បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការជ្រើសរើសពូជអំពៅដែលផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ ដោយសិក្សាពីទំនាក់ទំនងរវាងលក្ខណៈក្សេត្រសាស្ត្រ និងឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើទិន្នផលអំពៅដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងកម្មវិធីបង្កាត់ពូជ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ទិន្នន័យពីការពិសោធន៍ចំនួន ៣៤ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៨៤ ដល់ ១៩៩១ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីធ្វើការវិភាគទំនាក់ទំនង និងការវិភាគផ្លូវ (Path analysis) លើលក្ខណៈក្សេត្រសាស្ត្រចំនួន ១៣។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Correlation Analysis ការវិភាគសហសម្ព័ន្ធ |
អាចបង្ហាញពីទិសដៅ (វិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន) និងកម្រិតនៃទំនាក់ទំនងរវាងលក្ខណៈក្សេត្រសាស្ត្រនីមួយៗបានយ៉ាងងាយស្រួល។ | មិនអាចបែងចែករវាងឥទ្ធិពលផ្ទាល់ និងឥទ្ធិពលប្រយោល ឬបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងជាលក្ខណៈហេតុនិងផលបានច្បាស់លាស់នោះទេ។ | បានបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានយ៉ាងរឹងមាំរវាងទិន្នផលអំពៅ ជាមួយនឹងចំនួនដើមក្នុងមួយរ៉ៃ កម្ពស់ដើម និងទិន្នផលស្ករ។ |
| Path Analysis ការវិភាគផ្លូវ (ការវិភាគទំនាក់ទំនងហេតុនិងផល) |
អាចបំបែកមេគុណសហសម្ព័ន្ធទៅជាឥទ្ធិពលផ្ទាល់ និងប្រយោល ដែលជួយឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវយល់ច្បាស់ពីយន្តការដែលជះឥទ្ធិពលពិតប្រាកដដល់ទិន្នផល។ | ទាមទារឱ្យមានការរៀបចំគំរូទំនាក់ទំនងជាមុន និងត្រូវការចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ក្នុងការបកស្រាយ។ | បានរកឃើញថា ចំនួនដើមក្នុងមួយរ៉ៃ មានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ខ្ពស់បំផុតទៅលើទិន្នផលអំពៅ ខណៈដែលកម្រិត Pol មានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ទៅលើបរិមាណស្ករពាណិជ្ជកម្ម (CCS)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារទិន្នន័យកសិកម្មដែលប្រមូលបានក្នុងរយៈពេលយូរ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគស្ថិតិយ៉ាងជាក់លាក់។
ការសិក្សានេះផ្អែកលើទិន្នន័យពិសោធន៍ចាស់ (១៩៨៤-១៩៩១) ដែលធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ទោះបីជាប្រទេសថៃមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុស្រដៀងគ្នានឹងកម្ពុជាក៏ដោយ ក៏ប្រភេទពូជអំពៅ លក្ខខណ្ឌដី និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនាពេលបច្ចុប្បន្នអាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការធ្វើតេស្តផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញនៅក្នុងបរិបទជាក់ស្តែងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រនៃការវិភាគនេះមានសារៈប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់កម្មវិធីបង្កាត់ពូជ និងការវាយតម្លៃពូជដំណាំឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា។
ការយកវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃតាមរយៈមេគុណឥទ្ធិពលផ្ទាល់នេះមកអនុវត្ត នឹងជួយសន្សំសំចៃពេលវេលា និងថវិកាក្នុងការជ្រើសរើសពូជដំណាំ ដោយអាចកំណត់គោលដៅបង្កាត់ពូជបានត្រឹមត្រូវនិងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Path analysis (ការវិភាគផ្លូវ) | គឺជាបច្ចេកទេសស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីបែងចែកឥទ្ធិពលផ្ទាល់ និងឥទ្ធិពលប្រយោលនៃអថេរឯករាជ្យទៅលើអថេរអាស្រ័យ (ដូចជាទិន្នផល) ដើម្បីយល់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផលឲ្យបានច្បាស់លាស់។ | វាប្រៀបដូចជាការស្វែងរកផ្លូវកាត់ និងផ្លូវវាង ដើម្បីដឹងថាផ្លូវមួយណាពិតជាប៉ះពាល់ដល់រយៈពេលនៃការធ្វើដំណើររបស់យើងខ្លាំងជាងគេ។ |
| Correlation (សហសម្ព័ន្ធ) | គឺជារង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ ថាតើពួកវាប្រែប្រួលស្របគ្នា (វិជ្ជមាន) ឬផ្ទុយគ្នា (អវិជ្ជមាន) ដោយមិនបញ្ជាក់ពីភាពជាហេតុនិងផលឡើយ។ | ដូចជាការសង្កេតមើលថាតើនៅពេលមេឃកាន់តែក្តៅ មនុស្សទិញការ៉េមច្រើនជាងមុនកម្រិតណា។ |
| Ratoon cane (អំពៅកាត់ទុកគល់) | គឺជាដំណាំអំពៅដែលដុះចេញពីគល់ចាស់ បន្ទាប់ពីការប្រមូលផលលើកទីមួយ ដោយមិនចាំបាច់ដាំកូន ឬកាត់ដើមដាំថ្មីឡើយ។ | ដូចជាការកាត់ស្មៅ ហើយទុកឲ្យវាដុះចេញពីគល់ដដែលឡើងវិញដោយមិនបាច់ដាំគ្រាប់ម្តងទៀត។ |
| Commercial Cane Sugar (បរិមាណស្ករពាណិជ្ជកម្ម) | គឺជារង្វាស់ដែលប្រើដើម្បីវាយតម្លៃបរិមាណស្ករសុទ្ធដែលអាចទាញយកបានពីអំពៅស្រស់មួយតោន ដើម្បីកំណត់តម្លៃទិញលក់លើទីផ្សាររវាងកសិករ និងរោងចក្រ។ | វាប្រៀបដូចជាការគណនាថាតើអ្នកអាចច្របាច់យកទឹកក្រូចបានប៉ុន្មានកែវពីផ្លែក្រូចមួយគីឡូ។ |
| Pol (កម្រិតប៉ូល) | គឺជាបរិមាណនៃសារធាតុស៊ុយក្រូស (ស្ករពិតប្រាកដ) នៅក្នុងទឹកអំពៅ ដែលត្រូវបានវាស់ដោយឧបករណ៍ polarimeter ហើយវាជាកត្តាសំខាន់បំផុតសម្រាប់ផលិតស្ករស។ | ដូចជាការចម្រាញ់រាប់តែគ្រាប់មាសសុទ្ធចេញពីដីខ្សាច់ដែលមានលាយឡំគ្នា។ |
| Brix (កម្រិតប្រ៊ីក) | គឺជារង្វាស់នៃបរិមាណសារធាតុរឹងទាំងអស់ដែលរលាយក្នុងទឹកអំពៅ (រួមមានស្ករ និងសារធាតុផ្សេងៗទៀត)។ | ដូចជាការវាស់ភាពខាប់នៃទឹកស៊ីរ៉ូ ដើម្បីដឹងថាវាមានសារធាតុរលាយក្នុងនោះកម្រិតណា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
