលិតផលដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងបរិស្ថាន។ | ដូចជាពេលយើងសម្រេចចិត្តទិញទូរស័ព្ទម៉ាកមួយ ដោយសារតែមិត្តភក្តិយើងទាំងអស់គ្នាកំពុងប្រើវា ហើយសរសើរថាវាល្អ។ |
| Perceived Behavioral Control (PBC) (ការយល់ឃើញពីការគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយា) | ជាការវាយតម្លៃរបស់បុគ្គលម្នាក់ទៅលើសមត្ថភាព ធនធាន (ដូចជាថវិកា ពេលវេលា) និងឱកាសដែលពួកគេមាន ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពណាមួយ (ឧ. ការទិញបន្លែសរីរាង្គ)។ | ដូចជាការសួរខ្លួនឯងថា "តើខ្ញុំមានលុយគ្រប់គ្រាន់ និងដឹងកន្លែងទិញបន្លែនេះឬទេ?" មុននឹងសម្រេចចិត្តទិញ។ |
| Behavioral Intention (BI) (ចេតនាអាកប្បកិរិយា) | ជាការវាស់ស្ទង់ពីកម្រិតនៃការត្រៀមខ្លួន ឬការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់បុគ្គលម្នាក់ក្នុងការអនុវត្តសកម្មភាពជាក់លាក់ណាមួយនាពេលអនាគត ដែលជាកត្តាជំរុញផ្ទាល់បំផុតទៅកាន់សកម្មភាពជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការតាំងចិត្តយ៉ាងមុតមាំថា "ថ្ងៃស្អែកខ្ញុំនឹងទៅរត់ហាត់ប្រាណ" មុនពេលសកម្មភាពរត់នោះកើតឡើងមែន។ |
| Structural Equation Modeling (SEM) (គំរូសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ) | ជាបច្ចេកទេសវិភាគស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើប្រាស់ដើម្បីសាកល្បង និងប៉ាន់ស្មានទំនាក់ទំនងខ្វែងខ្វាត់រវាងអថេរច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ជាពិសេសអថេរដែលមិនអាចវាស់វែងបានដោយផ្ទាល់ (Latent variables) ដូចជាផ្នត់គំនិតជាដើម។ | ដូចជាការគូសផែនទីបណ្ដាញផ្លូវស្មុគស្មាញ ដើម្បីមើលថាផ្លូវណាខ្លះដែលភ្ជាប់គ្នា និងមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេក្នុងការធ្វើដំណើរពីចំណុចមួយទៅចំណុចមួយទៀត។ |
| Mediation Effect (ឥទ្ធិពលសម្របសម្រួល / ឥទ្ធិពលប្រយោល) | នៅក្នុងស្ថិតិ វាជាដំណើរការដែលអថេរមួយដើរតួជាអ្នកកណ្តាលក្នុងការបញ្ជូនឥទ្ធិពលពីអថេរឯករាជ្យ ទៅកាន់អថេរអាស្រ័យ។ ឧទាហរណ៍ អាកប្បកិរិយាជះឥទ្ធិពលដល់ចេតនាទិញ តាមរយៈការបង្កើតជាសម្ពាធសង្គម។ | ដូចជាការបញ្ជូនសារពីនាយកសាលាទៅសិស្ស តាមរយៈគ្រូបន្ទុកថ្នាក់ ជាជាងការនិយាយផ្ទាល់។ |
| Moderation Effect (ឥទ្ធិពលសម្រួល / កត្តាបែបរចនាសម្ព័ន្ធ) | ជាស្ថានភាពដែលអថេរមួយទៀត (ដូចជាភេទ អាយុ ឬចំណូល) ធ្វើការផ្លាស់ប្តូរទំហំ ឬទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរផ្សេងទៀត ដែលធ្វើឱ្យឥទ្ធិពលនោះខ្លាំងឡើង ឬខ្សោយទៅវិញ។ | ដូចជាការចាក់សាំងលើភ្លើង គឺសាំង (Moderator) ធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងភ្លើង និងឈើ កាន់តែឆេះខ្លាំងឡើង។ |
| Average Variance Extracted (AVE) (មធ្យមភាគវ៉ារ្យង់ចម្រាញ់) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីវាយតម្លៃសុពលភាពវែកញែក (Discriminant Validity) នៅក្នុងគំរូ SEM ដោយបង្ហាញពីបរិមាណនៃភាពប្រែប្រួលដែលចាប់យកបានដោយអថេរធៀបនឹងកំហុសនៃការវាស់វែង។ | ដូចជាការច្រោះយកទឹកស្អាតពីទឹកល្អក់ ដើម្បីដឹងថាឧបករណ៍វាស់ស្ទង់របស់យើងចាប់យកចំណុចគោលដៅបានច្បាស់លាស់កម្រិតណា ដោយមិនឡូកឡំជាមួយរឿងផ្សេង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
