បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងវិភាគទម្រង់ និងកត្តាដែលមានឥទ្ធិពលលើការពង្រីកគម្រោងអចលនទ្រព្យ និងលំនៅដ្ឋាននៅក្នុងសង្កាត់សែនស៊ុក ខេត្តជលបុរី ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យនៃការអនុញ្ញាតសាងសង់ចន្លោះឆ្នាំ ២០០២-២០១១ និងការស្ទង់មតិដើម្បីវិភាគកម្រិតនៃឥទ្ធិពល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Spatial and Documentary Analysis ការវិភាគទិន្នន័យឯកសារ និងលំហរ |
ផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពច្បាស់លាស់អំពីនិន្នាការនៃការអភិវឌ្ឍន៍តាមពេលវេលាជាក់ស្តែង។ អាចប្រើប្រាស់ទិន្នន័យច្រើន (៤៨៨ គម្រោងក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំ)។ | មិនអាចពន្យល់ពីមូលហេតុ ឬកត្តាលម្អិតនៅពីក្រោយការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ ឬអ្នកទិញនោះទេ។ | បានរកឃើញថាទម្រង់នៃការពង្រីកទីក្រុងគឺមានលក្ខណៈជាការតាំងទីលំនៅតាមបណ្តោយផ្លូវ (Road Linear Settlement)។ |
| Questionnaire Survey (Likert Scale) ការស្ទង់មតិដោយប្រើកម្រងសំណួរ (រង្វាស់ Likert) |
អាចវាស់ស្ទង់ជាបរិមាណនូវកម្រិតឥទ្ធិពលនៃកត្តាផ្សេងៗ (សេដ្ឋកិច្ច សង្គម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ) ដែលជំរុញឱ្យមានការពង្រីកលំនៅដ្ឋាន។ | ទំហំសំណាកមានកំណត់ (ត្រឹមតែ ៧០ នាក់) ហើយទិន្នន័យអាចរងឥទ្ធិពលពីភាពលម្អៀងនៃការយល់ឃើញរបស់អ្នកឆ្លើយតប។ | គោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលលើការរៀបចំផ្លូវគមនាគមន៍ គឺជាកត្តាដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ (មធ្យមភាគ ៤.៣១)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញឡើយ ប៉ុន្តែទាមទារការសហការក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន និងការចុះស្ទង់មតិផ្ទាល់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសង្កាត់សែនស៊ុក ខេត្តជលបុរី ដែលជាទីក្រុងទេសចរណ៍ឆ្នេរសមុទ្រ មានសាកលវិទ្យាល័យធំៗ និងនៅក្បែរតំបន់ឧស្សាហកម្ម។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទទីក្រុងចម្រុះ (ទេសចរណ៍ អប់រំ ឧស្សាហកម្ម) ដែលអាចខុសប្លែកពីទីក្រុងដែលពឹងផ្អែកលើកសិកម្មសុទ្ធសាធ។ សម្រាប់កម្ពុជា នេះមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងខេត្តព្រះសីហនុ ឬខេត្តកំពត ដែលការអភិវឌ្ឍន៍លំនៅដ្ឋានត្រូវបានជំរុញដោយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងទេសចរណ៍។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះ មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុង និងវិស័យអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងពីកត្តាទាំងនេះជួយដល់រដ្ឋាភិបាល និងអ្នកអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំផែនការវិនិយោគ និងការពង្រីកទីក្រុងប្រកបដោយចីរភាព