បញ្ហា (The Problem)៖ តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលមានឥទ្ធិពលលើអាកប្បកិរិយារបស់កសិករក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មកសិកម្មសាគូ (Sago Agroindustry) នៅក្នុងខេត្ត Riau ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដើម្បីលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពនិងសន្តិសុខស្បៀង?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តចម្រុះ (Mixed-method) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីកសិករចំនួន ១០០នាក់ និងវិភាគដោយប្រើប្រាស់កម្មវិធី SmartPLS 4.0 ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Partial Least Square Structural Equation Modeling (PLS-SEM) ការវិភាគគំរូសមីការរចនាសម្ព័ន្ធបំណែកតូចបំផុត (ដោយប្រើកម្មវិធី SmartPLS) |
អាចដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញ និងវាស់វែងអថេរអរូបីបានយ៉ាងល្អ ទោះបីជាមានទំហំសំណាកតូចក៏ដោយ។ វាមានភាពបត់បែនខ្ពស់ក្នុងការស្វែងរកឥទ្ធិពលនៃអថេរមធ្យម (Mediation effects)។ | ទាមទារឱ្យមានការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីទ្រឹស្តីដើម្បីបង្កើតម៉ូដែលត្រឹមត្រូវ និងទាមទារឱ្យមានកម្មវិធីកុំព្យូទ័រពិសេសក្នុងការវិភាគ។ | ម៉ូដែលនេះអាចពន្យល់បានរហូតដល់ ៨៩.៨% នៃបំរែបំរួលអាកប្បកិរិយាក្នុងឧស្សាហកម្មកសិកម្មរបស់កសិករ (R² = 0.898)។ |
| Traditional Regression Analysis ការវិភាគតំរែតំរង់បែបប្រពៃណី |
មានភាពសាមញ្ញ ងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងបកស្រាយលទ្ធផលសម្រាប់ទិន្នន័យដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធមិនសូវស្មុគស្មាញ និងមានអថេរជាក់ស្តែង (Observable variables)។ | មិនស័ក្តិសមសម្រាប់ម៉ូដែលស្មុគស្មាញដែលមានអថេរអរូបីច្រើន (Abstract constructs) ឬនៅពេលដែលមានទំហំសំណាកតូចឡើយ ដោយសារវាផ្តល់លទ្ធផលមិនសូវសុក្រឹត។ | ឯកសារមិនបានបញ្ជាក់ពីលទ្ធផលជាក់លាក់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តនេះទេ (គ្រាន់តែលើកឡើងដើម្បីប្រៀបធៀបបង្ហាញពីចំណុចខ្លាំងរបស់ PLS-SEM)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាផ្នែករឹងខ្ពស់ខ្លាំងនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារកម្មវិធីវិភាគទិន្នន័យឯកទេស ទិន្នន័យវាលបឋម និងចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅខេត្ត Riau ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយផ្តោតលើកសិករដាំសាគូចំនួន ១០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឱ្យទិន្នន័យមានភាពតូចចង្អៀត និងឆ្លុះបញ្ចាំងតែពីបរិបទវប្បធម៌ប្រចាំតំបន់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាការយល់ដឹងពីរបកគំហើញនេះមានសារៈសំខាន់ ប៉ុន្តែយើងត្រូវធ្វើការកែសម្រួលម៉ូដែលនេះឱ្យស្របទៅនឹងប្រភេទដំណាំយុទ្ធសាស្ត្រ និងបរិបទសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចជាក់ស្តែងរបស់កសិករខ្មែរ។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់ទ្រឹស្តី TPB រួមបញ្ចូលជាមួយកត្តាភាពជាដៃគូនេះ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងសក្តានុពលខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការកែលម្អគោលនយោបាយកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងអំពីកត្តាអាកប្បកិរិយាទាំងនេះ នឹងជួយអ្នករៀបចំគោលនយោបាយ និងក្រុមហ៊ុនវិនិយោគទុននៅកម្ពុជា អាចបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រភាពជាដៃគូដែលជំរុញការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មកសិកម្មបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងចីរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Theory of Planned Behavior - TPB (ទ្រឹស្តីនៃអាកប្បកិរិយាដែលបានគ្រោងទុក) | ជាទ្រឹស្តីចិត្តសាស្រ្តដែលពន្យល់ថា អាកប្បកិរិយារបស់មនុស្សម្នាក់ៗត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយកត្តាបីយ៉ាងសំខាន់ៗគឺ៖ អាកប្បកិរិយាផ្ទាល់ខ្លួន (Attitude) បទដ្ឋានសង្គម (Subjective Norms) និងការយល់ឃើញពីការគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយា (Behavioral Control)។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តទិញទូរស័ព្ទថ្មី ដែលអ្នកត្រូវគិតថាវាល្អឬអត់សម្រាប់អ្នក តើមិត្តភ័ក្តិគិតយ៉ាងណាបើអ្នកទិញវា និងតើអ្នកមានលុយគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទិញវាឬទេ។ |
| Partial Least Square Structural Equation Modeling - PLS-SEM (ការវិភាគគំរូសមីការរចនាសម្ព័ន្ធបំណែកតូចបំផុត) | ជាវិធីសាស្រ្តស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់មួយប្រភេទដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីវិភាគទិន្នន័យស្មុគស្មាញ និងវាស់វែងទំនាក់ទំនងរវាងអថេរអរូបី (ដូចជាអាកប្បកិរិយា និងចេតនា) ជាពិសេសមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់នៅពេលដែលទំហំសំណាកមានទំហំតូច។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនស្កេនដែលជួយយើងមើលឃើញទំនាក់ទំនងនៃខ្សែញាក់សរសៃប្រសាទរវាងគំនិតនៅក្នុងខួរក្បាលរបស់មនុស្ស ទោះបីជាយើងមិនអាចមើលឃើញគំនិតទាំងនោះដោយភ្នែកទទេក៏ដោយ។ |
| Subjective Norms (បទដ្ឋានសង្គម / បទដ្ឋានប្រធានបទ) | កម្រិតនៃសម្ពាធសង្គម ឬការរំពឹងទុកដែលបុគ្គលម្នាក់ទទួលបានពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន (ដូចជាគ្រួសារ មិត្តភក្តិ ថ្នាក់ដឹកនាំសហគមន៍) ដែលជំរុញ ឬរារាំងពួកគេក្នុងការសម្រេចចិត្តធ្វើសកម្មភាពណាមួយ។ | ដូចជាពេលដែលអ្នកចង់ពាក់អាវពណ៌ក្រហមទៅចូលរួមកម្មវិធីមួយ ព្រោះអ្នកគិតថាមនុស្សគ្រប់គ្នានៅទីនោះរំពឹងឲ្យអ្នកស្លៀកពាក់បែបនោះ។ |
| Perceived Behavioral Control (ការយល់ឃើញពីការគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយា) | ជំនឿ និងទំនុកចិត្តរបស់បុគ្គលម្នាក់ទៅលើសមត្ថភាព ធនធាន និងឱកាសរបស់ខ្លួនឯង ថាតើគេមានភាពងាយស្រួល ឬលំបាកប៉ុណ្ណាក្នុងការសម្រេចសកម្មភាពណាមួយជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការជិះកង់ បើអ្នកមានកង់ល្អ និងចេះជិះស្រាប់ អ្នកនឹងមានទំនុកចិត្តថាអ្នកអាចធាក់វាទៅមុខបានយ៉ាងងាយស្រួលដោយមិនខ្លាចដួល។ |
| Mediating Variable (អថេរមធ្យម / អថេរសម្របសម្រួល) | ជាអថេរដែលស្ថិតនៅចន្លោះ និងជួយពន្យល់ពីយន្តការនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរឯករាជ្យ និងអថេរអាស្រ័យ (ក្នុងសិក្សានេះ អថេរ "ចេតនា" ដើរតួជាអ្នកសម្របសម្រួលរវាង "ភាពជាដៃគូ" និង "អាកប្បកិរិយាជាក់ស្តែង")។ | ដូចជាអ្នករត់សំបុត្រប្រៃសណី ដែលទទួលសារពីអ្នកផ្ញើបញ្ញើ រួចយកទៅប្រគល់បន្តឱ្យអ្នកទទួលចុងក្រោយ ដើម្បីឲ្យកិច្ចការនោះបានសម្រេច។ |
| Agroindustry (ឧស្សាហកម្មកសិកម្ម) | វិស័យសេដ្ឋកិច្ចដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការកែច្នៃ វេចខ្ចប់ និងចែកចាយផលិតផលកសិកម្ម ដើម្បីបន្ថែមតម្លៃពាណិជ្ជកម្មដល់ផលិតផលឆៅ មុននឹងបញ្ចេញទៅកាន់ទីផ្សារ។ | ដូចជាការយកផ្លែស្វាយទុំពីចម្ការ មកកែច្នៃជាដំណាប់ស្វាយវេចខ្ចប់យ៉ាងស្អាតមានស្តង់ដារ ដើម្បីលក់បានក្នុងតម្លៃថ្លៃជាងមុន។ |
| Convergent Validity (សុពលភាពរួម) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលបញ្ជាក់ថាសូចនាករ ឬសំណួរផ្សេងៗគ្នានៅក្នុងកម្រងសំណួរដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីវាស់វែងកត្តាអរូបីតែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ អាកប្បកិរិយា) គឺពិតជាមានទំនាក់ទំនងគ្នា និងកំពុងវាស់វែងទៅលើកត្តានោះពិតប្រាកដមែន។ | ដូចជាការសួរសំណួរ៣ផ្សេងគ្នាអំពី "ភាពស្មោះត្រង់" ហើយចម្លើយទាំង៣នោះសុទ្ធតែចង្អុលបង្ហាញពីអត្តចរិតស្មោះត្រង់របស់មនុស្សនោះដូចៗគ្នា។ |
| Discriminant Validity (សុពលភាពរើសអើង / សុពលភាពញែក) | ការធ្វើតេស្តស្ថិតិដើម្បីធានាថា អថេរអរូបីពីរដែលខុសគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ អាកប្បកិរិយា និង បទដ្ឋានសង្គម) គឺពិតជាខុសគ្នាដាច់ពីគ្នា ហើយសំណួរដែលប្រើសម្រាប់វាស់វែងពួកវាមិនត្រួតស៊ីគ្នាឡើយ។ | ដូចជាការប្រាកដចិត្តថា ឧបករណ៍វាស់វែងអំពី "កម្ពស់" របស់អ្នក និង "ទម្ងន់" របស់អ្នក គឺមិនមែនកំពុងវាស់រង្វាស់តែមួយនោះទេ គឺវាស់រឿងពីរផ្សេងគ្នាដាច់ស្រឡះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