និងកាត់បន្ថយការកកស្ទះ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Road Linear Settlement | ទម្រង់នៃការអភិវឌ្ឍទីក្រុង ឬការតាំងទីលំនៅដែលលាតសន្ធឹងជាខ្សែបន្ទាត់វែង ភាគច្រើនអមសងខាងផ្លូវគមនាគមន៍ ផ្លូវដែក ឬផ្លូវទឹក ដោយសារភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរនិងប្រកបអាជីវកម្ម។ | ដូចជាផ្ទះ ឬតូបលក់ដូរដែលសាងសង់តម្រង់ជួរគ្នាបន្តបន្ទាប់តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិ ជាជាងការប្រមូលផ្តុំនៅកន្លែងតែមួយ។ |
| Concentric Zone Theory | ទ្រឹស្តីរចនាសម្ព័ន្ធទីក្រុងដែលពន្យល់ថា ទីក្រុងរីកលូតលាស់ចេញពីមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មកណ្តាល (CBD) ទៅខាងក្រៅជារាងរង្វង់ត្រួតស៊ីគ្នា ដោយបែងចែកជាតំបន់ប្រើប្រាស់ដីផ្សេងៗគ្នាពីកណ្តាលទីក្រុងទៅជាយក្រុង។ | ដូចជារលកទឹកដែលរីកធំជារង្វង់ៗចេញពីចំណុចកណ្តាល ពេលដែលយើងបោះដុំថ្មចូលទៅក្នុងទឹកស្ងាត់។ |
| Sector Theory | ទ្រឹស្តីអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុងដែលលើកឡើងថា ការពង្រីកទីក្រុងមិនមែនជារង្វង់មូលស្មើគ្នាទេ ប៉ុន្តែលូតលាស់ជាទម្រង់ចម្រៀកចេញពីកណ្តាលទីក្រុងតាមបណ្តោយខ្សែផ្លូវគមនាគមន៍សំខាន់ៗ ដែលទាញយកអ្នកមានចំណូលខ្ពស់ឱ្យទៅរស់នៅតាមផ្លូវនោះ។ | ដូចជាការកាត់នំភីហ្សាជាចំណិតៗ ដែលចំណិតនីមួយៗលាតសន្ធឹងពីកណ្តាលទៅគែម ហើយតំណាងឱ្យតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងៗគ្នា។ |
| Multiple Nuclei Theory | គំរូនៃការរៀបចំទីក្រុងដែលអះអាងថា ទីក្រុងធំៗមិនមែនមានមជ្ឈមណ្ឌលកណ្តាលតែមួយទេ តែមានមជ្ឈមណ្ឌល (ស្នូល) ច្រើនដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដែលស្នូលនីមួយៗបម្រើមុខងារខុសៗគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ តំបន់ពាណិជ្ជកម្ម តំបន់រោងចក្រ តំបន់សាកលវិទ្យាល័យ)។ | ដូចជាផ្សារទំនើបធំៗជាច្រើនដែលមានទីតាំងនៅតាមខណ្ឌផ្សេងៗគ្នាក្នុងទីក្រុង ដែលបង្កើតជាចំណុចកណ្តាលទាក់ទាញមនុស្សនៅតាមតំបន់រៀងៗខ្លួន។ |
| Central Business District (CBD) | តំបន់ស្នូលនៃទីក្រុងដែលប្រមូលផ្តុំទៅដោយសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម ការិយាល័យ ធនាគារ និងផ្សារទំនើបធំៗ ដែលមានតម្លៃដីថ្លៃបំផុត និងការធ្វើដំណើរមមាញឹកបំផុត។ | ដូចជាតំបន់ជុំវិញផ្សារធំថ្មី ឬតំបន់បឹងកេងកងនៅភ្នំពេញ ដែលពោរពេញទៅដោយអគារពាណិជ្ជកម្មខ្ពស់ៗ និងក្រុមហ៊ុនធំៗ។ |
| Likert scale | វិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយា ឬទស្សនៈនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយឱ្យអ្នកឆ្លើយជ្រើសរើសកម្រិតនៃការយល់ព្រម (ឧទាហរណ៍ពី១ដល់៥៖ យល់ព្រមខ្លាំងបំផុត ដល់ មិនយល់ព្រមខ្លាំងបំផុត) ដែលអាចបំប្លែងទៅជាពិន្ទុសម្រាប់វិភាគស្ថិតិ។ | ដូចជាការឱ្យពិន្ទុផ្កាយពី ១ ដល់ ៥ ពេលដែលយើងវាយតម្លៃសេវាកម្មដឹកជញ្ជូន ឬកម្មវិធីក្នុងទូរស័ព្ទដៃ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
